|
Þá opnast
fjallið
Að ævilokum
leggst við fjallsins
rætur, í heiði
sólin skín
og vermir hinsta
sinni öldungs
kalda fætur uns
rennur hún
í vesturveg og
þrungin kyrrð
er veröldin um
óttu, þá opnast
fjallið hljótt svo
engin nemur,
fuglar þegja,
hestar blunda
í haga og þegar
fyrstu geislar
sólar renna
gegnum fjalla-
skörð má greina
grasið
bælt í hvammi en
síðan
syngur veröld öll
inn nýjan dag
Markhvammi í
Gnúpverjahreppi aðfaranótt 20. júní 2010
Þakkir hinum sæla sagnameistara
og fræðimanni Haraldi Bessasyni
Birtist í Tímariti
Máls og menningar 3. hefti 2010
Carleston á bókasafninu
Hún fer á hverjum
mánudagsmorgni á bókasafnið að dansa charleston
við manninn sem er á myndinni í uppáhaldsbókinni hennar. Hún er rauðhærð og
með yndisþokka. Þegar hún kemur aftur út um hádegið hafa sprungið út blóm handan við götuna nema
snjór hafi fallið á gangstéttina eins og flos. Og bros hennar er djúpt eins
og draumur.
Sit við þokugluggann
Sit við þokugluggann
horfi út í sjóndeildarhringslausa
veröldina:
ekkert fjall í dag
endalaus víðerni án kennileita
opin leið til allra átta!
Líkfylgd í margeyddri borg
- ljóð með mynd
að láni
Það stendur þarna
fólkið
við flugvöllinn
með kistuna á handvagni
og dvergurinn
situr á kistunni ásamt páfagauki í búri,
slær trommuna
sína lágt
og ekki án
virðingar.
Borgin að
baki margeydd
í heilögum
stríðum, hetjulegum stríðum,
hér hafa
mikilmennin látið til sín taka.
Kistan er úr
kassafjölum
og
aðkomumaðurinn sem einn lifði af
í annarri
nýeyddri borg
biður
hermennina leyfis að líkfylgdin
fái borið
hinn fallna í grafreitinn.
Hér hefur
maður komið í manns stað,
sá seinni
minnislaus,
og borgir
eyðast og byggjast á ný
í látlausri sigurför
mannkyns.
Handan orðanna
Handan
orðanna
er hafsjór af
veruleika
Stormurinn
ýfir yfirborðið
og brimið
brýtur
á orðunum og
sundrar þeim
uns þau
sameinast aftur í angist
í ofsa eða
varfærnislegri von
og stundum er
logn
sólin
speglast í haffletinum
og ljómar
gegnum orðin sem leysast upp
í þoku og
breyta sólskininu
í regnboga
þar sem allir litir verða
sýnilegir
en niðri í
hafdjúpunum synda fiskar
alla vega fiskar
og segja sögur
sem bylgjast
um djúpin
og verða
sífellt að nýjum sögum
og á
yfirborðinu vakna orðin
upp úr angist
sinni, ofsa
eða
varfærnislegri von
og orðin
hefja sig til flugs
og flögra um
heiminn á stórum marglitum vængjum
Fílar í
tveimur bæjum
Á hillu heima
hjá mér í Kópavogi á Íslandi er fíll. Ég keypti hann af fátækri konu þegar ég
var á verkalýðsráðstefnu í Suður-Afríku. Hann er útskorinn úr dökkum þungum
viði, traustlegur og virðist seinþreyttur til vandræða. Á gluggakistu hjá
vinkonu minni í Tübingen í Suður-Þýskalandi er annar fíll. Hann er úr ljósum
léttum viði með teppi yfir sér og útsaumurinn fagurlega skorinn í viðinn. Við
hlið hans stendur annar minni fíll en viðhafnarmeiri með skrauthýsi á bakinu,
skýli fyrir indverksu furstana sem hafa eignað sér hann. Ég tók hann upp af
gluggakistunni og hann horfði á mig útskornum dapurlegum augum, svona
stásslegur, fíllinn furstans.
