|
Einar Ólafsson
|
Un
otro mundo es posible - Un autre monde est possible
Um outro mundo é possível - Another world is possible
En annen verden er mulig - Veljum öðruvísi veröld
|
<
Forsíða
Greinar
- Greinar
um ýmislegt
- Hrunið 2008, búsáhaldabyltingin
2009 og eftirköstin
- Um
alþjóðlegu réttlætishreyfinguna
- Um
andófshreyfinguna gegn stríði og heimsvaldastefnu,
september 2001 og áfram
- Vinstrihreyfingin
erlendis og á heimsvísu
- Greinar um
vinstrihreyfinguna á Íslandi skrifaðar eftir 1998
- Baráttan gegn kjarnorkuvopnum
- Um utanríkisstefnu Bandaríkjanna,
NATO, herstöðvar Bandaríkjanna
á Íslandi og
þjónkun Íslands
við heimsvaldastefnu
Bandaríkjanna
- Um verkalýðshreyfinguna
- Ábyrgð fyrirtækja
og völd
- Evrópusambandið
og staða Íslands gagnvart því
- Nýfrjálshyggja,
einkavæðing, hnattvæðing,
Alþjóðaviðskiptastofnunin o. fl.
- Landbúnaður,
hnattvæðing, markaðsfrelsi
- Bókasöfn, hnattvæðing
og nýfrjálshyggja
- Greinar um sósíalismann
- Nokkar greinar um vinstrihreyfinguna
1990-1998
- Líbýa
2011
- Greinar um Júgóslavíu
og átökin þar
- Greinar um stríð
Bandaríkjanna gegn Írak
- Greinar
um Latnesku-Ameríku
- Brynjólfur
Bjarnason
- Tvær
greinar um Dag
- Bókmenntir
Greinar um ýmislegt
Hrunið 2008,
búsáhaldabyltingin 2009 og eftirköstin
Hér
eru ýmsar greinar sem urðu til beinlínis í samhengi
við kreppuna sem hófst haustið 2008 og þau
átök og umskipti sem fylgdu henni. Sumar eiga líka heima
undir öðrum efnisflokkum er þá einnig getið
þar.
- Hættum
að atast í Framsókn og snúum okkur að
Sjálfstæðisflokknum
Þessi
grein er dagsett 9. apríl 2007 í aðdraganda
alþingiskosninga, en sett hér í flokk
búsáhaldabyltingarinnar af því að
það er kannski áhugavert að lesa hana í
því samhengi.
- 1. maí:
baráttudagur! Fjölmennum með fána,
kröfuspjöld og potta og pönnur!
Skrifað 29. apríl 2009 og birt í
vefritunum Nei. og Smugan
- Vandamálið
er auðræði, ekki flokksræði
Birtist
svolítið stytt í Morgunblaðinu 1. apríl 2009
- Almenningur
ber ekki ábyrgð á kreppu auðvaldsins
Helstu
áherslur mínar í forvali VG, SV-kjördæmi,
14. mars 2009
- Yfirlýsing
frá Þingi félagslegra hreyfinga á
Aþjóðlega samfélagsvettvangnum 2009
1.
febrúar 2009 lauk í bænum Belém do Pará
í norðanverðri Brasilíu Alþjóðlega
samfélagsvettvangnum, World
Social Forum, sem hófst 27. janúar. Að venju kom
þar saman „Þing félagslegra hreyfinga“ (Assembly of Social Movements) og
sendi frá sér yfirlýsingu. Að þessu sinni
var yfirskrift hennar: Við
borgum ekki fyrir kreppuna. Auðmennirnir verða að borga fyrir
hana! Við þurfum aðra kosti, sem beinast gegn
heimsvaldastefnu og auðvaldstefnu en byggjast á
femínisma, umhverfisstefnu og sósíalisma.
- Alþjóðlega
fjármálakreppan: sögulegt tækifæri til
umsköpunar
21.
nóvember 2008. Hér er sagt frá skjali sem barst
frá fundi Asia-Europe
People’s Forum í Beijing um miðjan nóvember
2008.
- Allsherjarverkfall!
Þessi grein birtist í Fréttabréfi
Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar sem kom út
í lok janúar 2009. Eftir að greinin var skrifuð,
meðan blaðið var í vinnslu, fór
ríkisstjórn Geirs Haarde frá og
ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur
tók við. Það var auðvitað von mín,
þegar greinin var skrifuð, að ekki þyrfti að
grípa til aðgerða á borð við verkföll.
Sú von hefur óneitanlega styrkst, og vissulega hefur
ný ríkisstjórn þegar orðið við
ákveðnum kröfum mótmælahreyfingarinnar. En
annars er greinin áfram í fullu gildi þegar hún
er sett á vefinn í byrjun febrúar 2009.
- Brýnum
stéttarfélögin
Birtist í Fréttablaðinu 12. janúar 2009
- St. Rv. krefst
þess að ránsfengnum verði skilað
Um ályktun sem fulltrúaráð
Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar samþykkti á
fundi sínum 11. desember 2008
- Kjarasamningar
- enn skal ítrekað: verkalýðurinn ber ekki
ábyrgð á kreppu auðvaldsins!
Skrifað eftir undirskrift kjarasamnings
StarfsmannafélagsReykjavíkur við Reykjavíkurborg
29. nóvember 2008.
- Við
eigum völ á öðruvísi veröld
Birtist sem leiðari í Kópi, blaði Vinstri
grænna í Kópavogi, í nóvember 2008
- Góðærinu
er ekki lokið
Birtist í vefritunu ögmundur.is
6.nóvember 2008. í greininni er bent á að hið
svokallað góðæri hafi í raun verið
blekking eða öllu heldur skuldsetning sem velt hafi verið
yfir á almenning.
- Ríkisstjórnarsamstarf
með beisku bragði
10.
maí 2009, birt á bloggsíðu minni. Skrifað
að loknum flokksráðsfundi VG, þar sem til
umræðu og afgreiðslu var samstarf yfirlýsing VG og
Samfylkingar og myndun ríkisstjórnar.
- Bankar í
þágu samfélags
Undirfyrirsögn:
Höldum bönkunum í samfélagslegri eigu. Birtist
í Smugunni 29.
maí 2009.
- Ekki
ábyrgð verkalýðsins
Með
undirfyrirsögninni: Dreifum
vinnunni, styttum vinnutímann. Birtist í Smugunni 3.
júní 2009. Þá voru í gangi
viðræður um kjaramál með aðkomu
atvinnurekenda, verkalýðshreyfingarinnar allrar og
ríkisvaldsins. Endurskoðun eða uppsögn samninga
á almenna vinnumarkaðnum lá fyrir en samningar flestra
opnberra starfsmanna giltu til 31. ágúst. Allt var í
mikilli óvissu.
- Vinstristjórnin
stefnir að einkavæðingu bankanna
Undirfyrirsögn:
Fjármálastofnanir eru ein af grunnstoðum
samfélagsins. Birtist í Smugunni
24.júní 2009. Í greininni er frumvarp
fjármálaráðherra um Bankasýslu
ríkisins gagnrýnt fyrir að í því er
gert ráð fyrir að bankarnir verði einkaævddir
að verulegu leyti innan 5 ára.
