|
Einar Ólafsson |
Veljum öðruvísi veröld |
|
Almenningur ber ekki ábyrgð á
kreppu auðvaldsins Helstu áherslur Einars Ólafssonar í
forvali VG, SV-kjördæmi, 14. mars 2009
Greinargerð: Brýnt
er að hafa það að leiðarljósi að almenningur ber ekki ábyrgð á kreppu
auðvaldsins. Kreppan á rætur í
auðvaldshagkerfinu Sú
kreppa sem nú ríkir stafar ekki fyrst og fremst af ófullkomnu lýðræði,
flokksræði eða flokkakerfinu á Íslandi. Kreppan stafar af því hagkerfi sem
við búum við, auðvaldshagkerfinu, og þeirri miskiptingu, arðráni og
stéttaskiptingu sem því fylgir. Auðstéttin hóf á heimsvísu sókn til meiri
gróða undir lok síðustu aldar, meðal annars með því að sölsa undir sig
almannaeigur, og æ meira vald var selt í hendur handhöfum fjármagnsins og
stórfyrirtækjanna. Í þeirri miklu gróðasókn var beitt öfgakenndri útgáfu af
hugmyndafræði auðvaldsins, frjálshyggjunni. Sjálfstæðisflokkurinn og
Framsóknarflokkurinn bera pólitíska ábyrgð á kreppunni Þessi
sókn auðstéttarinnar hófst hér fyrir alvöru með myndun ríkisstjórnar Davíðs
Oddssonar árið 1991 og þó sérstaklega með stjórnarsamstarfinu við
Framsóknarflokkinn frá 1995. Hlutverk Sjálfstæðisflokksins er fyrst og fremst
að þjóna hagsmunum auðvaldsins og það hefur hann svo sannarlega gert á
undanförnum tveimur áratugum, fyrst og fremst með aðstoð hins
borgaraflokksins, Framsóknarflokksins, og að nokkru leyti með aðstoð
Alþýðuflokksins í upphafi og Samfylkingarinnar undir lokin, enda voru þeir
báðir smitaðir af hugmyndafræði nýfrjálshyggjunnar eins og
sósíaldemókratískir flokkar víða annars staðar. Einungis Vinstrihreyfingin –
grænt framboð, sem var stofnuð snemma árs 1999, hefur af einurð staðið vörð
um hagsmuni almennings. Alþýðan þarf öflugan stjórnmálaflokk Flokkakerfið,
eins og það er nú, endurspeglar hið stéttskipta samfélag auðvaldskerfisins.
Meðan hluti samfélagsins hefur yfirráð yfir fjármagninu og fyrirtækjunum mun
hann einnig hafa meiri aðgang að völdum en aðrir og hann mun beita pólitískum
tækjum til þess, þar á meðal stjórnmálaflokkum. Mikilvægt er að almenningur
hafi einnig öflugan og einarðan stjórnmálaflokk sem berst fyrir hagsmunum
hans, ef ekki á byltingarsinnuðum forsendum þá á róttækum umbótasinnuðum
forsendum, flokk sem samþættir sósíalíska framtíðarsýn, alþjóðahyggju,
umhverfisstefnu, mannréttindi og jafna stöðu kynjanna. Á þeim forsendum tek
ég þátt í starfi og þróun VG. Virkt og beint lýðræði þarf að
styrkja Almenningur
á að hafa sem mesta aðkomu að jafnt pólitískri sem efnahagslegri stefnumótun og
ákvörðunum. Þær mega ekki lokast inni í skrifræðislegum, klíkubundnum og
stofnanagerðum stjórnmálaflokkum, verkalýðsfélögum eða öðrum
hagsmunasamtökum. Sífellt þarf að leita leiða til að gera stjórnkerfið
lýðræðislegra, stefna þarf að endurskoðun stjórnarskrárinnar og mikilvægt er
að halda uppi gagnrýni á flokka og samtök alþýðu. En að leggja þessa flokka
eða samtök að jöfnu við flokka og samtök auðstéttarinnar er einungis til
þessa fallið að færa henni vopn í hendurnar. Misskipting og stéttaskipting
auðvaldssamfélagsins mun alltaf takmarka raunverulegt lýðræði. Þótt umbætur í
stjórnkerfinu séu mikilvægar, þá verða þær alltaf takmarkaðar meðan auðvaldið
er ekki upprætt. Arðránskerfi auðvaldsins þarf að
uppræta Það
er stöðugt verkefni að brjóta niður auðvaldskerfið, kerfi misskiptingar,
arðráns og stéttaskiptingar. En sundruð verkalýðsstétt, í víðri merkingu þess
orðs, óljós stéttarvitund og hikandi verkalýðshreyfing tefja það verkefni
jafnt hér sem á alþjóðavísu. Verkefni okkar hér og nú er að lágmarka þann
skaða sem kreppa auðvaldsins veldur
almenningi, en jafnframt þarf að horfa fram til þess hvernig hægt er
að uppræta þetta arðránskerfi. Ríkisstjórn Vinstri grænna og
Samfylkingar Við
núverandi stöðu í stjórnmálum landsins er vænlegast að stefna að ríkisstjórn
félagshyggjuflokkanna, Vinstri grænna og Samfylkingar, þótt Samfylkingin hafi
flekkað hendur sínar með stjórnarsamstarfi við Sjálfstæðisflokkinn,
hentistefnu og gælum við ýmsa þætti nýfrjálshyggjunnar. Hugsanlegt er
samstarf við Frjálslynda flokkinn eða nýja flokka/framboð ef til kemur.
