Einar Ólafsson

Forsíða Greinar

Mánadúfur

Tunglið kemur upp úr Henglinum

Ástin hefur haldið innreið sína

Ronald Reagan kemur af afvopnunarfundi

Á gamalsaldri gengur skáldið út á svalirnar

Tunglið skín milli götuljósanna

Einhvern tíma í fjarlægri framtíð

Við Hvítlauksveg í græna þorpinu

Reika um malbikaðar jökulöldur

Ljóðið kemur til þín úr heiðum huga skáldsins

Kona á tónleikum og stelpuhnokki við brunninn

Tilvitnun í Baudelaire við ljóðið „Nuestra Tierra“ er úr „Ölvið ykkur“ í þýðingu Jóns Óskars, Ljóðastund á Signubökkum, bls. 72

Eirlitar göturnar

Sólin varpar stöfum milli húsanna

enn er enginn á ferli

Græna kráin

Mér var undarlega innanbrjósts og fór á grænu krána.

Flaug í hug hending og skrifaði

á servéttu. Þá stóð hún yfir mér stúlkan

með þrýstinn barm í þunnum flauelskjól

og stríðni í augum. Það var á vörum mér

að biðja um skinku og brauð með smjöri

án þess þó vita hvað ég vildi.

En hún spurði hvort ég væri skáld. Ég

hikaði, og hún sagði: Það kom hér eitt sinn skáld,

hann var mjög ungur, veistu hvað um hann varð?

Ég svaraði: Hann hætti að yrkja og fór til Afríku.

Hann dó á besta aldri. Enn trist,

sagði hún, hann hafði svo djúp augu.

Ég bað um glas af freyðandi öli.

Klukkan var liðlega fimm.

Til baka

Geng eftir fjallsbrúninni

geng eftir fjallsbrúninni

inn í borgina

leita skjóls undir ljósaskiltum

lita andlit mitt leiftrandi felulitum

geng á skóm úr myrkri

horfi framhjá fólkinu staðlausu inn í glugga verslananna

inn í sjálfan mig löngu horfinn

kaupi epli hjá ávaxtasalanum

legg hendur í skaut á bekknum og halla höfðinu aftur á bak

horfi upp í götuljósin sigla í regnvotri gangstéttinni

horfi eftir dagsbirtunni skjótast milli húsanna

horfi á fólkið troðast milli morguns og kvölds

horfi á borgina teygja skanka sína í letilegri ókyrrð

eins og kolkrabbi í þrengslum hins óravíða hafs

Til baka

Tunglið kemur upp úr Henglinum

og er fyrst ókennilegt undraljós

en verður að dimmgulri hálfkúlu

í bláu myrkrinu

og situr loks stórt og fullt á fjallinu,

titrar svo og hoppar

upp á himininn.

Um miðnætti er máninn

fölur hátt á himni,

sindrar á sundunum

og ekur vagni sínum

til vesturs

hátt yfir undraheimum draumanna.

Til baka

Ljóðið birtist þér í bankanum

í líki ofurvenjulegs

minnháttar kaupsýslumanns,

það birtist þér í mjólkurbúðinni

sem dæmigerð afgreiðslustúlka í mjólkurbúð.

Ljóðið birtist þér sem húsfluga á eldhúsveggnum,

það birtist í verkamannahverfinu

eins og hver önnur blokk.

En þótt þú hafir unnið þig upp í deildarstjóra í bankanum,

þótt þó komir daglega í mjólkurbúðina,

þótt þú sitjir lon og don við eldhúsborðið og glápir á vegginn

eða hafir borið út póstinn í þessu verkamannahverfi síðan það var byggt

tekurðu aldrei eftir ljóðinu.

Ljóðið birtist þér eitt haustkvöld sem rauð rós á miðri malbikaðri götunni

og þú sérð ekkert nema það

en áður en þú deplar auga er það horfið

og þú gónir út í haustregnið

og veist ekki hvaðan á þig stendur veðrið,

svo læðist það aftan að þér

eins og fótatak án fóta

og andar dónalega.

Til baka

Ástin hefur haldið innreið sína

Ástin hefur haldið innreið sína með brauki og bramli.

Hinn friðsæli ástlausi tími er að baki.

Tími vissunnar.

Tími iðjuseminnar.

