Einar Ólafsson

Un otro mundo es posible - Un autre monde est possible Um outro mundo é possível - Another world is possible En annen verden er mulig - Veljum öðruvísi veröld

< Forsíða

---

Greinar

• Greinar um ýmislegt
• Hrunið 2008, búsáhaldabyltingin 2009 og eftirköstin
• Um alþjóðlegu réttlætishreyfinguna
• Um andófshreyfinguna gegn stríði og heimsvaldastefnu, september 2001 og áfram
• Vinstrihreyfingin erlendis og á heimsvísu
• Greinar um vinstrihreyfinguna á Íslandi skrifaðar eftir 1998
• Baráttan gegn kjarnorkuvopnum
• Um utanríkisstefnu Bandaríkjanna, NATO, herstöðvar Bandaríkjanna á Íslandi og þjónkun Íslands við heimsvaldastefnu Bandaríkjanna
• Um verkalýðshreyfinguna
• Ábyrgð fyrirtækja og völd
• Evrópusambandið og staða Íslands gagnvart því
• Nýfrjálshyggja, einkavæðing, hnattvæðing, Alþjóðaviðskiptastofnunin o. fl.
• Landbúnaður, hnattvæðing, markaðsfrelsi
• Bókasöfn, hnattvæðing og nýfrjálshyggja
• Greinar um sósíalismann
• Nokkar greinar um vinstrihreyfinguna 1990-1998
• Líbýa 2011
• Greinar um Júgóslavíu og átökin þar
• Greinar um stríð Bandaríkjanna gegn Írak
• Greinar um Latnesku-Ameríku
• Brynjólfur Bjarnason
• Tvær greinar um Dag
• Bókmenntir

Greinar um ýmislegt

• Dagbók frá Serbíu - ferðalag í september 2007
• Að ferðast um Serbíu
  Í september 2007 fórum við í ferð um Serbíu. Hér er lýsing á ferðalaginu og upplýsingar handa þeim sem hafa hug á að ferðast um Serbíu. Þessar upplýsingar miðast við reynslu okkar haustið 2007 og hafa ekki verið uppfærðar. En eitthvað er kannski á þeim að græða.
• Dularfull bók á Borgarbókasafni
  Föstudaginn 28. desember 2007 uppgötvuðu starfsmenn á Borgarbókasafni Reykjavíkur dularfulla bók á safninu. Ég hóf rannsókn á tilkomu þessara bókar og skrifaði um hana skýrslu sem birtist innri vef bókasafnsins.
• Landnámsmenn í Gnúpverjahreppi
  Erindi flutt í Þjóðveldisbænum í Þjórsárdal á Landnámsdegi 2008, Skeiða- og Gnúpverjahreppi, laugardaginn 31. maí 2008
• Sveinn Einarsson í Lækjarbrekku - in memoriam
  Minningargrein um móðurbróður minn, Svein í Lækjarbrekku, sem lést 28. febrúar 2008
• Íhaldsöm róttækni, nútímavæðing og fúakofar
  Í þessari grein, sem birtist í Morgunblaðinu 29. ágúst 2007, er fjallað um hugtökin „íhaldsemi“, „róttækni“ og „nútímavæðing“ í samhengi við húsafriðun.
• Lýðræðið á hliðarlínunni
  Birtist í Morgunblaðinu 7. júní 2006 að afloknum sveitarstjórnakosningum.
• Tjáningarfrelsi Vesturlandabúa og múslíma
  Birtist í Morgunpósti VG 5. febrúar 2006. Hér er fjallað um deiluna um teikningarnar af Múhameð, sem birtust í Jótlandpóstinum í Danmörku og ollu miklu uppnámi.
• Dauðsföll vegna náttúruhamfara og dauðsföll af völdum styrjalda
  Þessi grein var skrifuð eftir hin mannskæðu flóð við Indlandshaf 26. desember 2004 og birtist á Friðarvefnum 4. janúar 2005 og í styttri útgáfu í Fréttablaðinu 7. janúar 2005
• „Stríðið gegn hryðjuverkum“ kallar á hryðjuverk
  Þessi grein birtist á Friðarvefnum 7. júlí 2005 en að morgni þess dags voru framin mannskæð hryðjuverk í Lundúnum.
• Nýskólinn í Osló og flutningur á mat til Dalvíkur
  Birtist á Morgunpósti VG 29. ágúst 2005. Hér segir frá nýjum skóla í Osló um leið og gagnrýndur er flutningur á mat frá Hvolsvelli handa nemendum í Grunnskólanum á Dalvík.

Hrunið 2008, búsáhaldabyltingin 2009 og eftirköstin

Hér eru ýmsar greinar sem urðu til beinlínis í samhengi við kreppuna sem hófst haustið 2008 og þau átök og umskipti sem fylgdu henni. Sumar eiga líka heima undir öðrum efnisflokkum er þá einnig getið þar.