Í
Tübingen á ánni Neckar
Hæglát rennur
áin gegnum borgina brúnleit eftir rigningar síðustu viku. Við sitjum í bátnum
nema guðfræðingurinn sem stendur í skuti og stjakar honum áfram framhjá
turninum sem hýsti skáldið Hölderlin í fjörutíu ár, framhjá höll hertoganna
af Hohenzollern og gamla háskólanum sem glittir í gegnum grátvíðinn,
linditrén og öll hin trén sem ég kann ekki að nefna. Við leggjum að landi í
skugga trjánna og tökum fram nestið: kalt te, kaffi, eplasaft og möndlukökur
og ostakökur. Í kyrrðinni á fljótinu undir trjánum í miðri borginni röbbum
við saman uns við látum bátinn líða til baka og mér gefst sá heiður að stýra
honum með löngum stjakanum: gesturinn frá Íslandi.
Örfín
angan moldar
Hann læðist
inn þessi maður,
inn í glæst
híbýli verðbréfasalanna
og skyggnist
um gáttir.
Hann lyktar
af mold
og andlitið veðurbrúnt.
Á veggjunum
eru klukkur stilltar
á mismunandi
tíma,
en utan við
bæinn húmar að kveldi.
Líkamsræktarstöðvarnar
bíða.
Hann
tvístígur –
en þá
litast
tölvuskjáirnir mógulir
og bregður
fyrir mýrarrauða
og grýttum
holtum úti við jaðrana,
og klukkurnar
hægja á sér,
ganga sumar
aftur á bak
eða fara að
slá hægt
og mjótóna.
Hér er ekki
lengur
í neitt að
spá,
búið að rækta
meira en nóg
af móum og
mýrum,
forngripabúðirnar
fullar af
gömlum
klukkum
og
mýrarrauðinn óhagkvæmur
til vinnslu.
Í gljáandi
veggjum
situr örfín
angan moldar.
Kona með grænt hár
Það er kona
með grænt hár
og auga á
miðju enni
handan
við hornið.
Ég hef ekki
séð hana enn
nema í
hugskoti mínu
þar sem ég sé
fyrir horn.
Það hjólar
maður eftir veggnum,
hann er alveg
venjulegur,
og gægist
fyrir hornið,
en hann sér
ekki konuna,
hún er bara
mín,
og nú læt ég
manninn svífa
niður á
götuna
þar sem hann
heldur áfram að hjóla.
Hann er
hugfanginn af
nýja hjólinu
sínu.
Þeim fannst þessi ferð sækjast ósköp seint
Þeim fannst
þessi ferð sækjast ósköp seint,
það var verið
að tutlast þetta eftir troðningum,
sneiða hlíðar,
krækja fyrir kletta,
leita vaðs,
stundum bara slóra
til einskis,
setjast í lautir, horfa á
útsýnið,
jafnvel hlusta á
fuglasöng.
Þeim fannst
þessi ferð sækjast ósköp seint,
skyggndust um
en
hvergi sá á
leiðarenda,
aðeins nýtt
útsýni á hverju leiti,
en loks er
þau litu til baka
þekktu þau
landslagið aftur,
því líkast
sem þau hefðu
stefnt þangað
fyrr.
Charleston á barnum
Konan er að
dansa
hún er að
dansa gamlan samkvæmisdans.
Er það sem
mér sýnist,
er hún að dansa
charleston
milli
borðanna hér?
Hún er mjög
þreytuleg.
Og úti
gnauðar norðanvindurinn,
fjúk og
göturnar auðar,
já hún er að
dansa charleston
alein
og á borðinu
er tómt glas
með
fingrafari
og varalit á
barminum
og tónlistin
er lágvær
og rennur
saman við vindgnauðið
og ljósin eru
græn
eða
eins og þau
séu græn
Hún stendur við steininn og grætur
Hún stendur
við steininn og grætur.