Óróleg eigrum við nú um

með iðrin öll í ólagi,

strætisvagnarnir halda ekki áætlun

og öskukallarnir gleyma annarri hverri öskutunnu.

Grauturinn í mötuneytinu er viðbrenndur.

Þingið er óstarfhæft vegna sífelldra augnagota

og óhagstæð skipting kynjanna

samfara of lágu hlutfalli hómósexúal karlþingmanna

veldur úlfúð.

Tölvuskjáir kauphallarinnar sýna verðhrun

en salirnir eru tómir og símarnir þegja,

göturnar eru fullar af fólki,

í ísbúðunum er sjálfsafgreiðsla.

Í hönd fer svefnlaus nótt.

Til baka

Síðsumars

Það er ilmur úr heyinu, þungur ilmur,

og húmið leggst yfir herðar mínar

ofið af sólskini og dögg,

þetta er síðasti heyvagn vikunnar

og í útvarpinu eru danslögin byrjuð,

enn er ekki kveikt.

Til baka

Elegía

Vígvöllurinn yfirgefinn, aðeins líkin

eftir, farin að rotna, það er friður,

og hljóðfæraleikarinn kominn

kjólklæddur, hann situr á gömlum stól

og tregafullur hljómur sellósins

hverfur í kyrrðina, hljóðnaðan skarkalann,

iðandi athafnir mannanna,

fram og aftur, fram og aftur, með skotdrunum og reyk,

en alltaf færri og færri,

skotgrafirnar yfirgefin hús,

rottur læðast þar um

og blærinn er ástúðlegur, en ekkert bærist,

engin lauf, ekkert tré,

mosalitir einkennisbúningar hinna föllnu verkamanna

hverfa til frjósamrar moldar

rakir og þungir,

en þá kemur söngkonan holdug eins og í skopmynd

á kjól úr silki sem ormar ófu

en syngur ekki lokaaríuna fyrir fall hetjunnar,

hún syngur hægt og djúpt

um hjarðsveininn

og hjörðina

græna grundu

og vorsins yndi...

Hljóðfæraleikarinn styðst fram á hljóðfærið

og sefur meðan lífið kviknar á vígvellinum,

iðandi ormar hvítir og gljáandi,

fíflarnir teygja gula kolla sína móti sólinni,

grænir sprotar vaxa af frjómagni stríðsins,

veðraðar hauskúpur hverfa í safaríkt grasið,

söngkonan holduga skilur hjarðljóð sitt eftir

í ilmandi gróandanum

og vagar inn í borgina

þar sem auðugir listvinir fagna henni,

klappa henni lof í lófa

og leiða um glersali sína nýbyggða

af gjöfum hins örláta stríðs,

örkumlamennirnir vaka yfir borginni

og nýjar kynslóðir verkamanna

vaxa upp í úthverfunum

sem teygja sig út í sveitirnar,

teygja sig út á grösuga vígvellina

Til baka

Borgin um haust

Storminn hefur lægt augnablik,

lemjandi slagviðrið hefur breyst

í þungt og kyrrlátt regn,

rétt í svip er sem ekkert bærist

nema olíubrákin á götunni

sem iðar undan dropunum

og skýin byltast í svörtum himninum,

en þá kemur ljónið eina ferðina enn

og gengur með búðargluggunum

framhjá konunni sem stendur á horninu

og er með smaragðsgræn augu

og á skóm úr krókódílaskinni,

fólkið

álútt og þögult.

Til baka

Það er ekki sá vetur

Veturinn

hann teygir ekki holdlausa fingur frá jólum til páska,

það er ekki sá vetur.

Hann kemur hægt.

Það er þessi kumrandi vetur

fullur af myrkri

og skuggum sem flökta.

Það er sá vetur.

