Birtist í Fréttablaðinu um miðjan mars 2005
Miðstjórn Rafiðnaðarsambands Íslands telur tímabært að
verkalýðshreyfingin endurskoði hvernig staðið sé að hátíðarhöldum 1. maí, þau
séu barn síns tíma og lítil þátttaka ásamt athöfnum margskonar öfgahópa hafi
eyðilagt þá áferð sem var á þessum degi.
Ekki átta ég mig alveg á hvaða öfgahópa miðstjórnin á við.
Vissulega voru ýmsir hópar vinstri róttæklinga áberandi 1. maí með
verkalýðssinnaðar kröfur fyrir um 20 árum og oft kallaðir öfgahópar. Í 1.
maí-göngum undanfarinna ára í Reykjavík man ég varla eftir öðrum hópum utan
verkalýðsfélaganna en Femínistafélaginu með kröfur um jafnrétti kynjanna og
Samtök herstöðvaandstæðinga með kröfur um herlaust land og gegn stríði. Þetta
eru nú öfgahóparnir sem hafa eyðilagt áferð 1. maí, baráttudags verkalýðsins.
Nú veit ég að sum verkalýðsfélög leggja mikið upp úr
jafnrétti kynjanna og víða um heim hafa verkalýðsfélög tekið virkan þátt í
baráttunni gegn stríði á undanförnum árum enda bitna styrjaldir fyrst og fremst
á alþýðufólki.
Ég var á heimsþingi Alþjóðasambands frjálsra verkalýðsfélaga
í byrjun desember. Það einkenndist af áhyggjum vegna nýfrjálshyggjunnar og
hnattvæðingarinnar sem m.a. grefur undan réttindum verkafólks eins og
Rafiðnaðarsambandið hefur kynnst rækilega við Kárahnjúka. Rúmum mánuði fyrr var
ég á Evrópska samfélagsþinginu (European Social Forum) í London, 20 þúsund
manna samkomu fjölmargra baráttusamtaka og mundu kannski sumir kalla sum þeirra
öfgahópa. En þarna voru líka fjölmörg verkalýðssamtök í Bretlandi og víðar í
Evrópu og sá ég ekki betur en þau kynnu bara vel um sig í þessum selskap. Og
satt að segja var líkur andi í fundarsölum hinnar alþjóðlegu verkalýðshreyfingar
þótt allt væri með nokkuð formlegra sniði.
Ein af ályktunum heimsþings verkalýðsfélaganna fjallaði um
baráttu verkalýðshreyfingarinnar fyrir friði. Þar segir meðal annars: „Þingið
fordæmir ákvörðunina um að hefja þetta stríð [þ.e. stríðið í Írak] sem var
ónauðsynleg og óásættanleg án samþykkis Sameinuðu þjóðanna.“ Jafnframt voru
verkalýðsfélög hvött til samvinnu við baráttu- og friðarsamtök. Mörg íslensk
verkalýðsfélög studdu mótmælaaðgerðir í aðdraganda þessa stríð veturinn 2002
til 2003 en þau hefðu líka mátt hvetja félagsmenn sína til að bera spjöld gegn
þessu stríði 1. maí sem og spjöld með kjörorðum gegn einkavæðingu og
niðurskurði velferðarkerfisins og fyrir réttindum verkalýðshreyfingarinnar.
Það er góðra gjalda vert að verkalýðsfélögin efni til
fjölskylduskemmtana 1. maí, t.d. eftir kröfugönguna. En það væri hlálegt einmitt
nú að breyta 1. maí úr baráttudegi yfir í einhverskonar skemmtidag eða
eyðileggja hann með því að gera hann að hluta af langri helgi. Þvert á móti
þyrftu verkalýðsfélögin að gera átak til að fá félagsmenn sína til að fylkja
sér undir róttæk kjörorð 1. maí og taka höndum saman við alla baráttumenn fyrir
friði og betra þjóðfélagi. Og þau gætu byrjað strax með því að hvetja
félagsmenn sína til að taka þátt í mótmælafundum 19. mars nk. undir kjörorðinu.
Höfnum stríði!