Einar Ólafsson

Veljum öðruvísi veröld 


 

Lágmarkslaun 882.500 krónur á mánuði

 

eftir Einar Ólafsson

 

 

 

Birtist í Smugunni 18. febrúar 2011

 

Þann 6. desember setti Starfsgreinasambandið fram megináherslur sínar í kjaraviðræðum við Samtök atvinnulífsins. Þar í er krafa um 200 þúsund króna lágmarkslaun. Meiri hluti aðildarfélaga ASÍ hefur síðan tekið undir þessa kröfu. Þetta er sannarlega hófleg krafa. Samkvæmt nýútkominni skýrslu velferðarráðuneytisins um neysluviðmið fyrir íslensk heimili er dæmigert viðmið fyrir einstakling 292 þúsund krónur en fyrir hjón með tvö börn 617 þúsund krónur.

 

Framkvæmdastjóri SA, Vilhjálmur Egilsson, lýsti því yfir í Ríkisútvarpinu strax morguninn eftir að þessi krafa var kynnt að hún væri óraunhæf miðað við núverandi aðstæður, enda fæli hún í sér 21% hækkun. Hann hefur síðan ítrekað þá afstöðu hvað eftir annað. 23. janúar hafði Ríkisútvarpið eftir honum „að ekki komi til greina að verða við þessari kröfu verkalýðshreyfingarinnar.“ Þar var hann reyndar líka að svara kröfunni um að útflutningsfyrirtæki hækki laun sérstaklega. Um hana sagði formaður SA, Vilmundur Jósefsson, samkvæmt vef SA 31. janúar: „...við getum ekki samið sér fyrir sjávarútveginn svo þeir sem vinni í sjávarútvegi séu á hærri launum en aðrir. Það hlýtur að flæða yfir þjóðfélagið með tilheyrandi verðbólgu, kaupmáttarrýrnun og atvinnuleysi.“

 

Samkvæmt tekjublaði Frjálsrar verslunar 2010 hafði Vilhjálmur Egilsson 1.765.000 króna tekjur á mánuði árið 2009. Svo allrar sanngirni sé gætt er rétt að halda því til haga að tekjur hans höfðu lækkað svolítið frá árinu 2008 en þá voru þær samkvæmt tekjublaðinu 2009 1.915.000 krónur á mánuði. Í tekjublaðinu 2010 er greint frá tekjum fjögurra forsvarsmanna samtaka sem eiga aðild að SA auk aðstoðarframkvæmdarstjóra SA, tekjum sem voru á bilinu frá einni milljón upp í tæpar fjórar á mánuði á árinu 2009. Þá eru þar taldir upp 604 forstjórar og næstráðendur í fyrirtækjum og aðrir menn úr atvinnulífinu með mánaðartekjur á því ári á bilinu frá einni milljón upp í 13 milljónir. Þá eru ótaldir 215 starfsmenn fjármálafyrirtækja með mánaðartekjur frá einni milljón upp í 20 milljónir. Fjölmargir aðrir eru taldir upp með tekjur yfir milljón á mánuði undir ýmsum flokkum, svo sem verkfræðingar og aðrir sérfræðingar, endurskoðendur, lögfræðingar, embættismenn og forstjórar ríkisfyrirtækja, sveitarstjórar og bæjarstjórar og fleiri, alls 633.

 

En krafa um 200 þúsund króna lágmarkslaun á mánuði er algerlega út úr kortinu. Ef það „hlýtur að flæða yfir þjóðfélagið“ að starfsmenn þeirra útflutningsfyrirtækja, sem hafa makað krókinn á  hagstæðu gengi, njóti ágóða þeirra að einhverju leyti, þá má spyrja hvort ekki sé eðlilegt að það flæði líka yfir þjóðfélagið þegar fjöldi manna er með tekjur sem eru fimm til hundrað sinnum hærri en aðrir. Eigum við ekki að taka formann SA á orðinu og segja: Meðan slíkar ofurtekjur tíðkast, þá hlýtur að vera sanngjarnt og eðlilegt að lágmarkslaun hækki verulega.

 

Þetta er vitaskuld fráleitur tekjumunur. Einhver tekjumunur er eðlilegur, það er sanngjarnt að meta ábyrgð, menntun og ýmislegt fleira til launa. En tvöfaldur tekjumunur ætti að nægja. Ef enginn hefði meira en tvöfaldar tekjur á við annan, þá gætu tekjur hina tekjulægstu hækkað umtalsvert. Meðan margfaldur tekjumunur viðgengst, þá eiga hinir tekjulægri að setja fram sínar kröfur ófeimnir. Kannski er rétt að miða við að lágmarkstekjur séu um það bil 50% af tekjum framkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins.

 

 

 

 


Einar Ólafsson forsíðagreinar