Sjálfstæðisflokknum verður hins vegar skilyrðislaust að halda frá völdum og
aðild Framsóknarflokksins að ríkisstjórn yrði algert neyðarúrræði. Verjum kjörin og atvinnuna,
endurheimtum ránsfenginn Tvennt
er nú mest aðkallandi:
Við
þetta skal öllum tiltækum ráðum beitt og duga engin vettlingatök.
Verkalýðshreyfingin verður að veita stjórnvöldum stuðning og aðhald við þessi
verkefni og beita til þess öllu afli sínu. Almenningur taki ekki á sig
byrðarnar meðan aðrir sleppa Fráleitt
er að verkalýðsstéttin og aðrir hópar alþýðufólks taki á sig ábyrgð og sýni
hófsemi í kjaramálum sem býður upp á kjaraskerðingu ef ekki er tryggt að þeir
sem betur mega taki á sig byrðarnar að sama skapi. Frestun kjarasamninga
verður að vera með því skilyrði að allt bókhald fyrirtækjanna sé opið
almenningi, allri launaleynd eða tekjuleynd sé aflétt og klárt sé að gróði af
atvinnurekstri eða fjármálastarfsemi skili sér til samfélagsins á einhvern
hátt, í formi skatta, með atvinnuuppbyggingu eða á annan hátt. Bankana í almannaeigu – gegnsæi í
fjármálakerfinu Bankarnir
eiga að vera áfram í almannaeigu, hvaða form sem yrði á því. Tryggja þarf gegnsæi
í fjármálakerfinu og virkt eftirlit þings og almennings með bönkum og
fjármálastofnunum. Mikilvægt er að horfa til sérstöðu bankastarfsemi, sem á
eingöngu að vera þjónusta við samfélagið og er sem fjármálaþjónusta annars
eðlis en önnur þjónusta. Stöðvum einkavæðingu í
almannaþjónustu – auðlindir í þjóðareign Stöðva
þarf einkavæðingu í almannaþjónustu. Tryggja ber að auðlindir verði í
almannaeigu og fiskkvótanum þarf að koma í hendur þjóðarinnar. Fleiri fyrirtæki í eigu
almennings, verjum athafnafrelsi einstaklinga og almennings gegn hákörlum,
eflum samvinnu ekki síður en samkeppni Samkeppniseftirlit
þarf að efla, en huga jafnframt að inntaki þess og tilgangi, setja skorður
við stærð einkafyrirtækja og koma í veg fyrir myndun fyrirtækjakeðja. Koma þarf
í veg fyrir að stórfyrirtæki ryðji metnaðarfullum smáfyrirtækjum úr vegi þar
sem einkarekstur er eðlilegur. Stuðla ber að stofnun lýðræðislega rekinna
fyrirtækja í almannaeigu, svo sem samvinnufyrirtækja eða fyrirtækja að öllu
eða einhverju leyti í eigu ríkis eða sveitarfélaga. Samvinna er ekki síður
mikilvæg en samkeppni. Auka þarf fjölbreytni í atvinnumálum og efla
matvælaframleiðslu, hvort sem er til sjávar eða sveita. Frekari uppbyggingu
stóriðju ber að stöðva og gera þarf áætlun um vikjun orkulinda til langs tíma
með umhverfisvernd og hagsmuni óborinna kynslóða í huga. Styttum vinnutímann – slökum á,
verjum réttinn til letinnar jafnt og réttinn til vinnunnar Þótt
nú sé mikilvægt að standa vörð um atvinnufyrirtækin og stuðla að
atvinnusköpun er vert að líta til möguleika á styttingu vinnutímans sem fyrst
og hverfa frá þeirri hagvaxtarhyggju sem sífellt knýr á sköpun atvinnu á
forsendum aukinnar neyslu og gerviþarfa með tilheyrandi mengun og streitu.
Réttinn til letinnar þarf að setja til jafns við réttinn til vinnunnar. Alþjóðahyggja: alþjóðleg samvinna
og viðskipti taki mið af hagsmunum almennings Brýnt
er að horfa ekki einangrað á vandamál hér innanlands enda er kreppan
alþjóðleg og um allan heim eru uppi umræður um lausnir á þeim vanda sem hún
hefur skapað og um aðra stefnu í samfélags- og efnahagsmálum. Ný
ríkisstjórn þarf að taka höndum saman við framsæknar ríkisstjórnir og önnur
öfl erlendis um ýmsar umbætur á alþjóðavísu, svo sem:
Ísland verði friðlýst fyrir
gereyðingarvopnum – Ísland úr NATO Ísland
verði friðlýst fyrir kjarnorkuvopnum og öðrum gereyðingarvopnum, lýst
herlaust land og aðildinni að NATO verði sagt upp. Ísland hafi frumkvæði að
friðlýsingu Norðurlanda, Evrópu og loks Norður-Atlantshafsins. Kapítalískar stórríkislausnir
Evrópusambandsins eru úreltar Evrópusambandið
verður æ meiri tímaskekkja í núverandi mynd, enda byggist það að verulegu
leyti á hugmyndum í frjálshyggjustíl um frjálst flæði fjármagns, vöru og
þjónustu innan stórríkis, sem fyrst og fremst tryggir olnbogarými fyrir handhafa
fjármagnsins en takmarkar áhrif almennings. Aðild að ESB er rökrétt ef við
ætlum aftur út í þann straum sem við höfum borist með að undanförnu og láta
aðra ráða fyrir okkur. |