Til baka

Maðurinn með grímurnar

Þarna kemur hann inn

maðurinn með grímurnar

Maðurinn með grímurnar

á margar grímur

Hann á grímu sem er lambhúshetta

eða lambhúshettu

sem er gríma

Hann notar hana í mótmælaaðgerðum

þegar ástæða er til

Hún breytir honum í samfélagsógn

og mörgum finnst hún ógnarlegri

en gegnsæja gríman úr skotheldu gleri

sem löggan notar

Nælonsokkagrímuna notar hann

þegar hann rænir banka

Hún breytir honum úr venjulegum gæja

sem dreymir um að hafa úr einhverju að moða

í andlitslausan töffara

sem lætur til skarar skríða

með hlaupsagaða haglabyssu

og olnbogann alltaf á undan

snjóplóg

gegnum samfélagskófið

Þetta eru ekki skemmtilegar grímur

þetta eru réttar og sléttar nytjagrímur

eins og gasgríman

sem hangir uppi í skáp

í tilfelli ef yrði

mengunarslys eða eiturefnastríð

Hún liggur þar risaskordýr

í dvala

Nytjagrímur til að gera draum að veruleika

draum um betra samfélag

draum um svolítið meira milli handanna

og til að vera viðbúinn hinu versta

En hann á fleiri grímur

maðurinn með grímurnar

Hann á grímu frá Afríku

stóra og sporöskjulaga

trégrímu

með ferlegan kjaft

og stór augu

og þegar hann setur hana upp

byrjar hann að dansa

eftir þungum frumskógarslætti

og andar fylla stofuna

eldgamlir andar

úr ævafornum skógum

Hann á fuglagrímu

sem ljær honum vængi

og þegar hann setur upp asnagrímuna

með löngu eyrun

fer hann að hrína

og sparkar hófunum aftur fyrir sig

og hlær framan í spegilinn

Hann á grímu

sem er eins og andlit hans sjálfs

svo hann verður hann sjálfur

bæði í grímunni

og bakvið grímuna

og þó ekki samur

Andlit grímunnar er óbreytanlegt

stirðnað í brosi

eða grettu

gráti eða hlátri

meðan andlitið bak við grímuna

fettist og brettist

úr grettu í bros

úr hlátri í grát

Maðurinn með grímurnar

dylst ekki bak við grímu

en kemur inn grímulaus falinn

bak við eigið andlit

fer ekki í mótmælaaðgerðir

rænir aldrei banka

en hann magnar upp

eldgamla frumskógaranda

og hann breytir sjálfum sér í asna

og andlitslausan

töffara

Maðurinn með grímurnar

breytir engu

en breytist sjálfur

stund og stund

Til baka

Rauðir skór

Hún var á rauðum skóm.

Þeir sögðu «tikb, tikb»

við malbikið.

Maður í gráum regnfrakka mætti henni

og leit svo við

en þá var hún horfin

(líklega inn í hliðargötu).

Hann vissi aldrei fyrir víst

hvort einhver var í skónum.

Þetta var þungbúið kvöld.

Til baka

Snjórinn fyrir jól var hvítur

Snjórinn fyrir jól var hvítur. Klakakleprarnir í vor voru kynjum líkastir. Smám saman lengdist dagurinn og styttist. Við sofum með stein fyrir kodda.

Hér er vítt til veggja. Súgurinn er eðalborinn. Ó, sjáið allar þessar myndir af illa gerðum fjöllum og fölbrjósta konum. Ó, þetta líf, dauða líf. Fótatakið endurómar um salinn. Meistararnir gægjast fram undan verkum sínum.

Þú ert heit og rjóð. Náttfiðrildið flögrar. Heit og rjóð í hvelfingunni. Eina stund. Fótatak okkar hverfur í sandinn. Gefðu mér varir þínar. Og ég hengi þær upp á vegg.

Inn í hvelfinguna leið andardráttur minn. Sveif á gulnuðum vængjum. Með reykjarslæðu um hálsinn. Einkennilegur litur aftanskinsins var enn á þvölum veggjunum. Þú komst inn á flosskóm. Fótatakið á gólfinu hvarf í sandinn. Myndin var í sandinum. Umvafin roða, þér. Vanga þínum. Vangi þinn var í votri rúðunni. Lak niður með regninu. Kyrr. Innan úr salnum barst ómur af tónlist.

Gefðu mér varir þínar. Ég mála þær rauðar. Ég er ekki barn.

Við lesum ávexti af trjánum. Trén dotta í mollunni. Enn sú molla. Sjórinn spegilsléttur og einhver á nærskyrtunni að laga vagnhljól. Svitinn perlar. Smeygir svo hjólinu á öxulinn. Líttu á hjólförin. Leiðast upp hæðina. Hverfa eftir margar rigningar. Fyllast mörgum sinnum regndropum og sjúga þá í sig. Veslings hjólför. Horfið upp í loftið, sjáið sólina, tunglið. Stirðnið í frostinu í vetur.