• Hættum að atast í Framsókn og snúum okkur að Sjálfstæðisflokknum
  Þessi grein er dagsett 9. apríl 2007 í aðdraganda alþingiskosninga, en sett hér í flokk búsáhaldabyltingarinnar af því að það er kannski áhugavert að lesa hana í því samhengi.
• 1. maí: baráttudagur! Fjölmennum með fána, kröfuspjöld og potta og pönnur!
  Skrifað 29. apríl 2009 og birt í vefritunum Nei. og Smugan
• Vandamálið er auðræði, ekki flokksræði
  Birtist svolítið stytt í Morgunblaðinu 1. apríl 2009
• Almenningur ber ekki ábyrgð á kreppu auðvaldsins
  Helstu áherslur mínar í forvali VG, SV-kjördæmi, 14. mars 2009
• Yfirlýsing frá Þingi félagslegra hreyfinga á Aþjóðlega samfélagsvettvangnum 2009
  1. febrúar 2009 lauk í bænum Belém do Pará í norðanverðri Brasilíu Alþjóðlega samfélagsvettvangnum, World Social Forum, sem hófst 27. janúar. Að venju kom þar saman „Þing félagslegra hreyfinga“ (Assembly of Social Movements) og sendi frá sér yfirlýsingu. Að þessu sinni var yfirskrift hennar: Við borgum ekki fyrir kreppuna. Auðmennirnir verða að borga fyrir hana! Við þurfum aðra kosti, sem beinast gegn heimsvaldastefnu og auðvaldstefnu en byggjast á femínisma, umhverfisstefnu og sósíalisma.
• Alþjóðlega fjármálakreppan: sögulegt tækifæri til umsköpunar
  21. nóvember 2008. Hér er sagt frá skjali sem barst frá fundi Asia-Europe People’s Forum í Beijing um miðjan nóvember 2008.
• Allsherjarverkfall!
  Þessi grein birtist í Fréttabréfi Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar sem kom út í lok janúar 2009. Eftir að greinin var skrifuð, meðan blaðið var í vinnslu, fór ríkisstjórn Geirs Haarde frá og ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur tók við. Það var auðvitað von mín, þegar greinin var skrifuð, að ekki þyrfti að grípa til aðgerða á borð við verkföll. Sú von hefur óneitanlega styrkst, og vissulega hefur ný ríkisstjórn þegar orðið við ákveðnum kröfum mótmælahreyfingarinnar. En annars er greinin áfram í fullu gildi þegar hún er sett á vefinn í byrjun febrúar 2009.
• Brýnum stéttarfélögin
  Birtist í Fréttablaðinu 12. janúar 2009
• St. Rv. krefst þess að ránsfengnum verði skilað
  Um ályktun sem fulltrúaráð Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar samþykkti á fundi sínum 11. desember 2008
• Kjarasamningar - enn skal ítrekað: verkalýðurinn ber ekki ábyrgð á kreppu auðvaldsins!
  Skrifað eftir undirskrift kjarasamnings StarfsmannafélagsReykjavíkur við Reykjavíkurborg 29. nóvember 2008.
• Við eigum völ á öðruvísi veröld
  Birtist sem leiðari í Kópi, blaði Vinstri grænna í Kópavogi, í nóvember 2008
• Góðærinu er ekki lokið
  Birtist í vefritunu ögmundur.is 6.nóvember 2008. í greininni er bent á að hið svokallað góðæri hafi í raun verið blekking eða öllu heldur skuldsetning sem velt hafi verið yfir á almenning.
• Ríkisstjórnarsamstarf með beisku bragði
  10. maí 2009, birt á bloggsíðu minni. Skrifað að loknum flokksráðsfundi VG, þar sem til umræðu og afgreiðslu var samstarf yfirlýsing VG og Samfylkingar og myndun ríkisstjórnar.
• Bankar í þágu samfélags
  Undirfyrirsögn: Höldum bönkunum í samfélagslegri eigu. Birtist í Smugunni  29. maí 2009.
• Ekki ábyrgð verkalýðsins
  Með undirfyrirsögninni: Dreifum vinnunni, styttum vinnutímann. Birtist í Smugunni 3. júní 2009. Þá voru í gangi viðræður um kjaramál með aðkomu atvinnurekenda, verkalýðshreyfingarinnar allrar og ríkisvaldsins. Endurskoðun eða uppsögn samninga á almenna vinnumarkaðnum lá fyrir en samningar flestra opnberra starfsmanna giltu til 31. ágúst. Allt var í mikilli óvissu.
• Vinstristjórnin stefnir að einkavæðingu bankanna
  Undirfyrirsögn: Fjármálastofnanir eru ein af grunnstoðum samfélagsins. Birtist í Smugunni 24.júní 2009. Í greininni er frumvarp fjármálaráðherra um Bankasýslu ríkisins gagnrýnt fyrir að í því er gert ráð fyrir að bankarnir verði einkaævddir að verulegu leyti innan 5 ára.
• Vinstri stjórnin og stéttareðli ríkisins
  Birtist í Smugunni 3. desember 2009. Í þessari grein vitna ég til greinar Ólafs Páls Jónssonar í hausthefti Skírnis 2009, „Lýðræði, réttlæti og haustið 2008“ og í framhaldi af því velti ég fyrir mér stéttareðli ríkisins í auðvaldssamfélagi með tilvísun til bókar Ralph Miliband, The State in Capitalist Society, og tengi það stöðu vinstri stjórnarinnar sem tók við völdum á Íslandi vorið 2008.
• Tillögur Vinstri grænna frá 2005-2006 um efnahagslegan stöðugleika
  Birtist í Smugunni 27. apríl 2010. Þingmenn Vinstri grænna lögðu þrisvar fram þingsályktunartillögur um efnahagslegan stöðugleika á árunum 2005-2006. Hér gerð grein fyrir þessum tillögum og bent á að allt frá stofnun flokksins 1999 hafi félagar í honum, bæði kjörnir fulltrúar og aðrir, haldið uppi í ræðu og riti gagnrýni á þá stefnu sem leiddi til hrunsins 2008.
• Fjórflokkur eða stéttabarátta – um hvað snýst málið?
  Birtist í vefritinu Smugunni 26. maí 2010. Í þessari grein er vikið að umræðunni um „fjórflokkinn“ og tilhneiginguna til að setja alla stjórnmálaflokka undir einn hatt þar sem ekki sé rúm fyrir „venjulegt fólk“.
• Laun skal ákveða með kjarasamningum
  Birtist í Fréttablaðinu 16. júni 2010. Skömmu áður hafði félagsmálaráðherra skrifað greinar í dagblöð um ástandið í efnhagsmálaum og sagt að laun yrði að frysta í þrjúr ár og í kjölfarið fylgdu fréttir um að ríkisstjórnin gerði ráð fyrir við gerð fjárlagafrumvarps að laun opinberra starfsmanna yrðu fryst í eitt ár.

Um alþjóðlegu réttlætishreyfinguna

• Karníval mótmælanna
  Grein sem birtist í TMM í desember 2001 um uppruna og eðli andófshreyfingarinnar gegn kapítalískri hnattvæðingu og nýfrjálshygggju
• Alþjóðlega andófshreyfingin gegn kapítalisma og hnattvæðingu árið 2000
  Grein sem tekin var saman vorið 2000 um upphaf andófshreyfingarinnar og helstu aðgerðir til ársins 2000
• Andófskróníka 2000
  Yfirlit yfir andóf og mótmælaaðgerðir ársins 2000
• 100 þúsund manns á World Social Forum sem lauk í Mumbai 21. janúar 2004
• Evrópski samfélagsvettvangurinn
  Í október 2004 sótti ég þriðja Evrópska samfélagsvettvanginn og skrifaði tvær greinar í tilefni af því sem birtust báðar á Morgunpósti VG. Evrópski samfélagsvettvangurinn er á ensku kallaður European Social Forum. Það hefur vafist nokkuð fyrir mér hvernig best væri að þýða Social Forum á íslensku og hef ég farið ýmsar leiðir í þeim greinum þar sem þetta hefur borið á góma. Fyrst talaði ég gjarnan um ráðstefnu alþýðuhreyfinga, síðan samfélagsþing en svo hef ég hneigst til orðréttari þýðingar: samfélagsvettvangur. En af þessum sökum er misræmi í orðavali í þeim greinum  þar sem vikið er að þessum samkomum.

• Ráðstefna evrópskra alþýðuhreyfinga
• Við viljum öðruvísi veröld: 20 þúsund manns á þriðja Evrópska sósíalfórum í Lundúnum

• Alþjóðlega réttlætishreyfingin (Global Justice Movement). Umræður um hvað felst í kjörorðinu „Við eigum völ á öðruvísi veröld“ (Another World is Possible)
  Greinaflokkur um bækur og greinar sem hafa verið skrifaðar áð undanförnum (aðallega frá árinu 2000) um stefnu og stjórnlist hreyfingarinnar.

• Grenndarstefna
  Í þessari grein, sem birtist í Morgunpósti VG 14. jan. 2007, er hugmyndin um það sem á ensku er nefnt „localization“ kynnt í stuttu máli.

• Efni varðandi andófshreyfinguna gegn hnattvæðingu
• Samfélagsþingin (Social Forum)

Um andófshreyfinguna gegn stríði og heimsvaldastefnu, september 2001 og áfram

• Samtök hernaðarandstæðinga, andheimsvaldasinnuð friðarsamtök
  Á landsfundi Samtaka herstöðvaandstæðinga haustið 2006 var samþykkt að breyta nafni samtakanna í Samtök hernaðarandstæðinga þar eð bandaríski herinn var þá farinn frá Íslandi og engar herstöðvar lengur sem risu undir nafni. Þetta var nokkuð umdeilt og í þessari grein er fjallað nokkuð up mismunandi sjónarmið varðandi stefnu, starfsemi og umhverfi samtakanna.
• Yfirlit yfir sögu nýju friðarhreyfingarinnar (birtist að stofni til í Dagfara 1. tbl. 31. árg. 2005)
• Alþjóðlegar aðgerðir gegn stríði 19.-20. mars 2005

• Alþjóðlegar aðgerðir gegn stríði, rasisma og nýfrjálshyggju 19. mars 2005
• 19. mars eftir hádegi: mótmælaaðgerðir gegn Íraksstríðinu
• Alþjóðlegar aðgerðir gegn stríði 19.-20. mars 2005
• Staða alþjóðlegu friðarhreyfingarinnar í ljósi mótmælaaðgerðanna 19.-20. mars 2005

• Stop Bush! 21.-23. febrúar 2005
• Alþjóðasamtök herstöðvaandstæðinga -  feb. 2005
• Alþjóðlegar aðgerðir gegn stríði 20. mars 2004
• Alþjóðleg barátta gegn herstöðvum Bandaríkjanna - jan. 2004
• Ráðstefna um andóf gegn bandarískum herstöðvum á World Social Forum, Mumbai, 17. og 20. janúar 2004
• Aðgerðaáætlun friðarhreyfingarinnar 2003-2004
• Aðgerðir og fundir friðarhreyfingarinnar ágúst 2003 til janúar 2004
• Nýja friðarhreyfingin – helstu áherslur og áætlanir (júní 2003)

• Jakarta-yfirlýsingin (hluti) - lausleg þýðing
• Tókýó-yfirlýsingin - lausleg þýðing

