|
Einar Ólafsson |
Veljum öðruvísi veröld |
Flugfélag eða fjárfestingafélag?
|
|
|
eftir Einar Ólafsson |
|
|
|
Birtist í Morgunpósti VG 10. janúar 2006 Í kvöldfréttum Ríkisútvarpsins 8. janúar var greint frá miklum viðskiptum
með hlutabréf í Íslandsbanka. Meðal þeirra sem tóku þátt í þessum viðskiptum
var FL Group, sem var áður Flugleiðir upp á íslensku, meðan enn mátti nota
það tungumál, en svo bara Icelandair upp á ensku. Núna sem sagt FL Group.
Nafnbreytingin varð til vegna ákveðinnar eðlisbreytingar á fyrirtækinu, ef ég
skil rétt. Á heimasíðu þess, www.flgroup.is,
er það kynnt svo: „FL GROUP er fjárfestingarfyrirtæki með sérstaka
áherslu á fjárfestingar í flug- og ferðaiðnaðinum.“ Og vissulega ber
heimasíðan það með sér að áhersla sé lögð á flug- og ferðaiðnaðinn. Þar er
vísað í The Icelandair Group, The FL Travel Group og Bluebird, sem er
umboðs-, sölu-, og þjónustufyrirtæki í flugfrakt. Þetta fjárfestingafyrirtæki, FL Group, á 16,5% í Íslandsbanka eftir
umrædd viðskipti skv. frétt á visir.is en átti áður tæp 5% skv. upplýsingum á
heimasíðu bankans þennan sama dag. Í frétt RÚV er vitnað í ónefnda
sérfræðinga og kunnuga menn og sagt: „Eftir að Íslandsbanki er kominn í
hendur manna, sem væntanlega hafa sömu sýn á framtíð bankans, gera menn ráð
fyrir að þess verði ekki langt að bíða að þeir hefji nýja sókn. Til þess
þurfi þó að efla fyrirtækið, þ.e. Íslandsbanka, sérstaklega ef ætlunin er að
sækja meira fram erlendis. Bent er á að sömu menn ráða miklu innan
Íslandsbanka og FL Group og augljóst sé að með samruna þessara tveggja
fyrirtækja yrði til gríðarlega öflugt fyrirtæki. Einnig er bent á að FL Group
sé fyrst og fremst fjárfestingafélag, flugrekstur og ferðaþjónusta sé ekki sá
rekstur sem skilar því arði.“ Oft heyrist í seinni tíð sú klisja að ríkið eða sveitarfélög, einu nafni
opinberir aðilar, eigi ekki að standa í rekstri sem einstaklingar geti séð
um. Þetta er bara svona klisja sem oft er sett fram án rökstuðnings og því
mætti svo sem setja fram aðra klisju jafngilda: Af hverju ættu einstaklingar
að vera að standa í því sem opinberir aðilar geta séð jafn vel um? Hvor klisjan um sig er auðvitað jafn lélegur rökstuðningur hvort heldur
er fyrir eða móti opinberum rekstri eða einkarekstri. Í ályktun frá 38. þingi Sambandi ungra sjálfstæðismanna sl. haust er
eftirfarandi gullkorn að finna: „Opinber rekstur leikskóla er
tímaskekkja. Einkaframtakið þarf að hafa svigrúm í leikskólakerfinu enda eru
einkaðilar betur til þess fallnir að sinna starfsemi leikskóla en
stjórnmálamenn.“ Ef við göngum út frá þessum rökstuðningi, þá má spyrja: Er fyrirtæki, sem
fyrst og fremst er fjárfestingarfélag, yfirleitt til þess fallið að stunda
flugrekstur? Nú er það auðvitað ekki svo að stjórnmálmennirnir reki sjálfir
leikskólana. Til þess er ráðið fagfólk. Ef það er eitthvað óeðlilegt að
opinberir aðilar standi á bak við rekstur leikskóla og stjórnmálamenn
ábyrgist bakland þess reksturs, þá er varla neitt eðlilegra að maður sem
kemur með reynslu úr rekstri byggingarvöruverlsunar, sem sagt Hannes Smárason
fyrrum starfsmaður BYKO, sé forstjóri fyrirtækis sem stendur í flugrekstri,
enda er flugreksturinn bara aukageta fyrirtækisins ef marka má frétt
Ríkisútvarpsins. Jóhannes í Bónus var vissulega fagmannlegur í sjónvarpinu
skömmu fyrir jólin þar sem hann sást ganga milli hillustæða í Bónus, en er
eitthvað eðlilegt að þeir feðgar, hann og Jón Ásgeir, séu að reka fjölmiðla? Ég veit það ekki. Ég verð hins vegar ekki var við að faglegur metnaður
geisli yfirleitt af 10-11 búðum Baugs sem ég versla í. Það er svo sem ekkert
nýtt að Flugleiðir, eða hvað sem það fyrirtæki hefur heitið gegnum tíðina,
standi í ýmsu braski. En í upphafi voru það þó flugmenn og áhugamenn um flug
og flugsamgöngur, sem stóðu í þessum rekstri. Væntanlega hafa þeir haft
einhvern metnað á því sviði. En er einhverju að treysta þegar aðalmetnaður
eigendanna felst í arðvænlegum fjárfestingum og nánast bara tilviljun að það
var flugfélag en ekki eitthvert annað fyrirtæki sem varð grundvöllurinn að þeirri
starfsemi eftir að þeir hættu í byggingavörubransanum eða hvar þeir voru.
Væri þessi starfsemi kannski bara eins vel fyrir komið í höndum opnberra
aðila sem legðu megináherslu á að fyrirtækið stæði sig vel í flugrekstri en
ekki almennum fjárfestingum? Eða verður kannski rekstur leikskóla
einhverntíma einhverskonar aukageta hjá FL Group eða Baugur Group? |
|
|