Ég veit ekki
af hverju hún stendur við steininn
og grætur.
Hún er mjög
lítil.
Á aðra hönd
er vegur og mörg hús.
Hins vegar er
hafið
óravítt
og djúpt.
Á því sigla
skip
og yfir það
fljúga fuglar
og flugvélar.
Á steininum
eru skófir.
Þær eru
hvítar og gular
og grænleitar
og það er á
honum djúp hola.
Og hún
stendur við steininn
milli þorps
og hafs
og grætur.
Hann er að hverfa bak við blómið
Hann er að
hverfa bak við blómið.
Hann hefur bara eitt auga.
Veislunni er
lokið.
Aðeins
dansmærin á spildósinni
dansar áfram.
Sólin kemur
upp við enda götunnar
eins og
forðum,
það er sá árstími,
og hann er að
hverfa bak við blómið
í garðinum
við hornið
og augað hans
eina
glitrar eins
og dögg.
Drukknaður sjór
Drukknaður
sjór
og gamlar
hendur.
Það er langt
í náttstað
og þó eru
húsin allt í kring
háreist og
full af herbergjum
og stofum og eldhúsum.
Drukknaður
sjór og gamlar hendur.
Nóttin er í
miðjum deginum
fullum af
ljósum,
grænum,
rauðum og gulum,
nei:
flúorgrænum, ekki rauðum, ekki gulum.
Drukknaður
sjór
og gamlar
hendur.
Hann snýr
við,
en ekki til
baka
heldur út.
Konan á hvítu skónum fer inn á nýja barinn
Þungar götur
og skugginn í
fingurgómunum.
Konan á hvítu
skónum
fer inn á
nýja barinn á horninu.
Það er
sítrónugulur fugl
í draumi
hennar
og hinum
megin götunnar
vex hvönn upp
úr gangstéttinni
eins og
ekkert sé.
Hún er með
fölgræna sólargeisla
í blómastað.
Endalaust
réttlæti
Græðgi,
oflæti,
niðurlæging, heift
turnar heimsins falla
eða eru felldir
og menn
farast
Í ást
eða
breiskleika
eru börn
getin
og drepin
í nafni
óendanlegs réttlætis
– en
endalaust réttlæti
er eins og
hver annar eyðimerkurstormur
ekkert
réttlæti er óendanlegt
réttlætið er
bara
þessi
stundlega miskunnsemi
umhyggja og
yfirvegun
breiskra
manna
29. nóv. 2001
Pétur er
ekki hér
Ég kem inn á
kránna
það er
svolítið skuggsýnt eins og
gengur og
gerist á krá,
barborð til vinstri,
borð og stólar,
óljósar
myndir á veggjum og fólk,
mestmegnis
andlit,
opineygð
stúlka, maður með skegg
og annar í
rauðum jakka en enginn Pétur,
aðeins strjál
mergð af fólki, borð og stólar
og óljósar
myndir á veggjum en enginn Pétur,
kom ekki
Pétur, beið hann mín ekki?
þá sé ég við
barinn
lágvaxinn
mann með þykk gleraugu og reykir
(já, það
fangar eitt andartak athygli mína)
Gaulois, hann
lítur á mig
og segir:
„Pétur er ekki hér.“
Hefurðu
séð hann Pétur?