• Mótmæli gegn hernaðaraðgerðum víða um heim – sept.-okt. 2001

Vinstrihreyfingin erlendis og á heimsvísu

• And-kapítalíska vinstrihreyfingin í Evrópu
  And-kapítalíska vinstrihreyfingin í Evrópu (European Anti-Capitalist Left – EACL) hélt fimmtu ráðstefnu sína í Kaupmannahöfn snemma í desember 2002 en fyrsta ráðstefnan var í Lissabon í mars 2000. EACL er tilraun til að samfylkja þeim flokkum og hreyfingum innan róttækrar vinstrihreyfingar í Evrópu sem hafa skýra andkapítalíska, alþjóðasinnaða, andrasíska og femíníska stefnu og sýn á lýðræðislegt félagslegt samfélag.
  Vert er að benda á greinina „Róttækir flokkar í nágrannalöndum“ eftir Árna Daníel Júlíusson, sem birtist í Dagblaðinu Nei og síðan á vefnum marxismi.com 5. maí 2009.
• Evrópskur vinstriflokkur stofnaður
  17. janúar 2004
• Kosningarnar í Bretlandi: Róttæka vinstrið og græningjar sækja á
• Hver er George Galloway?
  Fyrri greinin er um róttæka vinstriflokkinn Respect í Bretlandi og árangur hans í kosningunum 2004 og 2005. Þessi grein var skrifuð í maí 2005 rétt eftir kosningarnar. Fáum dögum síðar tók ég saman upplýsingar um nýkjörinn þingmann flokksins, George Galloway, þar sem ég varð var við að rógburður um hann var farinn að skila sér til Íslands.

Greinar um vinstrihreyfinguna á Íslandi skrifaðar eftir 1998

    Sjá líka:
Nokkar greinar um vinstrihreyfinguna 1990-1998
Greinar um sósíalismann

• Um meinta þjóðernishyggju Vinstri grænna
  Nóvember 2003. Birtist í Fréttablaðinu sem svar við grein eftir Guðmund Andra Thorsson, þar sem hann sakaði Vinstri græn um óhóflega þjóðernishyggju.
• Allir flokkar fylgja hernaðarhyggjunni - nema Vinstri græn
  Í þessari grein er sagt frá svörum stjórnmálaflokkanna við spurningum SHA fyrir Alþingiskosningarnar vorið 2007
• Ríkisstjórnarsamstarf með beisku bragði
  10. maí 2009, birt á bloggsíðu minni. Skrifað að loknum flokksráðsfundi VG, þar sem til umræðu og afgreiðslu var samstarf yfirlýsing VG og Samfylkingar og myndun ríkisstjórnar.
• Vinstristjórnin stefnir að einkavæðingu bankanna
  Undirfyrirsögn: Fjármálastofnanir eru ein af grunnstoðum samfélagsins. Birtist í Smugunni 24.júní 2009. Í greininni er frumvarp fjármálaráðherra um Bankasýslu ríkisins gagnrýnt fyrir að í því er gert ráð fyrir að bankarnir verði einkaævddir að verulegu leyti innan 5 ára.
• Vinstri stjórnin og stéttareðli ríkisins
  Birtist í Smugunni 3. desember 2009. Í þessari grein vitna ég til greinar Ólafs Páls Jónssonar í hausthefti Skírnis 2009, „Lýðræði, réttlæti og haustið 2008“ og í framhaldi af því velti ég fyrir mér stéttareðli ríkisins í auðvaldssamfélagi með tilvísun til bókar Ralph Miliband, The State in Capitalist Society, og tengi það stöðu vinstri stjórnarinnar sem tók við völdum á Íslandi vorið 2008.
• Tillögur Vinstri grænna frá 2005-2006 um efnahagslegan stöðugleika
  Birtist í Smugunni 27. apríl 2010. Þingmenn Vinstri grænna lögðu þrisvar fram þingsályktunartillögur um efnahagslegan stöðugleika á árunum 2005-2006. Hér gerð grein fyrir þessum tillögum og bent á að allt frá stofnun flokksins 1999 hafi félagar í honum, bæði kjörnir fulltrúar og aðrir, haldið uppi í ræðu og riti gagnrýni á þá stefnu sem leiddi til hrunsins 2008.
• Fjórflokkur eða stéttabarátta – um hvað snýst málið?
  Birtist í vefritinu Smugunni 26. maí 2010. Í þessari grein er vikið að umræðunni um „fjórflokkinn“ og tilhneiginguna til að setja alla stjórnmálaflokka undir einn hatt þar sem ekki sé rúm fyrir „venjulegt fólk“.
• Hver er vettvangur Vinstri grænna?
  Birtist í Smugunni 26. ágúst 2011. Hver er staða Vinstri grænna eftir tvö ár í stjórn? „Erum við orðin að gamaldags vinstrikrötum sem enn sitja í úreltum nútíma, keppast við að reka auðvaldssamfélagið á sem árangursríkastan hátt, en skreytum okkur með umhverfisstefnu og andstöðu við NATO og setjum þá einu spurningu við Evrópusambandið hvort það bjóði nógu vel?“

Baráttan gegn kjarnorkuvopnum

• NPT-samningurinn og kjarnorkuafvopnun
  Yfirlitsgrein skrifuð í desember 2005.
• NPT-samningurinn til að hefta útbreiðslu kjarnorkuvopna. Ráðstefna í New York í maí
  Birtist á Friðarvefnum 18. apríl 2005.
• 500 manns handteknir í aðgerðum gegn kjarnorkuvopnum í Belgíu
  Birtist á Friðarvefnum 20. apríl 2005.
• Baráttan gegn kjarnorkuvopnum og ábyrgð Bandaríkjanna
  Birtist á Friðarvefnum 20. maí 2005.
• Kjarnorkuvopnalaus Evrópa?
  1. júní 2005 – birtist á Friðarvefnum 3. júní 2005.
• Bandaríkin og NATO brjóta gegn NPT-sáttmálanum
  Í þessari grein, sem birtist á Friðarvefnum 21. maí 2006, er sýnt hvernig Bandaríkin og NATO brjóta gegn NPT-sáttmálanum með því að staðsetja geyma rkjarnorkuvopn og hafa til reiðu í löndum sem ekki eru viðurkennd kjarnorkuveldi í sáttmálanum.
• Hírósíma aldrei meir!
  Skrifað í tilefni kertafleytingar þriðjudaginn 9. ágúst 2005 og birtist í vefritinu Sellan.is 7. ágúst 2005.

Um utanríkisstefnu Bandaríkjanna, NATO, herstöðvar Bandaríkjanna á Íslandi og þjónkun Íslands við heimsvaldastefnu Bandaríkjanna

