|
Einar Ólafsson |
Veljum öðruvísi veröld |
Rússar troða illsakir við granna
sína
|
|
|
eftir Einar Ólafsson |
|
|
|
Birtist á Friðarvefurinn og í
vefritinu ogmundur.is 7.
desember 2007 Í kvöldfréttum Ríkissjónvarpsins 6. des. var sagt
frá auknum hernaðarumsvifum Rússa. „Rússar láta æ meir til sín taka á
hernaðarsviðinu. Í ágúst hófu Rússar reglulegt eftirlitsflug með langdrægum
flugvélum út fyrir lofthelgi landsins líkt og á dögum kalda stríðsins. Í
haust hófu kafbátar þeirra eftirlitsferðir á Norður-Atlantshafi og nú er
komið að Norðurflotanum.“ Síðan sagði fréttamaðurinn orðrétt: „Stjórn
Pútíns hefur látið æ meir til sín taka á alþjóðavettvangi og ekki látið segja
sér fyrir verkum. Stórauknar tekjur af olíusölu hafa eflt sjálfstraust
Rússa og þeir troða illsakir við granna sína. Pútín vill að rússneski
björninn geti enn sýnt hrammana en sofi ekki vært í hýði sínu. Útgjöld til
heraflans hafa verið stóraukin. Erlendir hernaðarsérfræðingar segja þó fjarri
lagi að Rússar séu jafn öflugt herveldi og fyrir fall Sovétríkjanna
1991.“ Það hefur löngum verið siður að nota
einhverskonar myndhvörf um Rússland: „rússneski björninn“, og þau
bjóða upp á að spinna áfram: „hann sýnir hrammana“ og
“sefur ekki vært í hýði sínu“. Rússar eru óargadýr, þeir er ekki
siðmenntaðir. Þess vegna er líka allt í lagi að segja að þeir „troði
illsakir við granna sína“. Ætli ríkissjónvarpið íslenska hafi gert
mikið úr því að sjálftraust Bandaríkjamanna hafi aukist eftir lok kalda
stríðins og þeir farið að troða illsakir við önnur lönd? Mér varð að orði að þarna vantaði fréttaskýringu.
Hér kemur hún í stuttu máli: Rússland hefur um langan aldur verið eitt af
stórveldunum og Sovétríkin, þar sem Rússland hafði forystu, var annað tveggja
risavelda. Eftir hrun Sovétríkjanna var Rússland áfram stórveldi, en ákaflega
lemstrað. Önnur sovétlýðveldi urðu sjálftstæð og gömlu fylgiríkin
austantjalds hölluðu sér til vesturs. Varsjárbandalagið var lagt
niður. En ekki NATO. Það fór að þenjast út til austurs.
Austantjaldsríkin fyrrverandi eru gengin í NATO auk sovétlýðveldanna
fyrrverandi við Eystrasaltið. Áður var Austur-Evrópa milli NATO og
Sovétríkjana. Nú er NATO komið sumsstaðar upp að landamærum Rússlands. Það er
helst að Úkraína sé á milli en NATO og Úkraína sem og NATO og Georgía hafa
verið að þróa tengsl sín að undanförnu auk þess sem Bandaríkin hafa aðstoðað
Georgíu við uppbyggingu herafla síns. Þá eru Bandaríkin með herstöðvar í
einhverjum af hinu nýju NATO-ríkjum sem og í fyrrum Júgóslavíu og austur í
Kirgistan og Úsbekistan. Það var ekki nóg með að bandalagssvæði NATO færi
að þenjast út til austurs eftir lok kalda stríðins. NATO fór líka að færa
starfsemi sína út fyrir bandalagssvæði sitt, en það hafði ekki gerst fyrr og
var ekki gert ráð fyrir því í Norður-Atlantshafssamningum. Það hófst með
afskiptum NATO af stríðinu í Bosníu 1994 en næsta skref var þó öllu
umdeildara, loftárásirnar á Júgóslavíu 1999 í óþökk Rússlands og án samþykkis
Sameinuðu þjóðanna. Bandaríkin hófu líka að ráðast inn í önnur lönd, fyrst
Írak 1991, svo Afganistan 2001 og aftur Írak 2003 án samþykkis Sameinuðu
þjóðanna. Og NATO hefur komið í kjölfar innrásarliðsins bæði í Afganistan og
NATO. Árið 2002 sögðu Bandaríkin upp ABM-samningnum um almennt bann við
uppsetningu gagneldflauga gegn langdrægum eldflaugum, sem var mikilvægt skref
í kjarnorkuafvopnun, og hefur síðan unnið að uppsetningu gagnflaugakerfis og
hefur NATO komið að þeirri áætlun. Uppsagnir Rússa á afvopnunarsamningum hafa
komið í kjölfarið. Ef við horfum á kort sjáum að Rússland er girt af
með herstöðvum Bandaríkjanna og NATO allt frá Eystrasalti suður um Evrópu og
austur yfir allt til Pakistan auk þess sem NATO og Bandaríkin hafa gert
innrásir í þrjú lönd í áttina að Rússlandi. Jafnframt hafa hernaðarútgjöld
Bandaríkjanna farið vaxandi og með aðild sinni að NATO hafa sum nýju
aðildarríkjanna skuldbundið sig til að auka hernaðarútgjöld sín. Bandaríkin
og NATO hafa samráð við Rússa, bjóða þeim stundum að NATO-borðinu, en taka í
raun sáralítið mark á þeim. Þannig er sífellt verið að ógna gamla
heimsveldinu og jafnframt niðurlægja það. Hverjir eru að troða illsakir við aðra? Hverjir
sýna hrammana? Hverjir æða eins og óargadýra um allar þorpagrundir? Er von
nema björninn rumski? Hverslags fréttaflutningur er þetta eiginlega? Og svo má auðvitað spyrja: Er framferði
Bandaríkjana og NATO vel til þess fallið að stuðla að heimsfriði? Hvað erum við yfirleitt að |
|
|