Ég á ekki mót
við neinn á kránni,
geng rakleitt
að barnum: „Einn bjór, takk,“
sest við
borð, glasið döggvast,
kveiki í
vindli og gegnum reykinn
birtast mér
andlit,
opineygð
stúlka, maður með skegg
og annar í
rauðum jakka, stólar og borð
úr dökkum
viði og myndir á veggjum, ég
sýp á bjórnum
og inn kemur maður,
lágvaxinn
maður með þykk gleraugu, hann
staldrar við,
horfir yfir krána og kveikir í
(já, það
fangar eitt andartak athygli mína)
Gaulois, hann
er við það að snúa við
en hikar,
kemur svo til mín
og segir:
„Hefurðu séð hann Pétur?“
Klukkan er
rúmlega fjögur.
hann svífur af egginni
hann svífur
af egginni
hvítt undir
væng
og flýgur í
sveig
ég lít um öxl
landið blánar
til hafs
Eins og
íslenskir vordagar
koma þau,
sjáið þau
skálma með
sólina í fanginu
yfir ísilagða
tjörnina
og letilegir
síðsumardagarnir
verða
svolítið vandræðalegir,
víkja úr vegi
og hneykslast
á þessum
hretum,
búast alltaf
við hinu versta
af þessum
viðsjárverðu vordögum:
„Það kemur nú
páskahret,“
segja þeir og
hrista hausinn
svo laufið
fellur af þeim,
en hretin,
þau ganga
yfir, sjáið þessa vordaga,
sjáið þetta
sólskinsfólk
sem hleypir öllu
í asahláku
í
stjórnlausri atorku sinni
– og svo fer
allt
að ilma
(flutt við
borgaralega fermingu í ráðhúsi Reykjavíkur í apríl 1997)
I
Temeistarinn
kveikir eldinn
hitar vatnið,
hellir því í skálina.
Hann setur
teið í og þeytir
með
hrísþyrli.
Skálin
gengur, gesturinn sýpur á
þurrkar
barminn og réttir næsta gesti
hægt og
virðulega.
Þeir skynja
mörk hins stundlega
og hins
eilífa.
II
Á vegamótum
heimleiðis af ballinu
stigum við út
úr landróverunum
létum síðasta
brennivínið ganga
blandað volgu
kóki
sungum
himneskt
út í
sumarnóttina
rokkið úr
félagsheimilinu að baki
og svo tók
söngur mófuglsins við.
Mjallhvítir
dagar
detta yfir.
Hvað er
appelsínubörkur
að gera
á myndinni?
Undir kvöld
sagði hann:
það dimmir
ekki
en birtan fer
afsíðis
Enginn spyr
neins
en dyrnar eru
opnar
inn í dimmt
herbergi.
Skuggi fellur
úr þeim
eins og öfugt
ljós.
Það er
sífellt amstur
á þessum
mönnum.
Þar talar
hver upp í annan.
Klukkukólfur
enginn lengur
engin sveifla
þyngdarkrafts
óræð rafboð
hornótt tala
en dropi
daggar
sindrar enn
í morgunljóma
á bláu blómi
Fólkið
tættist
undan
sprengjunni
húsið rústir
gígur í jörð
á bakkanum
brosti fífill
og bláklukka
án
hluttekningar mót sólu
og hafgolan
blíð
andaði
reyknum burt
en sársaukinn
sársaukinn
þeir lifa sem
ekki deyja
Hugskotsljóð
Þegar gráminn
hangir
yfir
síðvetrarmorgninum
verður mér á
að loka
augunum stundarkorn
Myrkrið
bakvið augnlokin
skiptir litum
fyrir hugskotssjónum mínum
Í horninu við
hægra augað
kemur upp sól sem eitt andartak
lýsir allt upp:
brýst fram úr skýjunum
gyllir fjöll
og dali
húsþök og
sundin blá
og býr í
hugskoti mínu
það sem eftir
lifir dags
Haustljóð
Inn um
gluggann minn þrengdi sér dag nokkurn stórt blóm; það
hafði vaxið um nóttina, það var sólblóm og hafði vaxið undir fullu tungli. Nú
vaxa sólblóm ekki svo glatt hér á norðurslóðum, síst af öllu síðla hausts
þegar næturfrost eru byrjuð og kartöflugrös fallin svo ég hlaut að líta á
þetta sem teikn. Mikið getur haustið annars verið fallegt þegar er bjart og
stillt og pollar hemaðir á morgnana.
