|
Einar Ólafsson |
Veljum öðruvísi veröld |
Allsherjarverkfall!
|
|
|
eftir Einar Ólafsson |
|
|
|
Eftirfarandi grein birtist í Fréttabréfi Starfsmannafélags
Reykjavíkurborgar sem kom út í lok janúar 2009. Eftir að greinin var skrifuð,
meðan blaðið var í vinnslu, fór ríkisstjórn Geirs Haarde frá og ríkisstjðrn
Jóhönnu Sigurðardóttur tók við. Það var auðvitað von mín, þegar greinin var
skrifuð, að ekki þyrfti að grípa til aðgerða á borð við verkföll. Sú von
hefur óneitanlega styrkst, og vissulega hefur ný ríkisstjórn þegar orðið við
ákveðnum kröfum mótmælahreyfingarinnar. En annars er greinin áfram í fullu
gildi þegar hún er sett á vefinn í byrjun febrúar 2009. Kjarasamningarnir sem við gerðum í haust voru bráðabirgðasamningar. Nýlega
var skollið á efnahagslegt neyðarástand og engar aðstæður til að gera
öðruvísi samninga en þá voru gerðir. Vonlaust var að boða verkfall til að
knýja fram frekari kröfur, það hefði bara valdið enn frekari vandræðum. Við
urðum að skapa okkur frest fram yfir áramót. Öllum kjarasamningum, sem voru
gerðir kringum mánaðamót nóvember og desember, fylgdi yfirlýsing þar sem
samningsaðilar lýstu fullum vilja til að beita sér fyrir og taka þátt í að
„ná víðtækri sátt um launa- og kjarastefnu til ársins 2010 vegna þeirra
kjarasamninga sem eru til endurskoðunar eigi síðar en 15. febrúar 2009 og
þeirra kjarasamninga sem renna út 2009.“ Það
eru sjálfsagt ekki aðstæður til að einblína á verulegar launahækkanir að svo
stöddu. Fjölmörg fyrirtæki er á barmi gjaldþrots, atvinnuleysi fer vaxandi og
spáð er að 20 þúsund manns verði á atvinnuleysisskrá í apríl og maí. Hins
vegar verðum við líka að líta til þess, að það efnahagslega neyðarástand, sem
nú ríkir, stafar ekki af náttúruhamförum eða harðæri, heldur er það algerlega
af mannavöldum. Braskarar nýttu sér aðstæður, sem stjórnvöld höfðu skapað,
til að raka að sér fé sem þeir í raun stálu af almenningi. Og
þess vegna hefur alþýðan safnast saman, þúsundum saman, á Austurvelli á
hverjum laugardegi í meira en fjóra mánuði, auk ótal annarra funda. Hún
krefst þess að hinir ábyrgu verði dregnir til ábyrgðar, stjórnvöld,
eftirlitsstofnanir og þjófarnir sem frömdu glæpi sína í skjóli stjórnvalda. En
það er ekki hlustað á hana, valdhafarnir kalla hana skríl. En
fólkið má ekki gleyma því að það á sér samtök sem voru stofnuð til að verja
kjör þess. Flestir eru í einhverju stéttarfélagi. Almenningur verður að knýja
stéttarfélög sín til taka undir kröfurnar og beita afli sínu til að þær verði
virtar. Stéttarfélögin mega ekki sitja hjá meðan almennir félagar þeirra
safnast saman á mótmælafundum. Í
komandi samningum verður verkalýðshreyfingin að taka undir þessar kröfur og
hún verður að krefjast þess að allt verði gert til að ná þýfinu aftur af
þjófunum. Almenningur ber ekki ábyrgð á kreppu auðvaldsins og það má aldrei
verða sátt um að hann einn taki á sig byrðarnar af henni. Við
gerðum bráðarbirgðasamninga í haust og gáfum stjórnvöldum þannig frest til að
bregast við. Og nú er kominn tími til að gera kröfur og þá fyrst og fremst á
hendur stjórnvöldum, því það er þeirra að grípa til aðgerða til að jafna
kjörin í landinu, tryggja stöðu atvinnuveganna, treysta velferðarkerfið og
búa þannig í haginn til að tryggja kjör almennings. Þessar
kröfur þarf að útfæra og gera skýrar þannig að við getum fylgt þeim eftir. Og
undir það þurfum við að búa okkur. Við þurfum að búa okkur undir hverskyns
aðgerðir sem gætu orðið að gagni, þ.á.m. verkfallsaðgerðir. En þær verða að
miðast við aðstæður, og þá má t.d. hugsa sér stutt táknrænt allsherjarverkfall
og síðan skæruverföll dugi það ekki. Ef mesta arðrán Íslandssögunnar er ekki
tilefni til að brýna verkfallsvopnið, hvenær þá? |
|
|