Súgurinn kaldur. Sérðu hann ekki fikra sig milli myndanna.

Inn í hvelfinguna eigrarðu skuggi minn þungum skrefum með veggjum og upp þá, veist ekki hversu hátt þú kemst, veist ekki hversu hátt þú kemst, upp þá og eigrar frá mér, teygist inn í hvelfinguna, getur ekki snúið við, eigrar frá mér og teygir þig, teygir þig, teygir þig...

Til baka

Tveir menn og húsaröð

Þeir ganga með húsaröðinni tveir menn

annar hár grannur með hatt hinn

eins og ekkert eins og skuggi og sólin

er rauðleit í reykmettuðu loftinu fuglar

svartir sitja á þakskeggjum húsanna

sem sum eru hvítmáluð og þó ekki hvít

en önnur ómáluð ef til vill þakin

skeljasandi og fyrir hornið kemur bíll

ekur eftir götunni móti mönnunum og hverfur

inn um augað á þeim sem ekki er

og hinn er blindur

Til baka

Mánadúfur

Stundum þegar ég lít út um gluggann

í rauðleitan morgun

og það hefur verið tunglskin um nóttina

sitja mánadúfur í þakskegginu

ég heyri í þeim kurrið

og lít þá upp

þær hafa eins konar rosabaug

kringum augað

þær hafa flogið eftir mánaspjótinu

frá Færeyjum um nóttina

og hverfa þegar morgunninn blánar

Til baka

Ronald Reagan kemur af afvopnunarfundi

í Reykjavík vorið 1987

Ronald Reagan forseti Bandaríkjanna kemur af afvopnunarfundi

í sprengjuheldri bifreið bandaríska sendiráðsins

og segir hermönnum sínum ódýra brandara

í heiðinni þar sem mófuglarnir sungu,

Ronald Reagan forseti Bandaríkjanna er kominn heim

í beisinn sinn

þar sem kjarnorkuheld vopnabúrin

kúra undir torfþaki friðsæl eins og íslenskir kofar

(og vopnin munu varðveita morðmátt sinn og gljáa

í tryggu myrkrinu

þegar stráin sem bærast í hafgolunni

verða orðin að svartri ösku)

og rósemi færist yfir forseta Bandaríkjanna

áður en hvunndagurinn steypist yfir hann í Hvíta húsinu,

og óræktin í bakgarðinum.

Ronald Reagan forseti Bandaríkjanna ríður norðan

násvörtum hesti.

Bak við Chesterfield-bros forsetans glyttir í

hauskúpuandlit gamla Rockefellers, auðkýfingsins

alþýðlega sem gaukaði senti að soltnum börnum

og klappaði á kollinn, forseti

Bandaríkjanna ríður norðan klæddur háskólabol

„Ég líka kontra“ og með monnípeninga

í hnakktöskunni. Hesturinn glottir dapur.

III

Ronald Reagan forseti Bandaríkjanna fer gandreið

á flugskeyti

ásamt forverum sínum dauðum og lifandi

Truman, Eisenhower, Kennedy, Johnson, Nixon, Ford og Carter.

Þeir fljúga undir skörðum mána

yfir Kóreu

yfir Guatemala

yfir Íran

yfir Kúbu

yfir Víetnam

yfir Dóminíkanska lýðveldið

yfir Chile

yfir Kampútseu

yfir El Salvador

yfir Nicaragua

yfir heimsbyggðina alla

yfir 1400 herstöðvar sínar víða um heim

og niðdimm er nóttin

tunglið bak við ský

en forsetar Bandaríkjanna kasta gamanyrðum glamuryrðum af gandi sínum

eins og púðurkerlingum sem springa

á vopnabúrum, flugskýlum, ratsjárstöðvum

og brjóstamiklum stelpunum á veggjunum

og vekja einmana strákum skammvinna kæti

í fásinni hins kalda og hæggenga stríðs.

Munið þið Lumumba?

Munið þið Sandino?

Munið þið Che Guevara?

Munið þið Steve Biko?

Munið þið Rosu Luxemburg?

Munið þið Victor Jara?

Munið þið Farabundo Martí

og öll hin?

