|
Einar Ólafsson |
Veljum öðruvísi veröld |
Laun skal ákveða með
kjarasamningum
|
|
|
eftir Einar Ólafsson |
|
|
|
Birtist í Fréttablaðinu 16. júni 2010 Í samstarfsyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar frá maí 2009 segir: „Í
nýafstöðnum kosningum veitti meirihluti kjósenda jafnaðarmönnum og
félagshyggjufólki skýrt umboð til að halda áfram og leiða til öndvegis ný
gildi jöfnuðar, félagslegs réttlætis, samhjálpar, sjálfbærrar þróunar,
kvenfrelsis, siðbótar og lýðræðis.“ Andi yfirlýsingarinnar er á þá leið
að hagsmunir alþýðu verði hafðir að leiðarljósi við endurreisn
efnahagskerfisins, svo sem með því að verja velferðarkerfið eftir föngum
– það eigi sem sagt ekki að endurreisa óbreytt það kerfi sem hrundi. Þannig fer yfirlýst stefna ríkisstjórnarinnar saman við stefnu og markmið
verkalýðshreyfingarinnar, að verja kjör alþýðunnar. Hrunið afhjúpaði
gífurlegt arðrán auðstéttar á alþýðu.
Gagnvart þessari auðstétt þarf verkalýðshreyfingin að veita stjórnvöldum
aðhald en jafnframt verða verkalýðshreyfingin og ríkisstjórnin að taka höndum
saman. Vísir að slíku samstarfi varð til með stöðugleikasáttmálanum sem gerður
var í júní 2009. Að honum komu reyndar líka Samtök atvinnulífsins, auk ríkisstjórnarinnar,
sveitarfélaga og verkalýðshreyfingarinnar, og sáttmálinn ber þess nokkur
merki. Þau sögðu sig frá sáttmálanum 22. mars síðastliðinn. Það þarf varla að
fara í grafgötur með það að auðstéttinni með samtök sín og verkfæri, svo sem
Samtök atvinnulífsins, Viðskiptaráð og Sjálfstæðisflokkinn, er umhugað að
grafa undan þessari ríkisstjórn eða í það minnsta hafa einhverja stjórn á
henni. Eitt af meginatriðum sáttmálans var samkomulag um að ljúka kjarasamningum
sem skyldu gilda til nóvemberloka 2010. Í sáttmálanum segir: „Forsendur
stéttarfélaga á opinberum vinnumarkaði fyrir gerð kjarasamninga eru að ekki
verði gripið til lagasetninga eða annarra stjórnvaldsaðgerða sem hafa bein
áhrif á innihald kjarasamninga eða kollvarpa með öðrum hætti þeim grunni sem
kjarasamningar byggja á. Þetta hindrar þó ekki að sett verði lög sem kalla á
breytingar á kjarasamningum enda sé um slíkt samið milli aðila kjarasamnings
í framhaldinu.“ Aðrir aðilar sáttmálans en SA hafa ekki sagt sig frá honum. Það er hins
vegar spurning hvort ekki sé kominn tími til að gera nýjan sáttmála milli
ríkisstjórnarinnar og hagsmunasamtaka alþýðu, og þá með víðtækari aðild, svo
sem Öryrkjabandalagsins. Það er óþolandi að ríkisstjórnin, hvort sem það eru
einstakir ráðherrar eða stjórnin í heild, komi með yfirlýsingar um frystingu
launa. Vandi almennings er margþættur og það verður að vera sameiginlegt
verkefni stjórnvalda og hagsmunasamtaka alþýðu hvernig beri að leysa hann.
Laun og lífeyrir er einn þáttur þessa vanda. Það má benda á að frá 1. júní 2010 eru lágmarkslaun starfsmanna
Reykjavíkurborgar samkvæmt kjarasamningum 170.000 krónur. Líklega er engin
fastur starfsmaður á þessum launum, en einhverjir eru þar rétt fyrir ofan og
allstór hópur er með laun á bilinu 172-190 þúsund krónur á mánuði. Ætli sumum
þætti það ekki ansi knappt til að lifa af. Á að frysta slík laun umyrðalaust? Árni Páll Árnason, Af
tækifærum í niðurskurði. Fréttablaðið, 08. jún. 2010 06:00 Hugmyndir um
frystingu launa fráleitar. BSRB, 9. júní 2010 Ellefu
milljarðar í nýjar tekjur og laun fryst í eitt ár. Fréttablaðið, 11. júní
2010. |
|
|