Birtist í Fréttablaðinu 10. nóvember 2003
Guðmundur Andri
Thorsson skrifaði ágæta grein í Fréttablaðið 3. nóvember og fjallaði á
ganrýninn hátt um málflutning Össurar Skarphéðinssonar á landsþingi
Samfylkingarinnar. Hann vék lítillega að Vinstrihreyfingunni grænu framboði og
án þess ég geri ráð fyrir að hann sé að fara að skrá sig í þann flokk fór hann
bara nokkuð sanngjörnum orðum um hann. Þó má ég til að gera athugasemd við þau
orð hans að meira gæti þjóðernishyggju í málflutning Vinstri grænna en góðu hófi
gegnir.
Ég hef heyrt
svipað tal frá fleirum án þess þó að bent sé á í hverju þessi meinta
þjóðernishyggja felst.
Er það andstaða
VG við herstöðvasamninginn við Bandaríkin og aðild Íslands að NATO? VG
gagnrýnir hernaðarhyggju og vill draga úr vígbúnaði. Bandaríkin eru herskátt
stórveldi sem hefur hvað eftir annað beitt hernaðarmætti sínum gegn hagsmunum
alþýðu um allan heim. NATO er hernaðarbandalag ríkustu og heimsvaldasinnuðustu
landanna með Bandaríkin í fararbroddi. NATO ýtir undir aukin vígbúnað og reynir
í æ ríkari mæli að yfirtaka hlutverk Sameinuðu þjóðanna. Mestu
hergagnaframleiðendur heims eru samankomnir í NATO. Ef það er til marks um
þjóðernisstefnu að vilja ekki vera í hernaðarsambandi við helstu
heimsvaldasinnana og hergagnaframleiðendurna heldur krefjast afvopnunar,
friðsamlegra lausna og leggja áherslu á þátttöku í Sameinuðu þjóðunum og öðrum
lýðræðislegum alþjóðlegum samtökum og stofnunum, þá má alveg kalla mig
þjóðernissinna.
Er það andstaða
við aðild að Evrópusambandinu? Mörg undanfarin ár hefur ekki verið haldinn
leiðtogafundur ESB án þess að efnt sé til fjöldamótmæla gegn sívaxandi
markaðshyggju og frjálshyggju samfara stöðugt öflugri múrum kringum þetta
ríkjabandalag – „Fortress Europe“ er það kallað á ensku.
Er það gagnrýnin
á hnattvæðinguna, hnattvæðingu nýfrjálshyggjunnar sem hefur ýtt undir æ
sterkari stöðu stórfyrirtækja, valdið sívaxandi bili milli ríkra og fátækra og
rakað gífurlegum auði á fárra hendur?
Undanfarin ár
hefur vaxið fram alþjóðleg hreyfing sem hefur verið kennd við andóf gegn
hnattvæðingunni en vill sjálf kenna sig við alþjóðlegt réttlæti og hefur að
einkunnarorðum að völ sé á annars konar heimi. Margra sjónarmiða gætir í
þessari hreyfingu, en þar er sterk andstaða gegn hernaðarhyggju og
hernaðarbandalögum, gegn æ sterkari stöðu stórfyrirtækjanna, gegn því að völdin
færist úr þjóðríkjunum og byggðarlögunum til stjórnarskrifstofa stórfyrirtækja,
viðskiptabandalaga og ríkjabandalaga eins og Evrópusambandsins. Í þesssari
hreyfingu hafa sameinast verkamenn, smábændur, fiskimenn, atvinnuleysingjar,
námsmenn, menntamenn, frumbyggjar og fleiri og fleiri sem hafa krafist þess að
valdið verði fært til fólksins, að kjör verði jöfnuð, að umhverfisvernd verði í
hávegum höfð. Þessi hreyfing hugar að nánasta umhverfi hvers og eins en
jafnframt er alþjóðahyggja grundvöllur hennar. Hún heldur nú sínar árlegu
ráðstefnur undir nafninu World Social Forum.
Andstaðan við
NATO og herinn, við aðild að Evrópusambandinu og við hnattvæðingu er í takt við
þessa alþjóðlegu hreyfingu og alþjóðahyggju hennar. En mig grunar að sá sem
ekki vill taka þátt í alþjóðahyggju borgarastéttarinnar og auðvaldsins fái oft
á sig stimpilinn þjóðernissinni og þess vegna finnist sumum að meira gæti
þjóðernishyggju í málflutning Vinstri grænna en góðu hófi gegnir.
© Einar Ólafsson