Munið þið allan þann nafnlausa fjölda

sem var pyndaður og myrtur

sem er pyndaður og myrtur

sem verður pyndaður og myrtur í nafni frelsisins

í nafni föðurlandsins

eða án allar afsökunar fyrir monnípeninginn

og valdið

og sjáið svo fyrir ykkur fígúrurnar þykku

veifandi dindlinum við dyr herveldisins

hræddar við þennan nafnlausa fjölda

hræddar við þetta vopnlausa fólk

sem vill bara lifa.

Til baka

Yfir nýræktina gengur maður

með tungl fyrir höfuð

og sól í lendum,

þorpið að baki er rautt.

Á kránni sitja menn við spil

og grænhærða konan fer stóran hring

kringum byggðina og teymir kú.

Til baka

Á gamalsaldri gengur skáldið út á svalirnar

Þegar grá skýin greiðast sundur

í hvíta bólstra staulast ég

fúnum fótum tveim

og einum úr tré

út á svalirnar, sólin

sökkvir geislum sínum í grasið,

ég rýni í dagblaðið

af gömlum vana

fremur en mér komi lengur við

hvað í því stendur,

en skipti um gleraugu svo lítið ber á

þegar stúlkurnar koma út með sólbekkina

og teygja sig mót sólinni

og ennismánum mínum hrímfölum,

í fótum mínum tveim finn ég óljóst til,

þeim þriðja úr tré stappa í blíðlega í gólfið

og jafnvel sá fjórði sem lengi hefur lafað

tekur rétt merkjanlegan kipp,

í rökkvuðu minni mínu örlar fyrir löngu liðnum sumarnóttum,

svo þykknar upp og stúlkurnar

leggja saman sólbekkina og ferskur andvarinn

bærir unglingsleg bjarkarlaufin,

ég brýt saman dagblaðið,

staulast fúnum fótum þeim þriðja úr tré

inn í rökkvaða stofuna

þar sem bækur standa í hillum

og safna ryki.

Til baka

Vér horfum til nýrrar aldar

Og er því þá lokið

loks þessu kalda hæggenga stríði

hlekkirnir brotnir

og fólkið frjálst?

Í heitum eyðimerkurstorminum

réttist úr langloppnum fingrum

fortíðin loksins að baki

á nýrri öld

tökum við til við að flokka ruslið

plastik hér

pappi hér

frelsishetjurnar í stóra gáminn hinum megin

þær fara ekki í endurvinnslu.

Hátt yfir hæggengum

hungurstyrjöldum

miðla gervihnettir

verðbréfum

í framtíðaraugum

speglast gljásvartur

marmari.

Til baka

Kýr, heiði og bíll

Í nóttinni dimmri nóttinni þyrpast þær að þér kýrnar

votar granir þeirra næstum óraunverulegar

og svo hrjúfar tungur þeirra

þú heyrir sjávarnið

og finnur lykt af þangi

reynir að slá þær á granirnar en þá eru þær horfnar

þú heyrir fjarlægan nið jökulárinnar

og myrkrið er rofið af ljósum

rauður bíll ekur heiðina og hverfur

en óljós ilmur af brunnu bensíni

situr eftir í nóttinni

dimmri nóttinni

Til baka

Vatnið í sári múrsins

Svo hræddur við vekjaraklukkuna,

vakna mínútu áður en hún hringir

og ýti á takkann, loka augunum,

bara fimm mínútur, fimm mínútur ennþá

áður en lokað er á draumana,

ennþá rigning, ekki albjart, að koma haust,

klóra mér um síðurnar og ek mér,

fer á brókinni inn í eldhús, set kaffi á könnuna,

inn á klósett, pissa, þvæ mér úr köldu vatni,

sé andlit mitt í spegli, engir draumar, enginn veruleiki,

mjólkurglas, brauðsneið, brauðið gamalt og þurrt,

kveiki á útvarpinu, klukkan slær sjö,

veðurfréttir, lægð við Grænland,

veðrið kringum landið, kaffið, fréttir,

drepnir í Beirút og Íran og Írak,

fórst í bílslysi í nótt, morgunbæn, andskotinn, fyrstu

viðbrögð dagsins: slökkva á morgunbæninni,

í blússuna, renna henni upp í háls,

út á hjólið, súld, andskotinn...