Þjórsárdalur
Og svo lögðum
við upp í ferð
– við ókum
inn í Þjórsárdal
og ég sagði
samferðamönnum mínum:
Þeir lögðu þennan
veg þegar þeir fóru að virkja Þjórsá
við Búrfell
(þeir voru að
norðan
samferðamennirnir).
Við þræddum
eyðibýli
eftir korti,
fundum ekki
sum
en giskuðum á
önnur eftir grjóti,
horfðum út á
vikurinn og sögðum:
Hér hefur
verið búsældarlegt
og bæjarstæði
gott,
horfum yfir
dalinn
á rústum
Bergólfstaða í brekkunni
og annar
samferðamaður minn
að norðan
segir:
Skrýtið að kalla dalinn Þjórsárdal,
Þjórsá rennur
ekki um dalinn.
Ég svara:
Mig skeytir
ei hót
hvernig þið
norðanmenn nefnið dali,
nafnið
hljómar.
Gengum frá
Steinastöðum
fram með
Skeljafelli,
(körpuðum um
hvort við værum að fara frameftir
eða ekki)
allt fram
fyrir Sámstaðamúla
þar sem
Sámstaðir eru rúst
og
stöðvarhúsið við hlið hennar
þar sem
jökulfljótið beljar út úr göngunum
frá
Búrfellsvirkjun,
lítum af rúst
á reisulegt
stöðvarhúsið
og annar
samferðamaður minn
að norðan
segir:
Skrítið að kalla þetta Búrfellsvirkjun,
Búrfell er handan.
Ég svara:
Sámstaðamúlavirkjun,
ja, það
hljómar!
Til
Ragnars Stefánssonar
Gatan full af
fólki
rauðir fánar
og kröfuborðar
svartstakkarnir
hafa girt götuna
og fylkingum
lýstur saman,
þá stendur
upp úr þessi maður
eina og
brimbrjótur
sem enginn
hefur séð
fyrir
andartaki,
salurinn
fullur af fólki,
allir tala
svo gáfulega,
og þá segir þessi
maður
það sem máli
skiptir
og allir
skilja og man þó
enginn neitt
einstakt orð,
því öll voru
venjuleg,
litla stofan
full af fólki,
það er
skvaldrað og drukkið
og hlegið
og þá dansar
stærsti maðurinn
milli
borðanna
eins og
ekkert sé,
þyngdaraflið
er upphafið.
suma menn
standast
ei lögmál
nein.
Fjárgötuljóð
Stýriflaugin
þræðir landið í
hæfilegri
hæð, sækir markið
af alúð
forritarans
í fjarlægum
stað
ó, tækni! ó,
afrek
mannshugar!
í hæfilegri
hæð yfir
óbyggðir akra
og
beitarhaga,
bóndinn
smalar fé
sínu, eftir
aldagömlum
fjárgötum
rennur það í
rétt, ó,
gömlu götur!,
ó,
gamla rétt!
Sólarljóð
Skórnir
slitnir og halda vart vatni
fötin ekki
samkvæmishæf
á
borgaralegan mælikvarða
og þá ekki
maðurinn sjálfur
svona snemma
hráslagalegs morguns
hannn girðir
sig til útgöngu
kveikir í
sígarettu
og hnýtir um hálsinn
gulan trefil
í dag skal
skína sól
skal skína
sól
Himinljóð
Það hafði
aldrei hvarflað að honum að vegurinn lægi svona langt, á aðra hönd svartur
sandurinn og hraunhólar, á hina jökulfljótið sem sveigir frá veginum og
hverfur út í svart landið. Vegurinn liggur svo bak við hól sem stendur
einkennilega grænn upp úr þessu landi og þar er vatn og ekkert nema þetta:
maður, bíll, vegur og sandur, hóll og vatn. Og yfir hvelfist himinninn. Ef
hann er þá eitthvað.