- Vinstri
stjórnin og stéttareðli ríkisins
Birtist í Smugunni
3. desember 2009. Í þessari grein vitna ég til greinar
Ólafs Páls Jónssonar í hausthefti
Skírnis 2009, „Lýðræði,
réttlæti og haustið 2008“ og í framhaldi af
því velti ég fyrir mér stéttareðli
ríkisins í auðvaldssamfélagi með
tilvísun til bókar Ralph Miliband, The State in Capitalist Society, og tengi það
stöðu vinstri stjórnarinnar sem tók við
völdum á Íslandi vorið 2008.
- Tillögur
Vinstri grænna frá 2005-2006 um efnahagslegan
stöðugleika
Birtist í Smugunni 27.
apríl 2010. Þingmenn Vinstri grænna lögðu
þrisvar fram þingsályktunartillögur um
efnahagslegan stöðugleika á árunum 2005-2006.
Hér gerð grein fyrir þessum tillögum og bent
á að allt frá stofnun flokksins 1999 hafi félagar
í honum, bæði kjörnir fulltrúar og aðrir,
haldið uppi í ræðu og riti gagnrýni á
þá stefnu sem leiddi til hrunsins 2008.
- Fjórflokkur
eða stéttabarátta – um hvað snýst
málið?
Birtist í vefritinu Smugunni 26. maí
2010. Í þessari grein er vikið að umræðunni
um „fjórflokkinn“ og tilhneiginguna til að setja
alla stjórnmálaflokka undir einn hatt þar sem ekki
sé rúm fyrir „venjulegt fólk“.
- Laun skal
ákveða með kjarasamningum
Birtist í Fréttablaðinu 16. júni 2010.
Skömmu áður hafði
félagsmálaráðherra skrifað greinar í
dagblöð um ástandið í efnhagsmálaum og
sagt að laun yrði að frysta í þrjúr
ár og í kjölfarið fylgdu fréttir um að
ríkisstjórnin gerði ráð fyrir við
gerð fjárlagafrumvarps að laun opinberra starfsmanna
yrðu fryst í eitt ár.
Um alþjóðlegu réttlætishreyfinguna
- Karníval mótmælanna
Grein sem birtist í TMM í desember 2001 um uppruna og
eðli andófshreyfingarinnar gegn kapítalískri
hnattvæðingu og nýfrjálshygggju
- Alþjóðlega
andófshreyfingin gegn kapítalisma og hnattvæðingu
árið 2000
Grein sem tekin var saman vorið 2000 um upphaf
andófshreyfingarinnar og helstu aðgerðir til ársins
2000
- Andófskróníka
2000
Yfirlit yfir andóf og mótmælaaðgerðir
ársins 2000
- 100 þúsund manns á World
Social Forum sem lauk í Mumbai 21. janúar 2004
- Evrópski
samfélagsvettvangurinn
Í október 2004 sótti ég þriðja
Evrópska samfélagsvettvanginn og skrifaði tvær
greinar í tilefni af því sem birtust báðar
á Morgunpósti VG. Evrópski
samfélagsvettvangurinn er á ensku kallaður European
Social Forum. Það hefur vafist nokkuð fyrir mér
hvernig best væri að þýða Social Forum
á íslensku og hef ég farið ýmsar
leiðir í þeim greinum þar sem þetta hefur
borið á góma. Fyrst talaði ég gjarnan um ráðstefnu
alþýðuhreyfinga, síðan samfélagsþing
en svo hef ég hneigst til orðréttari
þýðingar: samfélagsvettvangur. En af þessum
sökum er misræmi í orðavali í þeim
greinum þar sem vikið er að þessum samkomum.
- Grenndarstefna
Í þessari grein, sem birtist í Morgunpósti VG
14. jan. 2007, er hugmyndin um það sem á ensku er nefnt
„localization“ kynnt í stuttu máli.
Um
andófshreyfinguna gegn stríði og heimsvaldastefnu, september
2001 og áfram
- Samtök
hernaðarandstæðinga, andheimsvaldasinnuð
friðarsamtök
Á landsfundi Samtaka herstöðvaandstæðinga
haustið 2006 var samþykkt að breyta nafni samtakanna
í Samtök hernaðarandstæðinga þar eð
bandaríski herinn var þá farinn frá
Íslandi og engar herstöðvar lengur sem risu undir nafni.
Þetta var nokkuð umdeilt og í þessari grein er
fjallað nokkuð up mismunandi sjónarmið varðandi
stefnu, starfsemi og umhverfi samtakanna.
- Yfirlit yfir sögu nýju
friðarhreyfingarinnar (birtist að stofni til
í Dagfara 1. tbl. 31. árg. 2005)
- Alþjóðlegar
aðgerðir gegn stríði 19.-20. mars 2005
Vinstrihreyfingin erlendis
og á heimsvísu
- And-kapítalíska vinstrihreyfingin
í Evrópu
And-kapítalíska vinstrihreyfingin í Evrópu
(European Anti-Capitalist Left – EACL) hélt fimmtu
ráðstefnu sína í Kaupmannahöfn snemma
í desember 2002 en fyrsta ráðstefnan var í
Lissabon í mars 2000. EACL er tilraun til að samfylkja
þeim flokkum og hreyfingum innan róttækrar
vinstrihreyfingar í Evrópu sem hafa skýra
andkapítalíska, alþjóðasinnaða,
andrasíska og femíníska stefnu og sýn á
lýðræðislegt félagslegt samfélag.
Vert er að benda á greinina „Róttækir
flokkar í nágrannalöndum“ eftir Árna
Daníel Júlíusson, sem birtist í Dagblaðinu
Nei og síðan á vefnum marxismi.com
5. maí 2009.
- Evrópskur vinstriflokkur stofnaður
17. janúar
2004
- Kosningarnar í Bretlandi:
Róttæka vinstrið og græningjar sækja á
- Hver er George Galloway?
Fyrri greinin er um róttæka vinstriflokkinn Respect í
Bretlandi og árangur hans í kosningunum 2004 og 2005.
Þessi grein var skrifuð í maí 2005 rétt
eftir kosningarnar. Fáum dögum síðar tók
ég saman upplýsingar um nýkjörinn þingmann
flokksins, George Galloway, þar sem ég varð var við
að rógburður um hann var farinn að skila sér til
Íslands.
Greinar um
vinstrihreyfinguna á Íslandi skrifaðar eftir 1998
Sjá
líka:
Nokkar greinar um
vinstrihreyfinguna 1990-1998
Greinar um
sósíalismann
- Um
meinta þjóðernishyggju Vinstri grænna
Nóvember 2003. Birtist í Fréttablaðinu sem svar
við grein eftir Guðmund Andra Thorsson, þar sem hann
sakaði Vinstri græn um óhóflega
þjóðernishyggju.
- Allir
flokkar fylgja hernaðarhyggjunni - nema Vinstri græn
Í
þessari grein er sagt frá svörum
stjórnmálaflokkanna við spurningum SHA fyrir
Alþingiskosningarnar vorið 2007
- Ríkisstjórnarsamstarf
með beisku bragði
10.
maí 2009, birt á bloggsíðu minni. Skrifað
að loknum flokksráðsfundi VG, þar sem til
umræðu og afgreiðslu var samstarf yfirlýsing VG og
Samfylkingar og myndun ríkisstjórnar.
