Guðbjörg Sveinsdóttir:

Er sjúkleikinn kannski í hausnum?

Birtist í 24 stundum 10. maí 2008

Í leiðara 24 stunda 1. maí sl. skrifar Ólafur Stephensen ritstjóri um heilbrigðiskerfið og mærir mjög kosti einkaframtaksins, þar ríkir kraftur og hreystimennska, en í opinbera rekstrinum deyfð og magnleysi, já ef ekki sjúkleiki. Þennan málflutning hefur mátt heyra svo um munar að undanförnu. Í fararbroddi hefur verið alþingismaðurinn og fyrrverandi formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, Ásta Möller. Hún og fleiri frjálshyggjumenn hafa verið duglegir við að lýsa kostum einkarekstrar í ræðu og riti, þar ríki frelsi, metnaður, frumkvæði og ekki síst hagkvæmni. En alltaf komast þessir talsmenn einkarekstrar (sem er hluti einkavæðingar eins og dr. Rúnar Vilhjálmsson hefur margsinnis bent á í skrifum sínum) upp með að leggja dæmið fram óreiknað, því fylgja hvorki tölur né það sem ekki verður í tölum mælt. Því það er ekki málstaðnum til framdráttar að einkavæðing dregur ekki, þegar að er gáð, úr kostnaði við heilbrigðiskerfið. Hún dregur hins vegar dregur úr jöfnuði.

Í leiðaranum tekur ritstjórinn deilur hjúkrunarfræðinga og geislafræðinga á LSH sem birtingarmynd stöðnunar í miðstýrðu ríkisreknu bákni. En veldur rekstarformið því að ekki er hlustað á starfsfólkið eða að komið er fram við það af lítilsvirðingu og ósveigjanleika? Er ekki horft framhjá einhverju? Hverjir bera ábyrgðina á rekstri spítalans? Eru það ekki stjórnvöld? Getur verið að ástandið á LSH endurspegli þá stefnu sem yfirvöld hafa rekið í mörg ár, þ.e.a.s. fjársvelti, aðstöðuleysi, aukna yfirbyggingu og nú síðast að setja yfir allt klabbið nefnd með einn af haukum einkavæðingar sem formann, og hefur sá nú ekki endilega stuðlað að friði í yfirstjórn spítalans. Þegar starfsfólk er orðið sligað af vinnuálagi og lítilli stjórn á starfsumhverfi sínu, þá kemur opinbert hlutafélag og einkavæðing eins og töfralausn. En lausn fyrir hverja?

Það var samstaða hjúkrunarfræðinga sem skilaði árangri og verður vonandi til þess að stjórn spítalans hafi framvegis starfsmenn með í ráðum við breytingar á starfsskilyrðum þeirra. Og þá er vert að hafa í huga að æðstu yfirmenn spítalans eru talsmenn einkarekstrar. Ef einkarekstur á að tryggja það að hlustað sé á starfsfólk eða komið til móts við kröfur þeirra og réttindi, af hverju þurfti þá að knýja talsmenn einkarekstrar til þess? Það þýðir ekki að kenna hendinni um þótt hún skjálfi.

Undirrituð kom aftur til starfa við báknið LSH fyrir rúmu hálfu ári eftir 13 ára fjarveru. Það er margt sem hefur breyst, báknið er stærra og margt má betur fara. En margt hefur líka lagast og má þar nefna aukna áherslu á símenntun, vísinda- og rannsóknarstörf sem gagnast sjúklingum og aðstandendum þeirra, væntanlega innleiðingu fjölskylduhjúkrunar og bætt skráningarferli. Þess má að lokum geta að ég vinn við svokallaða vettvangshjúkrun á Kleppi, heimageðhjúkrun sem var sett á laggirnar að frumkvæði hjúkrunarfræðinga og er liður í bættri samfélagsgeðþjónustu af hálfu spítalans. Það er svo á ábyrgð stjórnvalda að sjá til þess að hægt sé að veita hana. Heilbrigðisþjónustan er ekki lasnari en þau stjórnvöld sem yfir henni eru.

Guðbjörg Sveinsdóttir geðhjúkrunarfræðingur