Utanríkisstefna Íslands og herstöðvar Bandaríkjanna á íslandi

• Utanríkisráðherra undirritar samning um bann við klasasprengjum og fagnar gagnflaugakerfi Bandaríkjanna
  Í þessari grein, sem birtist á Friðarvefnum, 9. des. 2008, er fjallað um það hvernig utanríkisráðherra tókst í sömu utanlandsferðinni í byrjun desember 2008 á þremur dögum að undirrita bann við klasasprengjum, hvetja til að staðinn yrði vörður um Samninginn um hefðbundinn herafla í Evrópu (CFE) og standa að yfirlýsingu utanríkisráðherrafundar NATO þar sem samningum um gagnflaugakerfi Bandaríkjanna er fagnað.
• Utanríkisráðherrann og hernaðarhyggjan
  Tvær greinarnar sem voru skrifaðar sem athugasemdir við grein Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur utanríkisráðherra í Morgunblaðinu 3. júní 2008. Fyrri greinin birtist á og í vefritinu Friðarvefnum 10. júní 2008 en seinni greinin í Morgunblaðinu 12. júní.
• Stóri sannleikur varnarmálanna
  Greinin var skrifuð eftir að Ingibjörg Sólrún Gísladóttir flutti Alþingi fyrstu skýrslu sína sem utanríkisráðherra 8. nóvember 2007. Hún birtist í vefritinu ögmundur.is 20. desember 2007 og Friðarvefnum 27. desember 2007, en var send Morgunblaðinu til birtingar í lok nóvember 2007 þar sem hún hefur ekki birst enn.
• Ætlar utanríkisráðherra bara að halda sama kúrsi?
  Greinin birtist á Friðarvefnum 31. ágúst 2007
• Eftirlit NATO – nei takk!
  Í þessari grein, sem birtist á Friðarvefnum 30. júlí 2007, er vikið að breyttri stöðu Íslands gagnvart NATO eftir brottför bandaríska hersins.
• Stendur Ísland utan valdablokka – hvað með NATO?
  Þessi grein birtist á Friðarvefnum 19. júlí 2007 í tilefni af því að utanríkissráðherra hafði sagt á ferð í Ísrael að Ísland stæði utan valdablokka.
• Mun Ísland halda áfram þátttöku í starfsemi NATO í Írak?
  Í þessari grein, sem birtist á Friðarvefnum 5. júní 2007, er spurt hvort Ísland muni í kjölfar yfirlýsinga utanríkisráðherra á Alþingi draga sig út úr starfsemi NATO í Írak.
• Styður ríkisstjórnin stríðsreksturinn í Írak?
  Þessi grein birtist í Morgunblaðinu og á Friðarvefnum 3. júní 2003. Utanríkisráðherra hafði lýst því yfir á Alþingi að Ísland styddi ekki stríðreksturinn í Írak lengur. Spurt er hvenær sú stefnubreyting verði tilkynnt stjórn Bandaríkjanna með formlegum hætti.
• Allir flokkar fylgja hernaðarhyggjunni - nema Vinstri græn
  Í þessari grein er sagt frá svörum stjórnmálaflokkanna við spurningum SHA fyrir Alþingiskosningarnar vorið 2007
• Ég fagna friðarsúlunni í Viðey
  Þessi grein birtist á Friðarvefnum 10. október 2007
• Viðræðurnar í Washington ættu að snúast um uppsögn herstöðvasamningsins og úrsögn Íslands úr NATO
  Þessi grein birtist á Friðarvefnum 4. febrúar 2006
• Herlaust Ísland til forystu í friðarmálum
  Í þessari grein, sem birtist í Morgunblaðinu 22. nóv. 2004, er bent á hversu fáránlegt sé að reyna að halda halda í bandarísku herstöðina hér og affarasælast væri að taka þegar í stað upp viðræður við bandarísk stjórnvöld um hvernig staðið skuli að því að leggja hana niður og síðan bæri að segja upp aðildinni að NATO.
• Íslenska hernámsliðið í Kabúl
  Þessi grein birtist Fréttablaðinu 5. júní 2004 og fjallar um hvernig ríkisstjórn Íslands hefur komið á fót íslenskum herliðum undir því yfirskini að um friðargæslulið sé að ræða.
• Borgarstjóri og heræfingar
  Þessi grein birtist í Morgunblaðinu 9. júlí 1999. Heræfingarnar Norður-Víkingur stóðu þá fyrir dyrum þar sem æfð skyldu viðbrögð við hryðjuverkahópum umhverfissinna og meðal annars var fyrirhugað að herþyrla lenti í Hljómskálagaðinum. Samtök herstöðvaandstæðinga sendu borgarstjóra fyrirspurn vegna þess.

Um NATO – og utanríkisstefnu Bandaríkjanna

• NATO eftir kaldastríðið: árásargjarnt hernaðarbandalag heimsvaldasinna
  Apríl 2007. Samantekt um þróun og eðli NATO eftir lok kaldastríðsins
• NATO er verkfæri kapítalískrar hnattvæðingar – og umræður um hugtakið nýfrjálshyggja
  Grein sem birtist í Morgunblaðinu 15. júlí 2003. Fyrirsögnin sýnir inntak greinarinnar en í Staksteinum Morgunblaðsins var daginn eftir gerð athugasemd við notkun mína á orðinu nýfrjálshyggja. Ögmundur Jónasson gerði athugasemd við þá athugasemd á vefriti sínu, ögmundur.is, og sjálfur sendi ég athugasemd í Morgunblaðið. Þessi skoðanaskipti eru birt hér með upphaflegri grein minni. 
• NATO er ekki friðarbandalag
  Þessi grein, sem birtist í Morgunblaðinu 21. október 2006, er að nokkru leyti útdráttur úr greininni „Bandaríkin, NATO og stríðið gegn hryðjuverkum“.
• Rússar troða illsakir við granna sína
  Í þessari grein er gagnrýndur fréttaflutningur í Ríkissjónvarpinu um vaxandi árásarstefnu Rússa. Birtist á Friðarvefnum og í vefritinu ögmundur.is 7. desember 2007.
• Rússar og NATO í nýtt kalt stríð?
  Í þessari grein, sem birtist á Friðarvefnum 3. maí 2007, er sagt að í útþenslu NATO til austurs, uppsögn Bandaríkjanna á ABM-sáttmálanum og áætlunum um gagnflaugakerfi felist ögranir gagnvart Rússum sem þeir svara svo með uppsögn á afvopnunarsamningum um hefðbundinn herafla í Evrópu frá 1990.

Um utanríkisstefnu Bandaríkjanna – og NATO

• Er munur á demókrötum og repúblikönum?
  Þessi grein birtist á Morgunpósti VG 5. ágúst 2004 í aðdraganda forsetakosninganna í Bandaríkjunum.
• Samhengið milli Clinton og Bush
  Í þessari grein, sem var skrifuð vorið 2003, eru færð rök fyrir því að ekki hafi orðið stefnubreyting í grundvallaratriðum í utanríkisstefnu Bandaríkjanna þegar George W. Bush tók við forsetaembætti af Bill Clinton. Með því tilvísun til þeirrar greiningar sem ég setti fram í greininni „Seinna kalda stríðið og endalok fullveldis“ snemma árs 2000 bendi ég á samhengið í utanríkisstefnu Bush eldri, Clintons og Bush yngri., þ.e.a.s. samhengið í utanríkisstefnu Bandaríkjanna eftir lok kalda stríðsins.
• Seinna kalda stríðið og endalok fullveldis
  Grein sem birtist í Dagfara, tímariti SHA, árið 2000. Í henni er einkum fjallað þróun utanríkisstefnu Bandaríkjanna á stjórnarárum Bill Clintons.
• Bandaríkin, NATO og stríðið gegn hryðjuverkum
  Í þessari grein, sem var skrifuð síðla árs 2006, er fjallað um þróun utanríkisstefnu Bandaríkjanna á stjórnartíma George W. Bush, samfelluna í henni frá lokum kalda stríðins og afstöðu Bandaríkjanna til NATO.

Ýmsilegt

• Herstöðin á Diego Garcia og mannréttindabrot Breta
  Birtist á Friðarvefnum  20.8.2005
  