- Vinstristjórnin
stefnir að einkavæðingu bankanna
Undirfyrirsögn:
Fjármálastofnanir eru ein af grunnstoðum
samfélagsins. Birtist í Smugunni
24.júní 2009. Í greininni er frumvarp
fjármálaráðherra um Bankasýslu
ríkisins gagnrýnt fyrir að í því er
gert ráð fyrir að bankarnir verði einkaævddir
að verulegu leyti innan 5 ára.
- Vinstri
stjórnin og stéttareðli ríkisins
Birtist í Smugunni
3. desember 2009. Í þessari grein vitna ég til greinar
Ólafs Páls Jónssonar í hausthefti
Skírnis 2009, „Lýðræði,
réttlæti og haustið 2008“ og í framhaldi af
því velti ég fyrir mér stéttareðli
ríkisins í auðvaldssamfélagi með
tilvísun til bókar Ralph Miliband, The State in Capitalist Society, og tengi það
stöðu vinstri stjórnarinnar sem tók við
völdum á Íslandi vorið 2008.
- Tillögur
Vinstri grænna frá 2005-2006 um efnahagslegan
stöðugleika
Birtist í Smugunni 27.
apríl 2010. Þingmenn Vinstri grænna lögðu
þrisvar fram þingsályktunartillögur um
efnahagslegan stöðugleika á árunum 2005-2006.
Hér gerð grein fyrir þessum tillögum og bent
á að allt frá stofnun flokksins 1999 hafi félagar
í honum, bæði kjörnir fulltrúar og aðrir,
haldið uppi í ræðu og riti gagnrýni á
þá stefnu sem leiddi til hrunsins 2008.
- Fjórflokkur
eða stéttabarátta – um hvað snýst
málið?
Birtist í vefritinu Smugunni 26. maí
2010. Í þessari grein er vikið að umræðunni
um „fjórflokkinn“ og tilhneiginguna til að setja
alla stjórnmálaflokka undir einn hatt þar sem ekki
sé rúm fyrir „venjulegt fólk“.
- Hver er vettvangur
Vinstri grænna?
Birtist
í Smugunni 26. ágúst 2011. Hver er staða Vinstri
grænna eftir tvö ár í stjórn? „Erum
við orðin að gamaldags vinstrikrötum sem enn sitja
í úreltum nútíma, keppast við að reka
auðvaldssamfélagið á sem
árangursríkastan hátt, en skreytum okkur með
umhverfisstefnu og andstöðu við NATO og setjum
þá einu spurningu við Evrópusambandið hvort
það bjóði nógu vel?“
Baráttan
gegn kjarnorkuvopnum
Um utanríkisstefnu Bandaríkjanna, NATO,
herstöðvar Bandaríkjanna á Íslandi og
þjónkun Íslands við heimsvaldastefnu
Bandaríkjanna
Utanríkisstefna
Íslands og herstöðvar Bandaríkjanna á íslandi
- Utanríkisráðherra
undirritar samning um bann við klasasprengjum og fagnar
gagnflaugakerfi Bandaríkjanna
Í
þessari grein, sem birtist á Friðarvefnum,
9. des. 2008, er fjallað um það hvernig
utanríkisráðherra tókst í sömu
utanlandsferðinni í byrjun desember 2008 á þremur
dögum að undirrita bann við klasasprengjum, hvetja til að
staðinn yrði vörður um Samninginn um hefðbundinn
herafla í Evrópu (CFE) og standa að yfirlýsingu
utanríkisráðherrafundar NATO þar sem samningum um
gagnflaugakerfi Bandaríkjanna er fagnað.
- Utanríkisráðherrann
og hernaðarhyggjan
Tvær greinarnar sem voru skrifaðar sem athugasemdir við
grein Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur
utanríkisráðherra í Morgunblaðinu 3.
júní 2008. Fyrri greinin birtist á og í
vefritinu Friðarvefnum
10. júní 2008 en seinni greinin í Morgunblaðinu
12. júní.
- Stóri
sannleikur varnarmálanna
Greinin var skrifuð eftir að Ingibjörg Sólrún
Gísladóttir flutti Alþingi fyrstu skýrslu
sína sem utanríkisráðherra 8. nóvember
2007. Hún birtist í vefritinu ögmundur.is
20. desember 2007 og Friðarvefnum
27. desember 2007, en var send Morgunblaðinu til birtingar í
lok nóvember 2007 þar sem hún hefur ekki birst enn.
- Ætlar
utanríkisráðherra bara að halda sama kúrsi?
Greinin birtist á Friðarvefnum 31.
ágúst 2007
- Eftirlit
NATO – nei takk!
Í
þessari grein, sem birtist á Friðarvefnum 30.
júlí 2007, er vikið að breyttri stöðu
Íslands gagnvart NATO eftir brottför bandaríska
hersins.
- Stendur
Ísland utan valdablokka – hvað með NATO?
Þessi
grein birtist á Friðarvefnum 19. júlí 2007
í tilefni af því að
utanríkissráðherra hafði sagt á ferð
í Ísrael að Ísland stæði utan valdablokka.
- Mun
Ísland halda áfram þátttöku í
starfsemi NATO í Írak?
Í
þessari grein, sem birtist á Friðarvefnum 5.
júní 2007, er spurt hvort Ísland muni í
kjölfar yfirlýsinga utanríkisráðherra
á Alþingi draga sig út úr starfsemi NATO
í Írak.
- Styður
ríkisstjórnin stríðsreksturinn í
Írak?
Þessi
grein birtist í Morgunblaðinu og á Friðarvefnum 3.
júní 2003. Utanríkisráðherra hafði
lýst því yfir á Alþingi að
Ísland styddi ekki stríðreksturinn í Írak
lengur. Spurt er hvenær sú stefnubreyting verði tilkynnt
stjórn Bandaríkjanna með formlegum hætti.
- Allir
flokkar fylgja hernaðarhyggjunni - nema Vinstri græn
Í
þessari grein er sagt frá svörum
stjórnmálaflokkanna við spurningum SHA fyrir
Alþingiskosningarnar vorið 2007
- Ég
fagna friðarsúlunni í Viðey
Þessi grein birtist á Friðarvefnum
10. október 2007
- Viðræðurnar
í Washington ættu að snúast um uppsögn
herstöðvasamningsins og úrsögn Íslands
úr NATO
Þessi
grein birtist á Friðarvefnum
4. febrúar 2006
- Herlaust
Ísland til forystu í friðarmálum
Í
þessari grein, sem birtist í Morgunblaðinu 22.
nóv. 2004, er bent á hversu fáránlegt
sé að reyna að halda halda í bandarísku
herstöðina hér og affarasælast væri að
taka þegar í stað upp viðræður við
bandarísk stjórnvöld um hvernig staðið skuli
að því að leggja hana niður og síðan
bæri að segja upp aðildinni að NATO.
- Íslenska
hernámsliðið í Kabúl
Þessi
grein birtist Fréttablaðinu 5. júní 2004 og
fjallar um hvernig ríkisstjórn Íslands hefur
komið á fót íslenskum herliðum undir
því yfirskini að um friðargæslulið
sé að ræða.
- Borgarstjóri
og heræfingar
Þessi
grein birtist í Morgunblaðinu 9. júlí 1999.