gatan

svört og glansar

í súldinni

hjólið

er þungt að stíga

upp brekkuna

dagurinn

allur til kvölds

gatan löng

án enda

súldin

þétt án smugu

götuljósið

blátt

ljósastaurarnir

teygja sig upp

til hliðar

framundan

á bak við

og skjóta greinum

grænum

stígurinn

mjór hann hlykkjast

moldin troðin

hörðum iljum

heitum iljum

sólin

gegnum laufþykknið

geislum varpar

mjóum

beittum á svörðinn

á sporin

við göngum og laufið

strýkur um vanga...

högg

höggin

og vatnið skvettist

eyrnarhlífar

hjálmur

með rafknúinn múrhamar niðri í kjallara

eyrnarhlífar hjálmur og ekkert

nema ég og múrhamarinn og vatnið

sem seitlar í sárið og skvettist framan í mig

súld

húsið

teygir sig

upp úr mótunum

blautt og kalt

holum augnatóttum

í dauða fæðingar sinnar

gálgi kranans

fer með hráslaga morgunsins

yfir himininn gegnum daginn

og nóttin fikrar sig fram

það skrjáfar í föllnu grasi

og fugl flýgur upp

sofnar allt sé ég fingur mína

kreppast um staf tíni ég rós

maðkurinn

liggur í laufinu

og flýgur upp

fiðrildi

með málverk á

stórum vængjum leðurblakan

hangir á grein

eins og svartur mangóávöxtur

og læðist út í myrkrið

með útglennta fingur

í fjöruborðinu

berst lítill þörungur

upp í sandinn en sogast

aftur út með næstu öldu

berst upp í sandinn sogast

aftur út með næstu öldu

út með næstu öldu

næstu öldu

og vatnið

skvettist

úr sárinu

sementslitað

undan meitli múrhamarsins

naglar

sökkva

í timbrið

steypan

fossar úr sílóinu

mennina

ber við

himin

í gulum göllum

kranarnir

járnfextir

hestar

og steypubílarnir

silast milli moldarhauga

og nýbygginga

meðan sólin

brýst gegnum skýin

og hverfur

bak við húsin

sest

við enda strætisins

og fólkið

streymir

út úr verslunum

og skrifstofum

og bönkum

og fyllir götuna

og yfirgefur hana

en við

hengjum okkur í svalan vindinn

förum með honum út í skugga jarðar

veiðum hornsíli í skurðinum út frá

tínum rósir

plokkum af þeim blöðin

rautt blað tekur vestanvindurinn

rautt blað tekur austanvindurinn

rautt blað tekur norðanvindurinn

rautt blað tekur sunnanvindurinn

járnin lögð

langs þvers

ryðrauð

beygð upp

benda til himins

sveigð niður

til jarðar til miðjunnar

tröllavefur sem hverfur

sem bindur

og buxurnar verða rauðar af ryði

og hendurnar verða sárar

og harðar

og bakið verður stirt

og þreytt

þreytt

þreyttur á kvöldin aleinn í rúminu

af hverju ertu ekki hér

með atlot þín fingurgóma

sem fara um hörund mitt

heitur andardráttur á vangann

hlýjan undir sænginni

hendur sem fálma og mjaðmirnar

hreyfast

og við spörkum af okkur sænginni

Til baka

Tunglið skín milli götuljósanna

Tunglið skín milli götuljósanna í Reykjavík

og hverfur þegar þykknar upp og snjórinn leggur yfir bílana

mjúka voð,

stelputunglið Lúna sæta systir jarðarinnar (systir konunnar sem að sögn þiggur kraft sinn frá sólkrýndum karlinum, fóstrar sæði hans, belgist út og springur og eignast fullt af krökkum, argandi og gargandi, hlæjandi grátandi viðbót við mannkynið),

tunglstrákurinn Máni töffari

glottandi hrímfölur og grár (bliknar svo á viðkvæmu augnabliki fyrir sólbjartri stelpu og var svosem enginn töffari heldur bara einmana náttfari),

varúlfatunglið,

tunglsýkistunglið,

tunglið sem hefur reikað um síbreytilegan hugarheim mannanna,

um kynóra og brenglaðar sjálfsmyndir,

ást og minnimáttarkennd,

ofmetnað og þunglyndi,

okkar hvorugkennda tungl (sem tekur mig upp til skýja þar sem hún móðir mín kembir ull nýja),

tunglið ummyndast í skýjaþykkninu

og hverfur en götuljósið fellur til jarðar

með snjónum.

