Miyazaki, Japan, 5. desember 2004
Dagana 5.-10. desember stendur yfir í Miyazaki í Japan heimsþing Alþjóðasambands frjálsra verkalýðsfélaga. Að sambandinu eiga aðild 233 verkalýðssambönd frá 152 löndum, þar á meðal BSRB og ASÍ. 20 sambönd frá 10 löndum hafa bæst við síðustu fjögur ár, m.a. nýlega stofnuð sambönd frá löndum sem áður tilheyrðu Sovétríkjunum. Allmörg verkalýðsfélög og sambönd sem ekki eiga aðild að Alþjóðasambandinu eiga áheyrnarfulltrúa á þinginu, sum nýstofnuð í löndum þar sem verkalýðshreyfingin hefur átt erfitt uppdráttar. Eitt nýjasta sambandið er Verkalýðssamband Íraks (kallast á ensku Iraqi Federation of Trade Unions – IFTU).
Ég hitti fjóra félaga úr þessu nýja verkalýðssambandi og átti við þá stutt spjall. Þeir sögðu mér að þetta samband væri nýstofnað, en eftir að stjórn Saddams Hussein féll fóru að myndast verkalýðsfélög í Írak (m.a. Verkalýðssamband íraska Kúrdistan, en einn fulltrúanna sem ég hitti er formaður þess) sem mynduðu svo með sér þetta samband. Í stjórnartíð Saddams Hussein voru einungis starfandi verkalýðsfélög sem ríkið stóð fyrir eins og í ýmsum af gömlu kommúnistaríkjunum. Þessi félög eru sum hver starfandi enn. Það skapar ákveðið vandamál en hitt er þó meira vandamál að þetta fyrirkomulag, verkalýðsfélög sem í raun voru einn armur kúgandi ríkisvalds, hefur valdið því að almenningur er tortrygginn gagnvart verkalýðsfélögum. Það er því erfitt að fá fólk til að ganga í félögin. Þó er það svo að fyrir stjórn Saddams Hussein voru verkalýðsfélög í Írak mjög sterk, sterkari en víðast hvar í Mið-Austurlöndum. Þeir félagar sögðu að það væri mjög mikilvægt að rifja þá sögu upp nú, sögu sem ungt fólk þekkir ekki.
Gömlu verkalýðsfélögin eru enn starfandi að einhverju leyti en þó helst á þeim svæðum þar sem stjórn Saddams Hussein naut helst fylgis og í fyrirtækjum sem voru höll undir hann. Vinnulöggjöf frá 1987 skapar lagalegan grundvöll að starfsemi verkalýðsfélaga og nýju félögin geta starfað á grundvelli hennar og hún gefur þeim lögmæti. Þau eru smáma saman að fá viðurkenningu atvinnurekenda en þó er mjög mismunandi hversu þeir eru tilbúnir til að viðurkenna þau. Nýju verkalýðsfélögin eru andvíg einkavæðingunni sem Bandaríkjastjórn hefur frumkvæði að og þau hafa átt fremur erfitt uppdráttar gagnvart bandarískum fyrirtækjum í Írak en hafa þó fengið viðurkenningu sumra þeirra, einkum í ólíuiðnaðinum vegna þrýstings frá verkamönnunum sjálfum.
Þeir sögðu að því miður væru íslamskir trúarofstækismenn alltof yfirgnæfandi í andspyrnunni gegn hernáminu. Þeir sögðu mjög mikilvægt að greina milli hryðjuverkamanna og andspyrnumanna, en hið nýja verkalýðssamband væri alfarið á móti hernáminu. Þeir töldu mjög mikilvægt að Sameinuðu þjóðirnar kæmu meira beint að lausn ástandsins í Írak og frjáls verkalýðshreyfing skipti mjög miklu máli í uppbyggingu friðsamlegs lýðræðislegs samfélags í Írak. En til þess þyrfti verkalýðshreyfingin nauðsynlega stuðning utan frá, bæði frá Alþjóðasambandi frjálsra verkalýðsfélaga og einstökum verkalýðsfélögum og samböndum. Ég lofaði þeim að koma því til skila á Íslandi.
Iraqi Federation of Workers' Trade Unions (IFTU)
sjá einnig:
Labour Friends of Iraq
www.labourfriendsofiraq.org.uk
U.S Labor against the War
Einar Ólafsson