Heræfingarnar Norður-Víkingur stóðu
þá fyrir dyrum þar sem æfð skyldu
viðbrögð við hryðjuverkahópum umhverfissinna
og meðal annars var fyrirhugað að herþyrla lenti
í Hljómskálagaðinum. Samtök
herstöðvaandstæðinga sendu borgarstjóra
fyrirspurn vegna þess.
Um NATO
– og utanríkisstefnu Bandaríkjanna
- NATO
eftir kaldastríðið: árásargjarnt
hernaðarbandalag heimsvaldasinna
Apríl
2007. Samantekt um þróun og eðli NATO eftir lok kaldastríðsins
- NATO er
verkfæri kapítalískrar hnattvæðingar
– og umræður um hugtakið nýfrjálshyggja
Grein
sem birtist í Morgunblaðinu 15. júlí 2003.
Fyrirsögnin sýnir inntak greinarinnar en í Staksteinum
Morgunblaðsins var daginn eftir gerð athugasemd við notkun
mína á orðinu nýfrjálshyggja.
Ögmundur Jónasson gerði athugasemd við þá
athugasemd á vefriti sínu, ögmundur.is, og
sjálfur sendi ég athugasemd í Morgunblaðið.
Þessi skoðanaskipti eru birt hér með upphaflegri
grein minni.
- NATO er ekki
friðarbandalag
Þessi
grein, sem birtist í Morgunblaðinu 21. október 2006, er
að nokkru leyti útdráttur úr greininni
„Bandaríkin, NATO og stríðið gegn
hryðjuverkum“.
- Rússar
troða illsakir við granna sína
Í þessari grein er gagnrýndur fréttaflutningur
í Ríkissjónvarpinu um vaxandi
árásarstefnu Rússa. Birtist á Friðarvefnum
og í vefritinu ögmundur.is
7. desember 2007.
- Rússar
og NATO í nýtt kalt stríð?
Í þessari grein, sem birtist á Friðarvefnum 3. maí 2007, er sagt
að í útþenslu NATO til austurs, uppsögn
Bandaríkjanna á ABM-sáttmálanum og
áætlunum um gagnflaugakerfi felist ögranir gagnvart
Rússum sem þeir svara svo með uppsögn á
afvopnunarsamningum um hefðbundinn herafla í Evrópu
frá 1990.
Um
utanríkisstefnu Bandaríkjanna – og NATO
- Er munur á
demókrötum og repúblikönum?
Þessi grein birtist á Morgunpósti VG 5. ágúst 2004
í aðdraganda forsetakosninganna í Bandaríkjunum.
- Samhengið
milli Clinton og Bush
Í
þessari grein, sem var skrifuð vorið 2003, eru
færð rök fyrir því að ekki hafi
orðið stefnubreyting í grundvallaratriðum í
utanríkisstefnu Bandaríkjanna þegar George W. Bush
tók við forsetaembætti af Bill Clinton. Með
því tilvísun til þeirrar greiningar sem
ég setti fram í greininni „Seinna kalda stríðið og
endalok fullveldis“ snemma árs 2000 bendi ég
á samhengið í utanríkisstefnu Bush eldri,
Clintons og Bush yngri., þ.e.a.s. samhengið í
utanríkisstefnu Bandaríkjanna eftir lok kalda
stríðsins.
- Seinna
kalda stríðið og endalok fullveldis
Grein
sem birtist í Dagfara, tímariti SHA, árið 2000.
Í henni er einkum fjallað þróun
utanríkisstefnu Bandaríkjanna á
stjórnarárum Bill Clintons.
- Bandaríkin,
NATO og stríðið gegn hryðjuverkum
Í þessari grein,
sem var skrifuð síðla árs 2006, er fjallað um
þróun utanríkisstefnu Bandaríkjanna á
stjórnartíma George W. Bush, samfelluna í henni
frá lokum kalda stríðins og afstöðu
Bandaríkjanna til NATO.
Ýmsilegt
Um
verkalýðshreyfinguna
- Hnattvæðum
félagslegt réttlæti – hnattvæðum
samstöðuna
Í apríl 2000 sat ég 17. heimsþing
Alþjóðasambands frjálsra
verkalýðsfélaga í Durban í Suður
Afríku og í desember 2004 sat ég 18. heimsþing
Alþjóðasambandsins í Miyazaki í Japan.
Hér eru skýrslur og greinar um þessi þing.
- Upp með
fánann 1. maí!
- 19. mars og 1.
maí: til baráttu!
Á fundi miðstjórnar Rafiðnaðarsambands
Íslands 4. mars 2005 var fjallað um
hátíðarhöld stéttarfélaganna í
Reykjavík 1. maí og hina svokölluðu
fimmtudagsfrídaga. Miðstjórnin taldi
tímabært fyrir verkalýðshreyfinguna að
endurskoða hvernig staðið sé að
hátíðarhöldum 1 maí (sjá http://www2.rafis.is/?i=75&f=7&o=575).
Í tilefni af því skrifaði ég tvær
greinar og minnti í leiðinni á
mótmælaaðgerðir gegn Íraksstríðinu
19.-20. maí 2005.
- Laun hjá
Reykjavíkurborg verða að hækka
Grein skrifuð í aðdraganda kjarasamninga haustið 2005,
birtist í Morgunblaðinu 12. september 2005.
- Almennt
launafólk ber ekki ábyrgð á kreppu
auðvaldsins
Í þessari grein, sem birtist í
Fréttablaðinu 8. desember 2005, er svarað
ásökunum um að eitthvað hafi verið
óeðlilegt við nýgerðan kjarasamning
Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar við
Reykjavíkurborg.
- Kjarasamningar
- enn skal ítrekað: verkalýðurinn ber ekki
ábyrgð á kreppu auðvaldsins!
Skrifað eftir undirskrift kjarasamnings
StarfsmannafélagsReykjavíkur við Reykjavíkurborg
29. nóvember 2008.
- St. Rv. krefst
þess að ránsfengnum verði skilað
Um ályktun sem fulltrúaráð
Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar samþykkti á
fundi sínum 11. desember 2008
- Brýnum
stéttarfélögin
Birtist í Fréttablaðinu 12. janúar 2009
- Allsherjarverkfall!
Þessi grein birtist í Fréttabréfi
Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar sem kom út
í lok janúar 2009. Eftir að greinin var skrifuð,
meðan blaðið var í vinnslu, fór
ríkisstjórn Geirs Haarde frá og
ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur
tók við. Það var auðvitað von mín,
þegar greinin var skrifuð, að ekki þyrfti að grípa
til aðgerða á borð við verkföll. Sú von
hefur óneitanlega styrkst, og vissulega hefur ný
ríkisstjórn þegar orðið við
ákveðnum kröfum mótmælahreyfingarinnar. En
annars er greinin áfram í fullu gildi þegar hún
er sett á vefinn í byrjun febrúar 2009.
- 1.
maí:
baráttudagur! Fjölmennum með fána,
kröfuspjöld og potta og pönnur!
Skrifað
29. apríl 2009 og birt í vefritunum Nei. og Smugunni.
- Ekki
ábyrgð verkalýðsins
Með
undirfyrirsögninni: Dreifum
vinnunni, styttum vinnutímann. Birtist í Smugunni 3.
júní 2009 Þá voru í gangi
viðræður um kjaramál með aðkomu
atvinnurekenda, verkalýðshreyfingarinnar allrar og
ríkisvaldsins. Endurskoðun eða uppsögn samninga
á almenna vinnumarkaðnum lá fyrir en samningar flestra
opnberra starfsmanna giltu til 31. ágúst. Allt var í
mikilli óvissu.