Lengst inni í
hugskoti mínu
er vottur af
minningu
hálfgleymdur
slæðingur
Mér finnst
stundum á haustin
þegar fólkið
flaksast í rokinu
og laufið þyrlast
eftir gangstéttinni
og skýin æða
um himininn
þessi
minningarslæða vera haldreipi
eða öllu
heldur
að ég geti
sótt til hennar
ofurlitla
hlýju
– hún er eins
og táður ullarlagður
að leggja að
hjartanu
þegar allt
annað er orðið
haust
Það var ekki
ætlun mína að segja neitt
þannig lagað
ekkert nema
svolitla sögu
án meiningar
til að þreyja
kvöldið í áningarstað
bægja frá
draugum
– eða kannski
velja drauga
Tíminn hægir
ögn á sér yfir nóttina
minningarnar
sögurnar draumarnir
fá að hoppa
úr bílnum og leika sér
– og
draugarnir
Við ættum
kannski að vera aðra nótt
í þessum
áningarstað
láta bílinn
kyrran á morgun
ákvörðunarstaðurinn
er hvort sem er
grilla ein
eins og hver
annar draugur
Þegar við
komum að ánni
leituðum við
að vaði
það var ekki
auðfundið
djúpir álar
en sandbleyta
í grynningum
Við settumst
á bakkann
og fórum að
segja sögur
Við tjölduðum
enda áliðið
dags
kannski yrði
minna í ánni
að morgni
þetta var
jökulá og skammt
til jökla
Um nóttina
lét einn förunauta minna
illa í svefni
Um morguninn
fundum við vað
Við tókum upp
tjöldin
Á grösugum
bakkanum urðu eftir
margsagðar sögur
og martraðir
Was
ist Aufklärung?
Í svokölluðum
þjónustuíbúðum aldraðra búa tveir bræður fæddir nálægt aldamótum í afskekktum
firði fyrir austan eða vestan. Þeir eru vel ernir og viðræðugóðir og ég
truflaði þá eitt kvöld frá framhaldsþætti í sjónvarpinu og spurði þeirrar
spurningar sem Immanuel Kant hafði leitast við að svara í Köningsberg í
Prússlandi rúmri öld áður en þeir fæddust: Hvað er upplýsing? Þeir litu hvor
á annan og sögðu: „Ætli það sé ekki olíulampinn á baðstofuveggnum heima,“
sagði annar, „og máske þegar ég stalst til að líta í Þjóðólf sem pabbi fékk
stundum léðan hjá prestinum,“ bætti hinn við. Þeir horfðu áfram á þáttinn í
sjónvarpinu og að honum loknum sögðu þeir svo rétt mátti greina gegnum
hljóðskreytingu auglýsinganna: „Annars þótti mest um vert að kunna að beita
orfi á engi og öngli í sjó.“
Ég heyrði
einu sinni af manni sem varð fyrir þeirri reynslu að verða borðnautur böðuls síns
á ráðstefnu um mannréttindi. Maðurinn var þarna fyrir hönd stéttarfélags síns
en böðull hans var hátt settur í ráðuneyti og hafði áður haft þann starfa að
draga neglur af fólki og setja rafstraum í geirvörtur og kynfæri. Hann hafði
sinnt því að alúð hvort sem um var að ræða gamla hefð nagladráttar eða hina
nýju raftækni. Af smekklegum klæðaburði mátti ráða að hann sinnti núverandi
starfi af sömu alúð og hefði á valdi sínu jafnt fornar hefðir stjórnsýslunnar
sem nýjustu kenningar um gæðastjórnun. Borðnautur hans var engan veginn jafn
óaðfinnanlegur. Hann var svolítið inní sig og ekki laust við að hönd hans
skylfi.
Ég skal ekki
trufla ykkur
með löngum
ræðum um stríð og hungursneyð,
en ég þigg
meira vín.