Um verkalýðshreyfinguna

• Hnattvæðum félagslegt réttlæti – hnattvæðum samstöðuna
  Í apríl 2000 sat ég 17. heimsþing Alþjóðasambands frjálsra verkalýðsfélaga í Durban í Suður Afríku og í desember 2004 sat ég 18. heimsþing Alþjóðasambandsins í Miyazaki í Japan. Hér eru skýrslur og greinar um þessi þing.
• Upp með fánann 1. maí!
• 19. mars og 1. maí: til baráttu!
  Á fundi miðstjórnar Rafiðnaðarsambands Íslands 4. mars 2005 var fjallað um hátíðarhöld stéttarfélaganna í Reykjavík 1. maí og hina svokölluðu fimmtudagsfrídaga. Miðstjórnin taldi tímabært fyrir verkalýðshreyfinguna að endurskoða hvernig staðið sé að hátíðarhöldum 1 maí (sjá http://www2.rafis.is/?i=75&f=7&o=575). Í tilefni af því skrifaði ég tvær greinar og minnti í leiðinni á mótmælaaðgerðir gegn Íraksstríðinu 19.-20. maí 2005.
• Laun hjá Reykjavíkurborg verða að hækka
  Grein skrifuð í aðdraganda kjarasamninga haustið 2005, birtist í Morgunblaðinu 12. september 2005.
• Almennt launafólk ber ekki ábyrgð á kreppu auðvaldsins
  Í þessari grein, sem birtist í Fréttablaðinu 8. desember 2005, er svarað ásökunum um að eitthvað hafi verið óeðlilegt við nýgerðan kjarasamning Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar við Reykjavíkurborg.
• Kjarasamningar - enn skal ítrekað: verkalýðurinn ber ekki ábyrgð á kreppu auðvaldsins!
  Skrifað eftir undirskrift kjarasamnings StarfsmannafélagsReykjavíkur við Reykjavíkurborg 29. nóvember 2008.
• St. Rv. krefst þess að ránsfengnum verði skilað
  Um ályktun sem fulltrúaráð Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar samþykkti á fundi sínum 11. desember 2008
• Brýnum stéttarfélögin
  Birtist í Fréttablaðinu 12. janúar 2009
• Allsherjarverkfall!
  Þessi grein birtist í Fréttabréfi Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar sem kom út í lok janúar 2009. Eftir að greinin var skrifuð, meðan blaðið var í vinnslu, fór ríkisstjórn Geirs Haarde frá og ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur tók við. Það var auðvitað von mín, þegar greinin var skrifuð, að ekki þyrfti að grípa til aðgerða á borð við verkföll. Sú von hefur óneitanlega styrkst, og vissulega hefur ný ríkisstjórn þegar orðið við ákveðnum kröfum mótmælahreyfingarinnar. En annars er greinin áfram í fullu gildi þegar hún er sett á vefinn í byrjun febrúar 2009.
• 1. maí: baráttudagur! Fjölmennum með fána, kröfuspjöld og potta og pönnur!
  Skrifað 29. apríl 2009 og birt í vefritunum Nei. og Smugunni.
• Ekki ábyrgð verkalýðsins
  Með undirfyrirsögninni: Dreifum vinnunni, styttum vinnutímann. Birtist í Smugunni 3. júní 2009 Þá voru í gangi viðræður um kjaramál með aðkomu atvinnurekenda, verkalýðshreyfingarinnar allrar og ríkisvaldsins. Endurskoðun eða uppsögn samninga á almenna vinnumarkaðnum lá fyrir en samningar flestra opnberra starfsmanna giltu til 31. ágúst. Allt var í mikilli óvissu.
• Laun skal ákveða með kjarasamningum
  Birtist í Fréttablaðinu 16. júni 2010. Skömmu áður hafði félagsmálaráðherra skrifað greinar í dagblöð um ástandið í efnhagsmálaum og sagt að laun yrði að frysta í þrjúr ár og í kjölfarið fylgdu fréttir um að ríkisstjórnin gerði ráð fyrir við gerð fjárlagafrumvarps að laun opinberra starfsmanna yrðu fryst í eitt ár.
• Lágmarkslaun 882.500 krónur á mánuði
• 
  Birtist í Smugunni 18. febrúar 2011. Samningar voru lausir hjá flestum stéttarfélögum 1. desember en mikill dráttur varð á nýjum kjarasamaingum, samningar tókust loks á almennum vinnumarkaði í byrjun maí. Krafa var gerð um 200 þúsund króna lágmarkslaun en atvinnurekendur tók þunglega í það og loks var samið um að lágmarkslaunin næðu þeirri upphæð eftir þrjú ár. Grein er skrifuð í tilefni af tregðu atvinnurekenda í þessum efnum.

Ábyrgð fyrirtækja og völd

• Fimmta valdið: auðvald
  Birtist í Fréttablaðinu 13. janúar 2004
• Fara hagsmunir fyrirtækja og almennings saman?
  Birtist í Morgunpósti VG 13. september 2004
• Samfélagsleg ábyrgð fyrirtækja
  Birtist í Morgunpósti VG 8. febrúar 2005
• Fjárveitingarvald stórfyrirtækjanna
  Birtist í Morgunpósti VG 20. júní 2005

Evrópusambandið og staða Íslands gagnvart því

• Þjónusta, almannaþjónusta og réttindi starfsfólks
  Erindi flutt á ráðstefnu Upplýsingar - félag bókasafns- og upplýsingafræða 26. mars 2010. Fjallað er um þjónustutilskipun ESB, tildrög hennar, hvað í henni felst og áhrif hennar á íslenskt samfélag, um skilgreiningu og inntak hugtaksins „almannaþjónusta“ og hvort „upprunalandsregluna“ svokölluðu er enn að finna í tilskipuninni.
• Innganga í ESB yrði skref til baka
  Birtist í Morgunblaðinu 19. nóvember 2008 sem innlegg í vaxandi umræður um inngöngu í Evrópusambandið vegna fjármálakreppunnar.
• Orðræða um orðræðu
  Þessi grein birtist í Morgunblaðinu 7. ágúst 2008 og er í henni brugðist við grein sem þar birtist skömmu fyrr. Þar var fullyrt að andstæðingar aðildar að ESB væru fastir í gamalli og úreltri orðræðu sem tengist þjóðernishyggju og sjálfstæðisbaráttu íslendinga.
• Þjóðernisstefna, Evrópuhyggja og ýmsar tegundir alþjóðahyggju
  Birtist í Þjóðviljanum 4. júní 1990 undir fyrisögninni „Um aðskiljanlegar alþjóðahyggjur Ólafs Gíslasonar“ og lagði ég út af tveimur greinum fornvinar míns, Ólafs Gíslasonar.

Nýfrjálshyggja, einkavæðing, hnattvæðing, Alþjóðaviðskiptastofnunin o. fl.