- Laun skal
ákveða með kjarasamningum
Birtist í Fréttablaðinu
16. júni 2010. Skömmu áður hafði
félagsmálaráðherra skrifað greinar í
dagblöð um ástandið í efnhagsmálaum og
sagt að laun yrði að frysta í þrjúr
ár og í kjölfarið fylgdu fréttir um að
ríkisstjórnin gerði ráð fyrir við
gerð fjárlagafrumvarps að laun opinberra starfsmanna
yrðu fryst í eitt ár.
- Lágmarkslaun
882.500 krónur á mánuði
Birtist
í Smugunni
18. febrúar 2011. Samningar voru lausir hjá flestum
stéttarfélögum 1. desember en mikill dráttur
varð á nýjum kjarasamaingum, samningar tókust
loks á almennum vinnumarkaði í byrjun maí. Krafa
var gerð um 200 þúsund króna lágmarkslaun
en atvinnurekendur tók þunglega í það og
loks var samið um að lágmarkslaunin næðu
þeirri upphæð eftir þrjú ár. Grein er
skrifuð í tilefni af tregðu atvinnurekenda í
þessum efnum.
Ábyrgð fyrirtækja og völd
Evrópusambandið og staða
Íslands gagnvart því
- Þjónusta,
almannaþjónusta og réttindi starfsfólks
Erindi
flutt á ráðstefnu Upplýsingar - félag
bókasafns- og upplýsingafræða 26. mars 2010.
Fjallað er um þjónustutilskipun ESB, tildrög hennar,
hvað í henni felst og áhrif hennar á
íslenskt samfélag, um skilgreiningu og inntak hugtaksins
„almannaþjónusta“ og hvort
„upprunalandsregluna“ svokölluðu er enn að finna
í tilskipuninni.
- Innganga í
ESB yrði skref til baka
Birtist
í Morgunblaðinu 19. nóvember 2008 sem innlegg í
vaxandi umræður um inngöngu í
Evrópusambandið vegna fjármálakreppunnar.
- Orðræða um orðræðu
Þessi grein birtist í Morgunblaðinu 7.
ágúst 2008 og er í henni brugðist við grein
sem þar birtist skömmu fyrr. Þar var fullyrt að
andstæðingar aðildar að ESB væru fastir í
gamalli og úreltri orðræðu sem tengist
þjóðernishyggju og
sjálfstæðisbaráttu íslendinga.
- Þjóðernisstefna,
Evrópuhyggja og ýmsar tegundir
alþjóðahyggju
Birtist
í Þjóðviljanum 4. júní 1990 undir
fyrisögninni „Um aðskiljanlegar
alþjóðahyggjur Ólafs Gíslasonar“ og
lagði ég út af tveimur greinum fornvinar míns,
Ólafs Gíslasonar.
Nýfrjálshyggja, einkavæðing,
hnattvæðing, Alþjóðaviðskiptastofnunin o. fl.
- Baráttan
gegn nýfrjálshyggjunni í Noregi og
rauð-græna ríkisstjórnin
30. ágúst 2007, byggt á tveimur
greinum eftir Asbjørn
Wahl, framkvæmdastjóra samtakanna For
velferdstaten:
• „The Norwegian method: On alliance
policies and experiences in the fight against neo-liberalism“,
Focus on the Global South, 25. maí 2007.
• „Left parties in government:
The Norwegian case“ (pdf-skjal),
erindi flutt á Evrópska samfélagsvettvangnum (European
Social Forum) í Aþenu í maí 2006, birt
á vef Rosa-Luxemburg-Stiftung
(sjá þar fleiri áhugaverðar greinar um skyld
efni).
Pólitísk greining og
mat er fengið úr greinum Wahls og þar má finna
frekari forsendur og rökstuðning. Ég deili hins vegar
með honum þeim skoðunum og mati sem þarna kemur fram
að því leyti sem ég hef forsendur til. Útdrátturinn og endursögnin er alfarið á mína ábyrgð.
- Tökum
olíufyrirtækin upp í skuld
Birtist
á Morgunpósti VG 8.
nóvember 2004. Haustið 2004 urðu
olíufélögin uppvís að samráði um
olíuverð. Í þessari grein eru færð
rök fyrir því að innflutningur olíu og
bensíns sé dæmi um starfsemi sem einkaaðilar
höndli ekki betur en opinberir aðilar sé gengið
út frá hagsmunum almennings. Hvatt er til að
olíufélögin séu þjóðnýtt
og um leið tekin upp í það sem þau skulda
almenningi vegna samráðs um óeðlilega hátt
verð.
- Þjóðnýtum
olíufyrirtækin og hættum þessari vitleysu
Í upphafi þessarar greinar, sem birtist í
Morgunpósti VG 30. nóvember 2005, er
vikið að kröfum um þjóðnýtingu
olíu- og gaslinda í Bólivíu og
skoðanakönnun í Kanada um
þjóðnýtingu olíufyrirtækja þar
og síðan er fjallað um stöðu
olíufyrirtækjanna hér.
- Flugfélag
eða fjárfestingafélag?
Í þessari grein, sem birtist í Morgunpósti VG 10. janúar 2006, er
vikið að klisjunni um að opinberir aðilar eigi ekki
að standa í rekstri sem einstaklingar geti séð um og síðan
fjallað um, með FL-group sem dæmi, hvernig fjármálamenn eru
að vasast í ýmsu sem þeit hafa ekki meira vit
á en stjórnmálamenn.
- Aðgengi að áfengi og
matvöru
Birtist
í Morgunblaðinu 14. janúar 2007. Er gott aðgengi
að áfengi mikilvægara en að fersku kjöti og
fiski? Veita einkaaðilar betri þjónustu við fisk- og
kjötsölu en ríkið við áfengissölu?
- Þróunarlöndin,
fjölþjóðafyrirtækin og íslenskur
landbúnaður
Birtist
í Morgunpósti VG 25. september 2005.
- Flagðið
Tína
Í
þessari grein, sem birtist í Morgunpósti VG 31.
október. 2005, er fjallað um nýfrjálshyggjuna,
slagorð Margarethar Thatchers um að ekki sé á
öðru völ, hugveituna Rannsóknarmiðstöð um
samfélags- og efnahagsmál og loks
vikið að samþykki formanns Samfylkingarinnar við
slagorði Thatchers.
- Einkavæðing,
einkarekstur eða hvað?
Þegar Sjálfstæðisflokkurinn fékk
heilbrigðisráðuneytið í
ríkisstjórn með Samfylkingunni vorið 2007 var
í auknum mæli farið að tala um breytt rekstrarform og
að fela einkaaðilum ýmis verkefni og rekstur.
Stjórnarandstæðingar, einkum vinstri græn,
gagnrýndu þetta mjög og vöruðu við
einkavæðingu heilbrigðiskerfisins. Stjórnarliðar
höfnuðu hins vegar málflutningi
stjórnarandstöðunnar og sögðu að ekki
væri um einkavæðingu að ræða heldur bara
breytt rekstrarform sem væri allt annað. Þessi grein var
skrifuð í júlí 2008 og fjallar um þennan
ágreining um hugtök.