Svona dimmt
vín og þungt
er mér nú að
skapi.
Það rifjast
upp fyrir mér atvik
og myndir:
veggjabrot
og fokheld
hús, vegakantar
þar sem
vallhumallinn bíður rykinu birginn,
skörðóttir
bollar með bláu mynstri.
Ég sé líka
fyrir mér klæðskiptingana,
dragdrottningarnar
sem sungu kabarettsöngva
af ósvikinni
list
og ljósin
flögruðu um salinn.
Laufblað féll
í læk
í kjarrivöxnu
landi,
það var haust
og veðrið svo stillt,
það er eins
og þetta sitji í brjósti mér
rétt við
hjartað þar sem vínið hitar.
Nei, ég skal
ekki trufla ykkur
með tali um
efnahagskreppur
og þrælahald,
en skenkið mér meir
af þessu
dimma þunga víni.
Skip siglir
með landi
svart á
skrokk og brúin hvít
og
fjallseggjarnar speglast í firðinum.
Mynd
og deyjandi
minning.
Við ferðumst ekki
lengur með strandferðaskipum.
Það er allt í
lagi.
Við ferðumst
ekki lengur á hestum
nema sumir
sér til gamans
og nú sigla í
kjölfar strandferðaskipanna
skemmtiferðaskip
með útlenda ellilífeyrisþega
svo stór á
bláum sjónum
svo fádæma
stór að fjallseggjarnar
veigra sér
við að speglast í firðinum.
En það er
allt í lagi
við eigum
þetta allt
á mynd.
Drengur einn hafði þann sumarstarfa að reka
kýrnar að loknum morgunmjöltum. Þegar þær höfðu verið leystar út fór bóndinn
inn að taka veðrið ásamt kaupamanninum. Þeir settust að morgunverðarborðinu
um sama leyti og kúahópurinn kom þar sem leiðir skiptust, lá ein inn með
bæjarlæknum, önnur niður með honum, en þriðja leiðin lá yfir brú niður á
túnið. Venjulega runnu kýrnar beint í hagann en stundum völdu þær af
þvermóðsku leiðina inn með læknum. Drengurinn hljóp fyrir þær en þá tóku
nokkrar sig út úr hópnum og fóru niður með læknum. Hann hljóp fyrir þær en
hinar héldu aftur sömu leið inn með læknum. Þegar verst lét komst drengurinn
ekki inn fyrr en fólkið var staðið upp frá borðum og hafragrauturinn farinn
að kólna. Þannig náðu kýrnar sér niðri á smala sínum og fengu honum leiða sem
enn gat setið í honum sem örlítill kvíðabeygur þegar hann hallaði sér á
koddann um kveldið. Þá var gott að hverfa á vit draumsins um að allir
kúasmalar sveitarinnar sameinuðu kúahópa sína og skiptu liði til að beina
þeim rakleitt í hagann og settust síðan saman að heitum hafragrautnum með
glaum og gleði.
Einu sinni var
strákur sem nennti ekki í skólann og sagðist vera illt í maganum. Þá sagði
pabbi hans: „Ég ætla að leggja eyra á magann og hlusta.“ Og hann fór út í búð
og keypti eyra og lagði á magann á honum. Og eyrað festist á magann. Eftir
það borðaði strákurinn bara hljóð, tóna og lög. Þegar hann var svangur og
kallaði: „Mamma, pabbi, hvað er í matinn?“ og þau voru blönk eða höfðu gleymt
að fara út í búð svöruðu þau: „Æ, þú færð bara Gamla Nóa í dag.“ Þá sagði
strákurinn: „Getum við ekki haft óbókonsert eftir Mozart?“ „Nei,“ sögðu mamma
og pabbi, „það verður í sunnudagsmatinn. En á jólunum færðu Töfraflautuna.“
En pabbi, mamma og systir hans höfðu ekki eyra á maganum og fengu aldrei
svona gott að borða, hvorki Gamla Nóa né óbókonsert eftir Mozart og ekki
heldur Töfraflautuna.