• Baráttan gegn nýfrjálshyggjunni í Noregi og rauð-græna ríkisstjórnin
  30. ágúst 2007, byggt á tveimur greinum eftir Asbjørn Wahl, framkvæmdastjóra samtakanna For velferdstaten:
  • „The Norwegian method: On alliance policies and experiences in the fight against neo-liberalism“, Focus on the Global South, 25. maí 2007.
  • „Left parties in government: The Norwegian case“ (pdf-skjal), erindi flutt á Evrópska samfélagsvettvangnum (European Social Forum) í Aþenu í maí 2006, birt á vef Rosa-Luxemburg-Stiftung (sjá þar fleiri áhugaverðar greinar um skyld efni).
  Pólitísk greining og mat er fengið úr greinum Wahls og þar má finna frekari forsendur og rökstuðning. Ég deili hins vegar með honum þeim skoðunum og mati sem þarna kemur fram að því leyti sem ég hef forsendur til. Útdrátturinn og endursögnin er alfarið á mína ábyrgð.
• Tökum olíufyrirtækin upp í skuld
  Birtist á Morgunpósti VG 8. nóvember 2004. Haustið 2004 urðu olíufélögin uppvís að samráði um olíuverð. Í þessari grein eru færð rök fyrir því að innflutningur olíu og bensíns sé dæmi um starfsemi sem einkaaðilar höndli ekki betur en opinberir aðilar sé gengið út frá hagsmunum almennings. Hvatt er til að olíufélögin séu þjóðnýtt og um leið tekin upp í það sem þau skulda almenningi vegna samráðs um óeðlilega hátt verð.
• Þjóðnýtum olíufyrirtækin og hættum þessari vitleysu
  Í upphafi þessarar greinar, sem birtist í Morgunpósti VG 30. nóvember 2005, er vikið að kröfum um þjóðnýtingu olíu- og gaslinda í Bólivíu og skoðanakönnun í Kanada um þjóðnýtingu olíufyrirtækja þar og síðan er fjallað um stöðu olíufyrirtækjanna hér.
• Flugfélag eða fjárfestingafélag?
  Í þessari grein, sem birtist í Morgunpósti VG 10. janúar 2006, er vikið að klisjunni um að opinberir aðilar eigi ekki að standa í rekstri sem einstaklingar geti séð um og síðan fjallað um, með FL-group sem dæmi, hvernig fjármálamenn eru að vasast í ýmsu sem þeit hafa ekki meira vit á en stjórnmálamenn.
• Aðgengi að áfengi og matvöru
  Birtist í Morgunblaðinu 14. janúar 2007. Er gott aðgengi að áfengi mikilvægara en að fersku kjöti og fiski? Veita einkaaðilar betri þjónustu við fisk- og kjötsölu en ríkið við áfengissölu?
• Þróunarlöndin, fjölþjóðafyrirtækin og íslenskur landbúnaður
  Birtist í Morgunpósti VG 25. september 2005.
• Flagðið Tína
  Í þessari grein, sem birtist í Morgunpósti VG 31. október. 2005, er fjallað um nýfrjálshyggjuna, slagorð Margarethar Thatchers um að ekki sé á öðru völ, hugveituna Rannsóknarmiðstöð um samfélags- og efnahagsmál og loks vikið að samþykki formanns Samfylkingarinnar við slagorði Thatchers.
• Einkavæðing, einkarekstur eða hvað?
  Þegar Sjálfstæðisflokkurinn fékk heilbrigðisráðuneytið í ríkisstjórn með Samfylkingunni vorið 2007 var í auknum mæli farið að tala um breytt rekstrarform og að fela einkaaðilum ýmis verkefni og rekstur. Stjórnarandstæðingar, einkum vinstri græn, gagnrýndu þetta mjög og vöruðu við einkavæðingu heilbrigðiskerfisins. Stjórnarliðar höfnuðu hins vegar málflutningi stjórnarandstöðunnar og sögðu að ekki væri um einkavæðingu að ræða heldur bara breytt rekstrarform sem væri allt annað. Þessi grein var skrifuð í júlí 2008 og fjallar um þennan ágreining um hugtök.
• Einkavæðingu mótmælt í Pakistan, þjóðnýtingar krafist í Bólivíu
  4. júní 2005. Birtist í Morgunpósti VG 7. júní.
• Markaðsvöld eða lýðræðisleg stjórn?
  Skýrsla frá ráðstefnu um Alþjóðaviðskiptastofnunina (WTO), markaðsfrjálshyggju og valkosti við „rétt hinna sterkustu“ sem ég sótti á vegum BSRB í Osló 16. - 18. nóvember 2000.
• Vandamálið er auðræði, ekki flokksræði
  Birtist svolítið stytt í Morgunblaðinu 1. apríl 2009
• Ný tækifæri í heilbrigðisþjónustu?
  Birtist á ogmundur.is 13. febrúar 2009. Tilefni greinarinnar er auglýsing um ráðstefnu um ný tækifæri í heilbrigðisþjónustu á Íslandi. Sýnt er hvernig ýmis einkafyrirtæki og viðskiptamenn koma þar við sögu og farið í tengsl þeirra á milli.
• Bankar í þágu samfélags
  Undir fyrirsögn: Höldum bönkunum í samfélagslegri eigu. Birtist í Smugunni  29. maí 2009.
• Vinstristjórnin stefnir að einkavæðingu bankanna
  Undirfyrirsögn: Fjármálastofnanir eru ein af grunnstoðum samfélagsins. Birtist í Smugunni 24.júní 2009. Í greininni er frumvarp fjármálaráðherra um Bankasýslu ríkisins gagnrýnt fyrir að í því er gert ráð fyrir að bankarnir verði einkaævddir að verulegu leyti innan 5 ára.
• Félagslega og vistfræðilega sjálfbært landbúnaðarkerfi
  Skrifað í tilefni af umræðum um landbúnaðakerfið haustið 2011.

Landbúnaður, hnattvæðing, markaðsfrelsi

• Þróunarlöndin, fjölþjóðafyrirtækin og íslenskur landbúnaður
  Birtist í Morgunpósti VG 25. september 2005.
• Félagslega og vistfræðilega sjálfbært landbúnaðarkerfi
  Skrifað í tilefni af umræðum um landbúnaðakerfið haustið 2011.

Bókasöfn, hnattvæðing og nýfrjálshyggja

• Staða bókasafna gagnvart alþjóðlegum viðskiptasamningum
  Að stofni til fyrirlestur fluttur á fundi Upplýsingar, félags bókasafns- og upplýsingafræðinga haustið 2003 um áhrif GATS-samningsins á bókasöfn. Sjá líka fyrirlestur Páls H. Hannessonar, áhrif viðskiptasamninga á starfsemi bókasafna
• Ráðstefna um áhrif viðskiptasamninga á bókasöfn
  Skýrsla frá ráðstefnu um stöðu bókasafna gagnvart Alþjóðviðskiptastofnuninni og markaðvæðingu almannaþjónustu sem ég sótti á vegum Upplýsingar, félags bókasafns- og upplýsingafræða í mars 2005
• Þróun GATS-samningsins og áhrif hans á bókasöfn
  Birtist í Fregnum, fréttabréfi Upplýsingar, félags bókasafns- og upplýsingafræða, júní 2005
• Hnattvæðing, upplýsingar og bókasöfn
  Umsögn um Bók Ruth Rikowski: Globalisation, Information and Libraries. The implications of the World Trade Organisation’s GATS and TRIPS Agreements. Birtist í Bókasafninu, tímariti Upplýsingar, félags bókasafns- og upplýsingafræða, 30. árgangi, 2006.
• Bókaverðir á Alþjóðlega samfélagsþinginu (WSF)
  Birtist í Fregnum, fréttabréfi Upplýsingar, félags bókasafns- og upplýsingafræða, haustið 2006
• Þjónusta, almannaþjónusta og réttindi starfsfólks
  Erindi flutt á ráðstefnu Upplýsingar - félag bókasafns- og upplýsingafræða 26. mars 2010. Fjallað er um þjónustutilskipun ESB, tildrög hennar, hvað í henni felst og áhrif hennar á íslenskt samfélag, um skilgreiningu og inntak hugtaksins „almannaþjónusta“ og hvort „upprunalandsregluna“ svokölluðu er enn að finna í tilskipuninni.

Greinar um sósíalismann

• Októberbyltingin 90 ára
  7. nóvember 2007

Greinarnar tvær hér að neðan birtust í tímaritinu Rauðir þræðir 1994 og 1995. í fyrri greininni er fjallað um stöðu sósíalismans eftir hrun sósíalíska samfélagskerfisins í Austur-Evrópu. Vikið er að ástæðum þess að það hrundi, í hverju sósíalisminn fólst í þessum ríkjum og hvað hin sósíalíska hugmynd þýðir. Því er hafnað að sósíalisminn sé einungis hugmynd um aðra skipun framleiðslunnar, hagkerfisins og samfélagsins, sem hægt sé að setja fram sem valkost við auðvaldsamfélagið, heldur vex hann upp úr auðvaldsamfélaginu, en sú þróun er ekki einungis efnisleg heldur felst hún einnig í hugmyndalegri umsköpun sem snýst ekki síst um samskipti milli manna og afstöðu manna til umhverfis síns og eigin verka. Í seinni greininni fjalla ég um það sem ég kalla sósíalíska menningu eða þá menningu sem spratt fram meðal sósíalista og stéttvísasta hluta verkalýðsins eftir að verkalýðshreyfingin og sósíalísk hreyfing fór að myndast á 19. öld og færi rök að því að hin sósíalíska hugmynd eða hugsun hafi ekki aðeins falist í pólitískri stefnu og hugmyndafræði heldur einnig orðið að nokkru leyti hluti af menningu stéttvísasta hluta verkalýðsins. Hins vegar hafi þessi sósíalíska menning rist of grunnt til að geta orðið virkilega byltingarkennd. Hin sósíalíska menning varð aldrei annað en menningarkimi innan borgaralegrar menningar og hvarf smám saman að mestu þegar leið fram á 20. öldina. Af þessum sökum virðist sósíalisminn fjarlægari nú en hann virtist á fyrri hluta 20. aldar. Niðurstaða þessara tveggja greina er sú að sósíalisminn þýðir ekki bara sameign á framleiðslutækjunum heldur líka nýtt viðhorf til afstöðu mannanna, ekki aðeins sín á milli, heldur einnig til umhverfisins, náttúrunnar og tækninnar, menningarlega umsköpun sem ristir miklu dýpra en sú sósíalíska menning, sem við sjáum nú á bak og verður kannski helst jafnað við þá hugmyndafræðilegu breytingu sem varð frá miðöldum fram á upplýsingaröld. Þeirri spurningu er hins vegar látið ósvarað hvernig sú menningarlega umsköpun getur orðið að veruleika.