Til baka

Einhvern tíma í fjarlægri framtíð

Einhvern tíma í fjarlægri framtíð,

ef allt gengur vel,

ef skýin hætta að óhreinkast

og trén hætta að deyja

og ef mennirnir hafa vitkast

eða í það minnsta ekki forheimskast,

þá munu börn afkomenda okkar

finna á gömlum skræðum

ljóð sem fjalla um stríðin

og einsemdina,

pyndingarnar og kúgunina

og óttann,

og í huga þeirra mun hin myrka atómöld

sveipast óhugnanlegum dularljóma

Til baka

Tilvera

Má vera að tilvera mín sé ekki meira virði

en svo sem eins orms eða steinvölu

sem öldurnar velta í fjöruborðinu

og varla er ég sköpunarverk nokkurs guðs

hvorki í hans mynd

né annarri

og af engum er mér skipaður æðri sess í heiminum

nema sjálfum mér.

Það má vera að ég sé ekki til annars meira

en einn ormur

eða steinvala sem verður dufti mínu skjól að lokum

og þó er ég til

eins og forfeður mínir sögðu

sem þegar í löngu gleymdri fornöld urðu að mold

er ég til

einhvers.

Til baka

Tveir menn og stórmarkaður

Þeir ganga yfir planið tveir menn

annar feitur og andstuttur hinn

hvikull í augum og dyr stórmarkaðarins

opnast án viðkomu og inni

er urmull fólks eins og

bílafjöldinn á planinu ber vott um

en hverfur milli vörustafla og hillustæða

í þessu gímaldi og maðurinn

sem er andstuttur hverfur fljótlega

hvikulum augum hins enda áttu þeir samleið

yfir planið af tilviljun

Til baka

Fólkið undir heiðinni

Þegar ég kom ofan í þorpið handan heiðinnar var ég spurður hvort ég hefði hitt fólkið sem byggi í dalverpinu þar sem vegurinn kemur niður. „Hvaða fólk?“ spurði ég. Ég hafði ekki séð neitt fólk né heldur nokkurn bæ. En þorpsbúar fullyrtu að þarna væri bær og fólk byggi þar. Ég sá þetta fólk löngu síðar. Þau voru þá flutt suður og mér var bent á þau á götu. Án þess ég þekkti þau hafði ég raunar tekið eftir þeim, annað var ekki hægt. En þau horfðu á mig eins og þau hefðu séð mig áður.

Til baka

Það var þessi vetur

Nei,

það var ekki sá vetur,

ekki sá

sem skýldi mér

í myrkum faðmi,

það var þessi vetur

fullur af hvítu æðandi myrkri

fullur af linnulausri þreytu,

þessi vetur sem teygir vonleysið

fram á útmánuði.

Það var þessi vetur

sem engir skuggar flökta.

Til baka

Tunglið varpar gulum geislum

yfir sigurbraut mannkynsins

snertir hvítum geislum laufið

sem fellur af trjánum hinsta sinni

gælir silfurgeislum við nakin tré

og verksmiðjustrompa

fer þungum geislum um stytturnar

sem molna í bensínreyk hinna glæstu borga

Tunglið horfir á hetjudauðann

hégómleikann

sinnuleysið

geislum svipt

yfir hinni upplýstu borg

Til baka

Menn með særð brjóst

Þeir ganga berum fótum út í mýrina,

finna harðan gróðurinn undir iljum

og mjúka eðjuna þrýstast milli tánna

rauða af járni, lækurinn liðast djúpt

milli gróinna bakka, þeir ganga gilið

þar til ný útsýn opnast, nálgast bæinn,

ganga undir háspennulínunni og inn í verksmiðjuna,

mýrarauðinn hefur þornað á fótum þeirra,

skyrtan flakir frá særðu brjóstinu, færibandið

gengur látlaust undir háttbundnu starfi handanna.

Til baka

Að morgni hins virka dags

er stóra blokkin rifin úr draumum sínum:

vekjaraklukkur hringja

og fólkið fer á fætur með brauki og bramli,

það er kveikt á útvörpum,

skrúfað frá vatnskrönum,

sturtað niður úr klósettum,

settar í gang rakvélar og kaffivélar

og börnin rifin upp og pakkað hálfsofandi í föt,

svo opnast dyrnar eins og flóðgáttir

og fólkið streymir út

og brýtur að baki sér síðustu brúna

milli nætur og dags,

og svo dettur á dúnalogn,

en þá er stóra blokkin glaðvöknuð

og getur ekki sofnað aftur,

og þá gæti svo farið

að hún legðist í þunglyndi þennan virka dag

ef ekki væru nokkrar heimasitjandi mæður,

fáeinir flensugemsar,

örfá gamalmenni

og ef til vill eitt skáld sem hefur fengið styrk

og slær ritvélina fálmandi

eftir orðum sem ná ekki að tengjast.