- Einkavæðingu
mótmælt í Pakistan,
þjóðnýtingar krafist í
Bólivíu
4.
júní 2005. Birtist í Morgunpósti VG 7.
júní.
- Markaðsvöld
eða lýðræðisleg stjórn?
Skýrsla frá ráðstefnu um
Alþjóðaviðskiptastofnunina (WTO),
markaðsfrjálshyggju og valkosti við „rétt
hinna sterkustu“ sem ég sótti á vegum BSRB
í Osló 16. - 18. nóvember 2000.
- Vandamálið
er auðræði, ekki flokksræði
Birtist svolítið
stytt í Morgunblaðinu 1. apríl 2009
- Ný
tækifæri í heilbrigðisþjónustu?
Birtist
á ogmundur.is
13. febrúar 2009. Tilefni greinarinnar er auglýsing um
ráðstefnu um ný tækifæri í
heilbrigðisþjónustu á Íslandi. Sýnt
er hvernig ýmis einkafyrirtæki og viðskiptamenn koma
þar við sögu og farið í tengsl þeirra
á milli.
- Bankar í
þágu samfélags
Undir
fyrirsögn: Höldum bönkunum í samfélagslegri
eigu. Birtist í Smugunni
29. maí 2009.
- Vinstristjórnin
stefnir að einkavæðingu bankanna
Undirfyrirsögn:
Fjármálastofnanir eru ein af grunnstoðum
samfélagsins. Birtist í Smugunni
24.júní 2009. Í greininni er frumvarp
fjármálaráðherra um Bankasýslu
ríkisins gagnrýnt fyrir að í því er
gert ráð fyrir að bankarnir verði einkaævddir
að verulegu leyti innan 5 ára.
- Félagslega
og vistfræðilega sjálfbært
landbúnaðarkerfi
Skrifað
í tilefni af umræðum um landbúnaðakerfið
haustið 2011.
Landbúnaður,
hnattvæðing, markaðsfrelsi
Bókasöfn, hnattvæðing og
nýfrjálshyggja
- Staða
bókasafna gagnvart alþjóðlegum viðskiptasamningum
Að stofni til fyrirlestur fluttur á fundi Upplýsingar,
félags bókasafns- og upplýsingafræðinga
haustið 2003 um áhrif GATS-samningsins á
bókasöfn. Sjá líka fyrirlestur Páls H.
Hannessonar, áhrif viðskiptasamninga á
starfsemi bókasafna
- Ráðstefna
um áhrif viðskiptasamninga á bókasöfn
Skýrsla frá ráðstefnu um stöðu
bókasafna gagnvart Alþjóðviðskiptastofnuninni
og markaðvæðingu almannaþjónustu sem ég
sótti á vegum Upplýsingar, félags
bókasafns- og upplýsingafræða í mars 2005
- Þróun
GATS-samningsins og áhrif hans á bókasöfn
Birtist í Fregnum, fréttabréfi
Upplýsingar, félags bókasafns- og
upplýsingafræða, júní 2005
- Hnattvæðing,
upplýsingar og bókasöfn
Umsögn um Bók Ruth Rikowski: Globalisation, Information and
Libraries. The implications of the World Trade Organisation’s GATS
and TRIPS Agreements. Birtist í Bókasafninu,
tímariti Upplýsingar, félags bókasafns- og
upplýsingafræða, 30. árgangi, 2006.
- Bókaverðir
á Alþjóðlega samfélagsþinginu (WSF)
Birtist í Fregnum, fréttabréfi Upplýsingar,
félags bókasafns- og upplýsingafræða,
haustið 2006
- Þjónusta,
almannaþjónusta og réttindi starfsfólks
Erindi
flutt á ráðstefnu Upplýsingar - félag
bókasafns- og upplýsingafræða 26. mars 2010.
Fjallað er um þjónustutilskipun ESB, tildrög hennar,
hvað í henni felst og áhrif hennar á
íslenskt samfélag, um skilgreiningu og inntak hugtaksins
„almannaþjónusta“ og hvort
„upprunalandsregluna“ svokölluðu er enn að finna
í tilskipuninni.
Greinar um sósíalismann
Greinarnar tvær hér
að neðan birtust í tímaritinu Rauðir
þræðir 1994 og 1995. í fyrri greininni er fjallað um
stöðu sósíalismans eftir hrun sósíalíska
samfélagskerfisins í Austur-Evrópu. Vikið er að
ástæðum þess að það hrundi, í
hverju sósíalisminn fólst í þessum
ríkjum og hvað hin sósíalíska hugmynd
þýðir. Því er hafnað að
sósíalisminn sé einungis hugmynd um aðra skipun framleiðslunnar,
hagkerfisins og samfélagsins, sem hægt sé að setja fram
sem valkost við auðvaldsamfélagið, heldur vex hann upp
úr auðvaldsamfélaginu, en sú þróun er
ekki einungis efnisleg heldur felst hún einnig í hugmyndalegri
umsköpun sem snýst ekki síst um samskipti milli manna og
afstöðu manna til umhverfis síns og eigin verka. Í
seinni greininni fjalla ég um það sem ég kalla
sósíalíska menningu eða þá menningu sem
spratt fram meðal sósíalista og stéttvísasta
hluta verkalýðsins eftir að verkalýðshreyfingin og
sósíalísk hreyfing fór að myndast á 19.
öld og færi rök að því að hin
sósíalíska hugmynd eða hugsun hafi ekki aðeins
falist í pólitískri stefnu og hugmyndafræði
heldur einnig orðið að nokkru leyti hluti af menningu
stéttvísasta hluta verkalýðsins. Hins vegar hafi
þessi sósíalíska menning rist of grunnt til að
geta orðið virkilega byltingarkennd. Hin
sósíalíska menning varð aldrei annað en
menningarkimi innan borgaralegrar menningar og hvarf smám saman að
mestu þegar leið fram á 20. öldina. Af þessum
sökum virðist sósíalisminn fjarlægari nú en
hann virtist á fyrri hluta 20. aldar. Niðurstaða þessara
tveggja greina er sú að sósíalisminn
þýðir ekki bara sameign á framleiðslutækjunum
heldur líka nýtt viðhorf til afstöðu mannanna, ekki
aðeins sín á milli, heldur einnig til umhverfisins,
náttúrunnar og tækninnar, menningarlega umsköpun sem
ristir miklu dýpra en sú sósíalíska menning,
sem við sjáum nú á bak og verður kannski helst
jafnað við þá hugmyndafræðilegu breytingu sem
varð frá miðöldum fram á upplýsingaröld.
Þeirri spurningu er hins vegar látið ósvarað
hvernig sú menningarlega umsköpun getur orðið að
veruleika.
