19. desember 2002
„Eitthvað varð að
gera,“ var sagt þegar NATO hóf loftárásir á Júgóslavíu vorið 1999. Fólk sem ég
þóttist viss um að væri á móti þessum loftárásum leit á mig ráðleysislega og
sagði: „Eitthvað varð að gera.“
Af hverju varð að
gera eitthvað? Jú, Serbar undir forystu Milosevic voru að fremja þjoðarmorð í Kósovo.
Fréttir höfðu borist af hryllilegum fjöldamorðum og nauðgunum. Milosevic var
gersamlega ósveigjanlegur. Við samningaborðið í Rambouillet varð engu tauti við
hann kominn.
Strax á þessum
tíma var nokkuð ljóst að sögurnar um voðaverk Serba gagnvart Kósovo-Albönum
voru mjög orðum auknar en þó var mest um vert að allt stefndi í friðsamlega átt
í héraðinu. Varðandi ósveigjanleika Milosevic í Rambouillet var líka þá þegar nokkuð
ljóst að júgóslavneskum stjórnvöldum voru settir slíkir afarkostir að ekki var
við því að búast að þau gæti gengið að þeim.
Þetta var allt
ljóst þá en skilaði sér bara ekki til almennings gegnum fjölmiðlana.
Áróðursþáttur loftárásanna á Júgóslavíu er saga út af fyrir sig sem vert er að
rekja við tækifæri.
Nú hefur verið í
gangi um margra mánaða skeið ofboðslegt ofbeldi gagnvart annarri þjóð,
Palestínumönnum. Við höfum fengið fréttir af því hvernig hús, jafnvel heilu
hvefrin, eru jöfnuð við jörðu, óbreyttir borgarar, þ.á.m. börn, skotin af
ísraelskum hermönnum, sjúku fólki og konum í barnsnauð meinað að komast á
sjúkrahús, börnum gert ókleyft að sækja skóla, uppskera bændanna eyðilögð o. s.
frv. Fólkið býr við næringarskort og stöðugan ótta. Það er alveg ljóst að hér
er engu orði aukið. Við höfum fjölda vitna. Ég hef engan hitt sem er sáttur við
þetta. En ég hef heldur engan hitt sem segir: „Eitthvað verður að gera,“ og
meinar með því að NATO eigi að gera innrás, sem væri þó auðvitað rökrétt miðað
við rökin bak við loftárásirnar á Júgóslavíu.
Kannski er það þá
bara rétt eftir allt saman að hernaðaraðgerðir séu ekki besta leiðin til að
kljást við svona mál. En það vita líka flestir að Ísrael er nánast haldið uppi
efnahagslega og hernaðarlega af Bandaríkjunum. Það væri því ágæt byrjun að
krefjast þess að Bandaríkin létu af stuðningi sínum við Ísrael. En þá er ekkert
gert. Ekkert að gagni. Þess í stað eru ýmsir tilbúnir til að styðja innrás
Bandaríkjahers í Írak. Talið er að í Persaflóastríðinu hafi þúsundir óbreyttra
borgara látið lífið. Búast má við enn meira mannfalli í því stríði sem nú verið
að undirbúa.
Sem betur styðja
þó ekki allir þennan stríðundirbúning eins og fréttir af fjölmennum mótmælum
víða um heim bera með sér. Að vísu kemst ekki nema brot af þeim á forsíður
fjölmiðlanna. Þeir eru duglegri að segja frá hvað ráðamenn í Washington hafa að
segja um Írak. Og þá leggur íslenski utanríkisráðherrann alltaf við hlustir. Og
segir svo: „Eitthvað verður að gera!“