Til baka

Kryddjurtasöngur

Og nú er kominn tími

til að sá kryddjurtum,

dagarnir eru orðnir lengri

og himinninn víðari,

þetta er tími óöryggisins.

Í litlum pokum bíða fræin

og fara fyrst í smápotta og krukkur

sem ég set í gluggann

þar sem nöpur síðvetrarbirtan

verður heit

og laðar ásamt vatninu í moldinni

spírur út úr hörðu fræinu,

litlausa sprota

með grænum blöðum efst:

litur í svarthvítan vetur:

vor!

Þar spírar í plastkrukku

fórnargras goða

Krishna og Vishnú,

konungleg urt

sem rótum skaut í Grikklandi

og Rómverjar byrluðu

í ástardrykki.

Tungugleðin blíða!

Basílíkum með laufið sitt mjúka!

Ekki kvað það skaða plómubrennivínið

og vel kunnu munkarnir að meta það

í líkjörana sína.

Senn gengur það í ástarsamband við tómatinn

í salatskálinni minni

syndandi í hvítlauk ediki og olíu.

Og kóngsgrasið óreganó

öðru nafni bergmynta

ögn þurr í bragði

en iðandi í súpunni,

fjallagleðin sjálf!

Skinkunni og pylsunni

ólífunum sveppunum,

ansjósunni kræklingnum

og tómatinum

á pizzunni

í pöstunni

gefur hún bragð af jörð og sól,

og osturinn

og vínið

rautt, ítalskt!

Timjan

stóra systir blóðbergsins

sem ég týndi úti í móanum

heima á Íslandi

og sauð í te

til að mýkja hálsinn

eða stakk inn í lambalærið

ásamt hvítlauk

svo sætur keimurinn rann út í kjötið,

bragð af íslenskri heiði,

timjan

suðræna systir blóðbergsins

fórnarjurt Afródítu!

Það gerir fiskisúpuna

óviðjafnanlega

og á köldu haustkvöldi

fyllir það baunasúpuna

sætu sólskini.

Sagt er

að það auki okkur þor

og sé gott til ásta!

Og dillið

sólseljan

með margfingruð blöð

sem ég þek fiskflökin með

ásamt salti

og sykri,

gróður jarðar

orkan sæt

og harka hafsins

á stinnu holdi fisksins

sem ég sker þrem dögum seinna

beittum hnífi,

sól jörð og haf

flæða mér um tungu -

og við hlið dillsins

vex steinseljan

pétursseljan

kletturinn græni

hlédræg í bragði,

undirstaðan sem bindur allt saman

sem í pottinn er sett

eins og bassafiðla hljómkviðunnar

eins og hinn hljóðláti öðlingur

samkvæmisins.

Og svo höfum við myntuna.

Hæglát er hún

en skörp!

Fagursköpuð blöð

teygir hún græn mót sólu.

Ég tíni þau í te,

það kvað skerpa mér sýn.

Lambakjötið, lambakjötið.

Fjöllynt er það,

við myntunni tekur það líka.

Með nýjum kartöflum

og gulrótum

og sósu

og skosku myntuhlaupi

grænu gagnsæju.

En í þykkri nóttinni á Kúbu

er myntugrein sett í rommið

ásamt sítrónu

og sykri

meðan heit rúmban

iðar í mjöðmunum!

Leggðu lítinn rósmarínkvist

í vöggu nýburans,

það er til gæfu.

Og leggðu hann í hönd hins látna

svo minning hans lifi.

En hyggjum líka

að hinni stundlegu gleði

máltíðarinnar:

Rósmarín í pottinn

með nautakjötinu

og svolítið timjan

ögn af negul

laukur gulrót tómatmauk

skvetta af hvítvíni

og svo drekkum við sterkt öl með

kannski frá Norður-Noregi.

En aldrei verður það á svölunum mínum

eins og í sólskinshlíðunum við Miðjarðarhafið,

það er bara svo gaman

að hafa það með.