Nokkar greinar um
vinstrihreyfinguna 1990-1998
Aðdragandi
þeirra uppstokkunar vinstrihreyfingarinnar sem varð veturinn
1998-1999 með stofnun Samfylkingarinnar og Vinstrihreyfingarinnar –
græns framboðs var alllangur og má í rauninni rekja
hann aftur fyrir árið 1990. Á þessu tímabili
skrifaði ég nokkrar blaðagreinar um það sem ef til
vill má kalla kreppu vinstrihreyfingarinnar og aðdraganda
þeirrar uppstokkunar sem loks varð. Í þessum greinum
kemur fram það sjónarmið að uppstokkunar hafi í
raun verið þörf, Alþýðubandalagið er
gagnrýnt og jafnframt sú hugmynd að lausnin sé að
sameina alla vinstrimenn í einn flokk. Kreppa vinstrihreyfingarinnar er
sett í samhengi við kreppu velferðarríkisins og
þeirrar tæknilegu rökhyggju sem var grundvöllur jafnt
auðvaldsamfélaga sem sósíalískra
samfélaga 20. aldarinnar. Lögð er áhersla á
að vinstri sósíalistar verði að takast á
við þessi vandamál með nýrri hugsun án
þess þó að snúa baki við þeim gildum
sem sósíalisminn byggðist á frá upphafi og bent
á þá samleið sem sósíalistar,
umhverfisverndarsinnar og femínistar eigi og þannig boðuð
stofnun flokks sem yrði í einhverri líkingu við
þann flokk sem Vinstrihreyfingin – grænt framboð
varð. Jafnframt kemur að nokkru fram í þessum greinum til
hvers ég ætlast í rauninni til af Vinstrihreyfingunni
– grænu framboði. Það er svo annað mál
hvort flokkurinn stendur undir þessum væntingum eins og er en hann
er reyndar enn í mótun og verður það vonandi svo
lengi sem hann starfar og þessar greinar eru í rauninni í
fullu gildi í þeirri umræðu sem þörf er
á í þessum flokki sem og vinstrihreyfingunni í
heild.
- Sakleysið
í skriftarstólnum
Síðla árs 1990. Vinstrimenn keppast við að gera
upp við fortíð sósíalismans, nú
ríður á að losa sig við gamlar kreddur og
hugtök.
- Gamlir
frasar og nýir um stéttir og flokka
Snemma árs 1991.
Umræða um að íslenska flokkakerfið sé
úrelt. En er það svo í raun? Byggist það
ekki á stéttaafstæðum sem enn eru í fullu
gildi? Er ekki frekar þörf á ákveðinni
uppstokkun til að skýra línurnar?
- Stjórnmál
í einni vídd
Desember 1991. Samhengið í stjórnmálunum
skoðað. Hefðbundnar hugmyndir um einhverskonar pólitíska
línu frá hægri til vinstri gagnrýndar, í
stað þess er lagt til að pólitíska
landslagið sé skoðað í tvívídd og
þá kemur í ljós að hugmyndir, sem venjulega
eru álitnar á sitthvorum enda hinnar hefðbundnu
línu, geta legið nærri hvor annarri í
tvívíðum fleti.
- Tvær
greinar um vinstrihreyfinguna og kreppu velferðarríkisins
Því samkomulagi um
velferðarríkið sem ríkti í
auðvaldsamfélagi Evrópu á síðari hluta
20. aldar hefur verið rift af því að það
samræmist ekki lengur hagsmunum auðvaldsins.
Alþýðan og borgarastéttin eru aftur á
öndverðum meiði um það eins og fyrir seinni
heimsstyrjöld en pólitísk staða
alþýðunnar er allt önnur af því að
flokkar hennar hafa innlimast í stjórnkerfi hins borgarlega
samfélags. Velferðarríkið hefur líka
ýmsa galla en gagnrýni á það hefur einkum
verið undir merkjum frjálshyggjunnar. Vinstrihreyfingin
verður að losa sig úr viðjum tæknilegu
rökhyggjunnar, sem hefur verið grundvöllur vestrænna
samfélaga á undanförnum öldum, ef hún
á að ná forræði í samfélagslegri
umræðu og breytingum.
- Samfylking
félagshyggjuaflanna
Haustið 1996. Hver er meiningin með talinu
um sameiningu jafnaðarmanna? Um hvað á að sameinast?
Bent er á ýmis ágreiningsefni innan
vinstrihreyfingarinnar sem hljóta að koma í veg fyrir
sameiningu og réttara væri að huga að samfylkingu um
ýmis brýn mál sem samstaða er um.
- Nýtt
flokkakerfi eða nýja hugsun
Snemma árs 1997. Ungir vinstrimenn hafa stofnað
sósíaldemókraktískt félag,
Grósku. Miðað við
þjóðfélagslega þróun í
Norður-Evrópu undanfarna áratugi er ekki
óeðlilegt að vinstrisósíalískur
flokkur á borð við Alþýðubandalagið
víki fyrir stórum
sósíaldemókrataflokki. Það er hins vegar
ekki eðlilegt miðað við núverandi stöðu
í heiminum og því síður það sem
þörf er á. Það er þörf á
nýrri hugsun sem m.a. má finna hjá
femínískum hreyfingum, umhverfisverndarhreyfingum og
rauðgrænum kosningabandalögum.
- Samfylking eða
sameining – kreddufesta eða raunsæi
Síðla árs 1997. Vikið að nokkrum
blaðagreinum og viðtölum sem birst höfðu fyrr um
árið og fjallað um samfylkingu eða sameiningu,
fullyrðingar um kreddufestu og sjálfumgleði vinstri
sósíalista, muninn á
Alþýðubandalaginu og Alþýðuflokknum og
viðbrögð við vandamálum nútímans.
- Róttæk
vinstrihreyfing
Haustið 1998. Sú hægri bylgja, sem farið hefur
víða um lönd um alllangt skeið, birtist ekki fyrst og
fremst í fylgisaukningu hægri flokkanna heldur í
almennri hægri þróun flestra rótgróinna
stjórnmálaflokka. Þeir sem hafna þessari
þróun eru sundraðir en þó er breyting að
verða á, vinstrimenn hafa stofnað með sér
félagið Stefnu og róttækt, grænt vinstra
framboð er í uppsiglingu fyrir alþingiskosningarnar
vorið 1999.
Líbýa 2011
·
Ríkisstjórnin
verður að draga samþykki við aðgerðir NATO til baka
Grein sem birtist í vefritinu Smugunni 2. maí 2011. Tilefni
hennar var árás sprengjuflugvéla NATO á heimili
Gaddafis þar sem sonur hans og barnabörn voru drepin. Svar
Katrínar Jakobsdóttur varaformanns VG er einnig birt hér
ásamt athugasemd minni við það.
Greinar um Júgóslavíu og átökin
þar
- Kosovo –
Kosova – Kosmet (Kosovo og Metohija)
Samantekt um sögu Kosovo og aðdragandann að
loftárásum NATO á Júgóslavíu
vorið 1999.
- Loftárásirnar
á Júgóslavíu marka tímamót
Grein sem birtist í DV í mars 1999 eftir að
loftárásirnar á Júgóslavíu
hófust.
- Rangfærslur
Samfylkingarinnar um aðdraganda loftárásanna á
Júgóslavíu 1999
Veturinn 2002-2003, þegar ljóst var að
Bandaríkjastjórn stefndi að því að
ráðast inn í Írak, tók Samfylkingin
afstöðu gegn innrás. árið 1999 töldu
talsmenn Samfylkingar hins vegar rétt að gera
loftárásir á Júgóslavíu.