• Sósíalisminn: hugmynd sem var?
• Upphaf og hnignun sósíalískrar menningar

Nokkar greinar um vinstrihreyfinguna 1990-1998

Aðdragandi þeirra uppstokkunar vinstrihreyfingarinnar sem varð veturinn 1998-1999 með stofnun Samfylkingarinnar og Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs var alllangur og má í rauninni rekja hann aftur fyrir árið 1990. Á þessu tímabili skrifaði ég nokkrar blaðagreinar um það sem ef til vill má kalla kreppu vinstrihreyfingarinnar og aðdraganda þeirrar uppstokkunar sem loks varð. Í þessum greinum kemur fram það sjónarmið að uppstokkunar hafi í raun verið þörf, Alþýðubandalagið er gagnrýnt og jafnframt sú hugmynd að lausnin sé að sameina alla vinstrimenn í einn flokk. Kreppa vinstrihreyfingarinnar er sett í samhengi við kreppu velferðarríkisins og þeirrar tæknilegu rökhyggju sem var grundvöllur jafnt auðvaldsamfélaga sem sósíalískra samfélaga 20. aldarinnar. Lögð er áhersla á að vinstri sósíalistar verði að takast á við þessi vandamál með nýrri hugsun án þess þó að snúa baki við þeim gildum sem sósíalisminn byggðist á frá upphafi og bent á þá samleið sem sósíalistar, umhverfisverndarsinnar og femínistar eigi og þannig boðuð stofnun flokks sem yrði í einhverri líkingu við þann flokk sem Vinstrihreyfingin – grænt framboð varð. Jafnframt kemur að nokkru fram í þessum greinum til hvers ég ætlast í rauninni til af Vinstrihreyfingunni – grænu framboði. Það er svo annað mál hvort flokkurinn stendur undir þessum væntingum eins og er en hann er reyndar enn í mótun og verður það vonandi svo lengi sem hann starfar og þessar greinar eru í rauninni í fullu gildi í þeirri umræðu sem þörf er á í þessum flokki sem og vinstrihreyfingunni í heild.

• Sakleysið í skriftarstólnum
  Síðla árs 1990. Vinstrimenn keppast við að gera upp við fortíð sósíalismans, nú ríður á að losa sig við gamlar kreddur og hugtök.
• Gamlir frasar og nýir um stéttir og flokka
  Snemma árs 1991. Umræða um að íslenska flokkakerfið sé úrelt. En er það svo í raun? Byggist það ekki á stéttaafstæðum sem enn eru í fullu gildi? Er ekki frekar þörf á ákveðinni uppstokkun til að skýra línurnar?
• Stjórnmál í einni vídd
  Desember 1991. Samhengið í stjórnmálunum skoðað. Hefðbundnar hugmyndir um einhverskonar pólitíska línu frá hægri til vinstri gagnrýndar, í stað þess er lagt til að pólitíska landslagið sé skoðað í tvívídd og þá kemur í ljós að hugmyndir, sem venjulega eru álitnar á sitthvorum enda hinnar hefðbundnu línu, geta legið nærri hvor annarri í tvívíðum fleti.
• Tvær greinar um vinstrihreyfinguna og kreppu velferðarríkisins
  Því samkomulagi um velferðarríkið sem ríkti í auðvaldsamfélagi Evrópu á síðari hluta 20. aldar hefur verið rift af því að það samræmist ekki lengur hagsmunum auðvaldsins. Alþýðan og borgarastéttin eru aftur á öndverðum meiði um það eins og fyrir seinni heimsstyrjöld en pólitísk staða alþýðunnar er allt önnur af því að flokkar hennar hafa innlimast í stjórnkerfi hins borgarlega samfélags. Velferðarríkið hefur líka ýmsa galla en gagnrýni á það hefur einkum verið undir merkjum frjálshyggjunnar. Vinstrihreyfingin verður að losa sig úr viðjum tæknilegu rökhyggjunnar, sem hefur verið grundvöllur vestrænna samfélaga á undanförnum öldum, ef hún á að ná forræði í samfélagslegri umræðu og breytingum.
• Samfylking félagshyggjuaflanna
  Haustið 1996. Hver er meiningin með talinu um sameiningu jafnaðarmanna? Um hvað á að sameinast? Bent er á ýmis ágreiningsefni innan vinstrihreyfingarinnar sem hljóta að koma í veg fyrir sameiningu og réttara væri að huga að samfylkingu um ýmis brýn mál sem samstaða er um.
• Nýtt flokkakerfi eða nýja hugsun
  Snemma árs 1997. Ungir vinstrimenn hafa stofnað sósíaldemókraktískt félag, Grósku. Miðað við þjóðfélagslega þróun í Norður-Evrópu undanfarna áratugi er ekki óeðlilegt að vinstrisósíalískur flokkur á borð við Alþýðubandalagið víki fyrir stórum sósíaldemókrataflokki. Það er hins vegar ekki eðlilegt miðað við núverandi stöðu í heiminum og því síður það sem þörf er á. Það er þörf á nýrri hugsun sem m.a. má finna hjá femínískum hreyfingum, umhverfisverndarhreyfingum og rauðgrænum kosningabandalögum.
• Samfylking eða sameining – kreddufesta eða raunsæi
  Síðla árs 1997. Vikið að nokkrum blaðagreinum og viðtölum sem birst höfðu fyrr um árið og fjallað um samfylkingu eða sameiningu, fullyrðingar um kreddufestu og sjálfumgleði vinstri sósíalista, muninn á Alþýðubandalaginu og Alþýðuflokknum og viðbrögð við vandamálum nútímans.
• Róttæk vinstrihreyfing
  Haustið 1998. Sú hægri bylgja, sem farið hefur víða um lönd um alllangt skeið, birtist ekki fyrst og fremst í fylgisaukningu hægri flokkanna heldur í almennri hægri þróun flestra rótgróinna stjórnmálaflokka. Þeir sem hafna þessari þróun eru sundraðir en þó er breyting að verða á, vinstrimenn hafa stofnað með sér félagið Stefnu og róttækt, grænt vinstra framboð er í uppsiglingu fyrir alþingiskosningarnar vorið 1999.

Líbýa 2011

· Ríkisstjórnin verður að draga samþykki við aðgerðir NATO til baka
Grein sem birtist í vefritinu Smugunni 2. maí 2011. Tilefni hennar var árás sprengjuflugvéla NATO á heimili Gaddafis þar sem sonur hans og barnabörn voru drepin. Svar Katrínar Jakobsdóttur varaformanns VG er einnig birt hér ásamt athugasemd minni við það.

Greinar um Júgóslavíu og átökin þar

• Kosovo – Kosova – Kosmet (Kosovo og Metohija)
  Samantekt um sögu Kosovo og aðdragandann að loftárásum NATO á Júgóslavíu vorið 1999.
• Loftárásirnar á Júgóslavíu marka tímamót
  Grein sem birtist í DV í mars 1999 eftir að loftárásirnar á Júgóslavíu hófust.
• Rangfærslur Samfylkingarinnar um aðdraganda loftárásanna á Júgóslavíu 1999
  Veturinn 2002-2003, þegar ljóst var að Bandaríkjastjórn stefndi að því að ráðast inn í Írak, tók Samfylkingin afstöðu gegn innrás. árið 1999 töldu talsmenn Samfylkingar hins vegar rétt að gera loftárásir á Júgóslavíu. Sjálfstæðisflokkurinn gagnrýndi Samfylkinguna fyrir að vera ekki samkvæm sjálfri sér. í framhaldi af því tjáðu nokkrir áhrifamenn í Samfylkingunni sig um málið í fjölmiðlum og réttlættu afstöðu sína fjórum árum fyrr. Ekki gekk öllum jafnvel að fá inni í fjölmiðlum. Guðbjörg Sveinsdóttir, sem starfaði í Kosovo á vegum ÖSE frá janúar 1999 og þar til loftárásirnar hófust, skrifaði litla grein til að leiðrétta málflutning Samfylkingarmanna og sendi Morgunblaðinu. Hún birtist aldrei. Þegar birting hennar hafði dregist allmikið skrifaði ég grein, sem Ögmundur Jónasson birti á sinni vefsíðu, og þar er komið á framfæri sömu upplýsingum og Guðbjörg hafði tíundað í sinni grein, en þó ítarlegar. Við vonuðumst þó alltaf til að hennar grein birtist, enda hafði blaðamaður haft góð orð um það, en afsakaði töfina með miklu aðstreymi greina vegna kosninga. Að kosningum loknum var hins vegar orðið langt um liðið og því ekki meira reynt til að koma þeirri grein að.