Þrjú
skúffuljóð
I
Við lifum
dásamlega tíma
skáldskapurinn hefur
náð undirtökunum
hugarflugið ræður
Borgarstjóri
íhaldsins tekur sér skáldaleyfi
og talar þvert um
hug sér
við lifum
dásamlega tíma
Veruleikinn er
þvert um hug sér
hugurinn er þvert
um veruleikann
hugarflugið ræður
Blaðakonur fara í
ökuferð með formanni verslunarráðsins
hjólför jeppans
skrá í snjóinn
hina sveigðu línu
ljóðsins
Skáldskapurinn
hefur náð undirtökunum
við höfnum hinu
rökræna samhengi hlutanna
alþýðusambandið
hefur gengið í vinnuveitendasambandið
og grátbiður ríkisstjórnina
að gera það sem hana helst langar til
II
Vextir lækka og
hækka samtímis
af bankabókum og
skuldabréfum
lesum við dýpstu
leyndardóma guðfræðinnar
Verðbréfamarkaðurinn
er hin sanna kirkja
musteri hinnar
yfirskilvitlegu visku
Aðeins í löndum
villimannanna er veruleikinn svo óskáldlegur
að matarskortur
veldum beinkrömum
og byssukúla
drepur
hinn siðmenntaði
maður
sefur með
kjarnorkusprengju fyrir svæfil
og myndræn morð
róa yfirspenntar taugar
Sem einherji rís
hann endurnærður
og etur sífellt
af sama geltinum
matvælaframleiðslan
er helsta böl þjóðarbúsins
III
Þjóðarsátt hefur
verið gerð
um að launþegar
borgi sjálfum sér kjarabætur
Alþýðan lýsir sig
hamingjusama í gjaldþrotinu
og dressar sig
upp
Árstíðirnar hafa
gengið af göflunum
haustið hefst í
tvímánuði og lýkur á góu
við lifum
vetrarlangt haust
við setjum
dægurlög um kjarasamninga
Stórmarkaðirnir
fyllast laugardaginn fyrir páska
fátæklingarnir
borga með skömmtunarseðlum félagsmálastofnunar
ríkisstjórnin
deilir út klæðum Krists
(Þessi þrjú ljóð
lágu lengi í skúffu þar til þau voru sleginn inn á tölvu og síðan sett á
þessa vefsíðu í júní 2011. Þau eru líklega ort einhvern tíma á árunum
1986-1988. Ef ég man rétt voru þau öll ort um svipað leyti. Af síðasta
ljóðinu má nokkuð ráða tímasetninguna. Þjóðarsáttarsamningarnir voru
undirritaðir í febrúar 1990 en hugmynd um þjóðarsátt kom fyrst fram á fyrstu
mánuðum ársins 1986. Ætla má að ljóðið hafi verið ort síðla vetrar eða eftir
að góa hófst seinnihluta febrúar, jafnvel eftir páska, en þó gæti tilvísunin
í páskana hafa komið síðar þar sem því erindi er bætt við með penna. Það er
örugglega skrifað fyrir haustið 1989 því að það er skrifað á ritvél en tölvu
fékk ég í september 1989. Líklega er það þó skrifað áður en ég fór til Noregs
í janúar 1988, sem sagt annað hvort árið 1986 eða 1987 síðla vetrar eða að vori.
Þá er spurning hvorn veturinn var haust allt fram á góu. En bæði árin var við
völd ríkisstjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks undir forsæti
Steingríms Hermannssonar. Einhvers staðar hef ég séð það rökstutt að með
þeirri stjórn hafi innleiðing nýfrjálshyggjunnar hafist hér. Meira en tveir
áratugir voru þá í efnahagshrunið mikla haustið 2008 og undarlegt veðurfar
undanfarinna ára – ef það er þá svo undarlegt.)
|