Sjálfstæðisflokkurinn gagnrýndi Samfylkinguna
fyrir að vera ekki samkvæm sjálfri sér. í
framhaldi af því tjáðu nokkrir áhrifamenn
í Samfylkingunni sig um málið í
fjölmiðlum og réttlættu afstöðu sína
fjórum árum fyrr. Ekki gekk öllum jafnvel að
fá inni í fjölmiðlum. Guðbjörg Sveinsdóttir,
sem starfaði í Kosovo á vegum ÖSE frá
janúar 1999 og þar til loftárásirnar
hófust, skrifaði litla grein til að leiðrétta
málflutning Samfylkingarmanna og sendi Morgunblaðinu.
Hún birtist aldrei. Þegar birting hennar hafði dregist
allmikið skrifaði ég grein, sem Ögmundur
Jónasson birti á sinni vefsíðu, og þar er
komið á framfæri sömu upplýsingum og
Guðbjörg hafði tíundað í sinni grein, en
þó ítarlegar. Við vonuðumst þó
alltaf til að hennar grein birtist, enda hafði blaðamaður
haft góð orð um það, en afsakaði töfina
með miklu aðstreymi greina vegna kosninga. Að kosningum loknum
var hins vegar orðið langt um liðið og því
ekki meira reynt til að koma þeirri grein að.
·
Um blekkingarnar og óvandaðan fréttaflutting um
Júgóslavíu-stríðin sjá einnig:
·
Gagnauga: Sannleikurinn um Júgóslavíu
og Fréttir eða áróður? Sú
síðarnefnda fjallar um fréttaflutning um
stríðið í Júgóslavíu. Vefurinn Gagnauga
hefur verið lagður niður og greinarnar ekki aðgengilegar.
·
Múrinn: Einkavæðingin
eftir mannúðarstríðið, Hvers
vegna heldur kreppan í Kosovo áfram? og það
sem höfðingjarnir hafast að.... Sú síðasta
fjallar um stríðsglæpadómstólinn í Haag
og hvernig einblínt hefur verið á
stríðsglæpi Serba en oft horft framhjá
stríðsglæpum annarra og hugsanlega þátttöku
Bandaríkjanna í þeim eða samþykki þeirra
við þeim.
·
Jónas Kristjánsson, Kennslubók í
blaðamennsku, Umræða: Kosovo I, Kosovo II.
Greinar um
stríð Bandaríkjanna gegn Írak
Sjá
líka:
Um andófshreyfinguna gegn
stríði, september 2001 og áfram
Sjá líka: Upplýsingasíða
um stríðið gegn Írak og andófshreyfinguna
Greinar
um Latnesku-Ameríku
- Lausleg
samantekt um zapatista-uppreisnina í Mexíkó og
ástandið í landinu
Vorið 1998 fór ég að kynna mér
zapatista-uppreisnina í Chiapas í Mexíkó og
tók saman ýmsan fróðleik um zapatista-hreyfinguna,
uppreisnina, aðdraganda hennar og pólitískt og
efnahagslegt ástand í Mexíkó á
þessum tíma.
FZLN -
zapatista-hreyfingin - Chiapas - Mexíkó
- Ríkissjónvarpið
og Kólumbíu-áætlunin
Grein sem birtist í maí 2001 á vefritinu Múrnum. í
greininni er rakinn aðdragandi þess ástands sem nú
ríkir í landinu, gerð grein fyrir efnahaglegum bakgrunni
Kolumbíu-áætlunar Bandaríkjastjórnar (Colombia
Plan) og fréttir fjölmiðla gagnrýndar.
Kólumbía
- Kólumbíu-áætlunin - fréttaflutningur
Brynjólfur
Bjarnason
Á
árunum 1987 til 1988 átti ég viðtöl við
Brynjólf Bjarnason fyrir útvarpsstöðina útvarp
Rót. Þessi viðtöl voru siðan gefin út
á bók undir heitinu Brynjólfur Bjarnason -
pólitísk ævisaga og skrifaði ég inngang að
henni. Því verki var lokið skömmu áður en
Brynjólfur dó í apríl 1989 en bókin kom
út um haustið hjá Máli og menningu. árið
1996 birtist ævisöguþáttur eftir mig um Brynjólf
í tímaritinu Andvara og haustið 1998 flutti ég erindi
á málþingi um heimspeki Brynjólfs þar sem
ég leitaðist við að greina samhengið milli heimspeki
hans og uppruna, ævi og starfs. Það er aðgengilegt á
Heimspekivefnum ásamt fyrirlestrum Eyjólfs Kjalars Emilssonar og
Jóhanns Björnssonar.
Tvær greinar um Dag
- Dagur
Grein sem ég skrifaði um Dag Sigurðarson að honum
látnum, þar sem ég reyndi að lýsa honum
eins og ég kynntist honum og greina viðhorf hans í
grófum dráttum, meðal annars með tilvísun
í ljóð hans. Greinin var skrifuð á
ítalíu í byrjun ágúst 1994, rétt
fyrir afmælisdaginn hans og nálægt fjórum
mánuðum eftir lát hans. Hún birtist í
Tímariti Máls og menningar snemma árs 1995.
- Grein án
titils,
sem ég skrifaði haustið 2002 og birtist í
bókinni Dagur, sem Mál og menning og
Nýlistasafnið gáfu út 2003 í tengslum
við yfirlitssýningu á verkum Dags í
Nýlistasafninu.
Bókmenntir
- Erindi um
skáldverk Geirlaugs Magnússonar
flutt á dagskrá í minningu Geirlaugs í
boði Lista- og menningarráðs Kópavogs í
samvinnu við Ritlistarhóp Kópavogs og aðstandendur
Geirlaugs í kaffistofu Gerðarsafns, Listasafni Kópavogs,
laugardaginn 17. desember 2005
- Någonstans
i all denna sten hör jag hemma (Pdf-skjal, 774 KB)
22.-23. tbl. sænska bókmenntatímaritsins Café
Existense árið 1984 var helgað
samtímaljóðlist á Norðurlöndunum með
með greinum um ljóðlistina á hverju
málsvæði, alls níu greinar, og sýnishornum
af ljóðum. Það kom í minn hlut að skrifa
greinina um íslenska ljóðgerð og velja
ljóð til birtingar en Jan Karlsson þýddi hana
á sænsku ásamt ljóðum eftir
Elísabetu Þorgeirsdóttur, Anton Helga Jónsson,
Sjón, Steinunni Sigurðardóttur, Birgi Svan
Símonarson, Einar Má Guðmundsson, Ingibjörgu Haraldsdóttur,
Stefán Snævarr, Sigurð Pálsson og Geirlaug
Magnússon. í tímaritinu voru einnig myndir eftir
listamenn frá viðkomandi svæðum. Með grein minni
voru myndir eftir Jóhönnu Bogadóttur og Sigrúnu
Eldjárn. Rétt er að benda á að
myndgæðin í mynd Jóhönnu á
pdf-skjalinu sem geymir greinina hér eru léleg og myndinni
ekki samboðin.
- Lyrikken etter
nåtiden – Inn og ut av vinduet. Islandsk lyrikk i
80-årene og utviklingen fra modernismens gjennombrudd. (Pdf-skjal, 1,92 MB)
Fyrirlestur fluttur á námskeiðinu „Litteraturen i
Norden i 1980-erne“ sem haldið var í mars 1989 i
Sundvollen í Noregi og Nordisk Språksekretariat og
NORDSPRÅK skipulögðu. Fyrirlestrarnir voru gefnir út
í bók undir nafninu Språk og litteratur i Norden
1980-1990.