· Um blekkingarnar og óvandaðan fréttaflutting um Júgóslavíu-stríðin sjá einnig:

· Gagnauga: Sannleikurinn um Júgóslavíu og Fréttir eða áróður? Sú síðarnefnda fjallar um fréttaflutning um stríðið í Júgóslavíu. Vefurinn Gagnauga hefur verið lagður niður og greinarnar ekki aðgengilegar.

· Múrinn: Einkavæðingin eftir mannúðarstríðið, Hvers vegna heldur kreppan í Kosovo áfram? og það sem höfðingjarnir hafast að.... Sú síðasta fjallar um stríðsglæpadómstólinn í Haag og hvernig einblínt hefur verið á stríðsglæpi Serba en oft horft framhjá stríðsglæpum annarra og hugsanlega þátttöku Bandaríkjanna í þeim eða samþykki þeirra við þeim.

· Jónas Kristjánsson, Kennslubók í blaðamennsku, Umræða: Kosovo I, Kosovo II.

Greinar um stríð Bandaríkjanna gegn Írak

• Sameinuðu þjóðirnar: Stríð mun valda geigvænlegum hörmungum
  Grein sem byggist á skýrslu Sameinuðu þjóðanna frá desember 2002 um væntanlegar afleiðingar fyrirhugaðs stríð gegn Írak - stríð sem hófst svo í mars 2003.
• Írak: Nokkar staðreyndir og upplýsingar
• Eitthvað verður að gera – betra illt en ekkert
  Grein skrifuð í desember 2002
• Írak: fyrrum vopnaeftirlitsmaður gagnrýnir stríðsundirbúning
  Birtist á Friðarvefnum 2. jan. 2003
• Ný skýrsla um mannfall í Írak: Milli 21.700 og 55.000 fallnir
  Birtist á Friðarvefnum 17. nóvember 2003
• Forystumaður Verkalýðssambands Íraks myrtur
  Skrifað 9. janúar 2005 í minningu Hadi Salih sem ég hitti á heimsþingi ICFTU í Japan í des. 2004, en hann var myrtur í Bagdad 4. janúar 2005.
• Mikið mannfall í Fallujah
  Birtist á Friðarvefnum 21. nóvember 2004
• Eina leiðin til friðar er að Bandaríkin hverfi frá Írak
  Birtist í Morgunblaðinu 17. mars 2007

Sjá líka: Um andófshreyfinguna gegn stríði, september 2001 og áfram
Sjá líka: Upplýsingasíða um stríðið gegn Írak og andófshreyfinguna

Greinar um Latnesku-Ameríku

• Lausleg samantekt um zapatista-uppreisnina í Mexíkó og ástandið í landinu
  Vorið 1998 fór ég að kynna mér zapatista-uppreisnina í Chiapas í Mexíkó og tók saman ýmsan fróðleik um zapatista-hreyfinguna, uppreisnina, aðdraganda hennar og pólitískt og efnahagslegt ástand í Mexíkó á þessum tíma.
  FZLN - zapatista-hreyfingin - Chiapas - Mexíkó
• Ríkissjónvarpið og Kólumbíu-áætlunin
  Grein sem birtist í maí 2001 á vefritinu Múrnum. í greininni er rakinn aðdragandi þess ástands sem nú ríkir í landinu, gerð grein fyrir efnahaglegum bakgrunni Kolumbíu-áætlunar Bandaríkjastjórnar (Colombia Plan) og fréttir fjölmiðla gagnrýndar.
  Kólumbía - Kólumbíu-áætlunin - fréttaflutningur

Brynjólfur Bjarnason

Á árunum 1987 til 1988 átti ég viðtöl við Brynjólf Bjarnason fyrir útvarpsstöðina útvarp Rót. Þessi viðtöl voru siðan  gefin út á bók undir heitinu Brynjólfur Bjarnason - pólitísk ævisaga og skrifaði ég inngang að henni. Því verki var lokið skömmu áður en Brynjólfur dó í apríl 1989 en bókin kom út um haustið hjá Máli og menningu. árið 1996 birtist ævisöguþáttur eftir mig um Brynjólf í tímaritinu Andvara og haustið 1998 flutti ég erindi á málþingi um heimspeki Brynjólfs þar sem ég leitaðist við að greina samhengið milli heimspeki hans og uppruna, ævi og starfs. Það er aðgengilegt á Heimspekivefnum ásamt fyrirlestrum Eyjólfs Kjalars Emilssonar og Jóhanns Björnssonar.

• Brynjólfur Bjarnason - æviágrip
  Grein sem birtist í tímaritinu Andvara árið 1996
• Hver var Brynjólfur Bjarnason?
  Fyrirlestur á málþingi í Háskóla Íslands haustið 1998. Birtist í tímaritinu Hugur.

Tvær greinar um Dag

• Dagur
  Grein sem ég skrifaði um Dag Sigurðarson að honum látnum, þar sem ég reyndi að lýsa honum eins og ég kynntist honum og greina viðhorf hans í grófum dráttum, meðal annars með tilvísun í ljóð hans. Greinin var skrifuð á ítalíu í byrjun ágúst 1994, rétt fyrir afmælisdaginn hans og nálægt fjórum mánuðum eftir lát hans. Hún birtist í Tímariti Máls og menningar snemma árs 1995.
• Grein án titils,
  sem ég skrifaði haustið 2002 og birtist í bókinni Dagur, sem Mál og menning og Nýlistasafnið gáfu út 2003 í tengslum við yfirlitssýningu á verkum Dags í Nýlistasafninu.

Bókmenntir

• Erindi um skáldverk Geirlaugs Magnússonar
  flutt á dagskrá í minningu Geirlaugs í boði Lista- og menningarráðs Kópavogs í samvinnu við Ritlistarhóp Kópavogs og aðstandendur Geirlaugs í kaffistofu Gerðarsafns, Listasafni Kópavogs, laugardaginn 17. desember 2005
• Någonstans i all denna sten hör jag hemma (Pdf-skjal, 774 KB)
  22.-23. tbl. sænska bókmenntatímaritsins Café Existense árið 1984 var helgað samtímaljóðlist á Norðurlöndunum með með greinum um ljóðlistina á  hverju málsvæði, alls níu greinar, og sýnishornum af ljóðum. Það kom í minn hlut að skrifa greinina um íslenska ljóðgerð og velja ljóð til birtingar en Jan Karlsson þýddi hana á sænsku ásamt ljóðum eftir Elísabetu Þorgeirsdóttur, Anton Helga Jónsson, Sjón, Steinunni Sigurðardóttur, Birgi Svan Símonarson, Einar Má Guðmundsson, Ingibjörgu Haraldsdóttur, Stefán Snævarr, Sigurð Pálsson og Geirlaug Magnússon. í tímaritinu voru einnig myndir eftir listamenn frá viðkomandi svæðum. Með grein minni voru myndir eftir Jóhönnu Bogadóttur og Sigrúnu Eldjárn. Rétt er að benda á að myndgæðin í mynd Jóhönnu á pdf-skjalinu sem geymir greinina hér eru léleg og myndinni ekki samboðin.
• Lyrikken etter nåtiden – Inn og ut av vinduet. Islandsk lyrikk i 80-årene og utviklingen fra modernismens gjennombrudd. (Pdf-skjal, 1,92 MB)
  Fyrirlestur fluttur á námskeiðinu „Litteraturen i Norden i 1980-erne“ sem haldið var í mars 1989 i Sundvollen í Noregi og Nordisk Språksekretariat og NORDSPRÅK skipulögðu. Fyrirlestrarnir voru gefnir út í bók undir nafninu Språk og litteratur i Norden 1980-1990.