Uppákomuleysi

Einar Ólafsson

Uppákomuleysi

Við undirbúning bókahátíðarinnar fékk formaður undirbúningsnefndarinnar þá hugmynd að panta uppákomu hjá uppákomulistamanninum fyrir opnun hátíðarinnar. Uppákomulistamaðurinn tók vel í það. Hann var fljótur að fá hugmyndir. Hann hugsaði:

Ég stilli upp bók og bíl. Legg bókina á götuna uþb. 1 m fyrir framan framhjól bílsins. En hvernig skal bíllinn vera?

Og uppákomulistamaðurinn dró fram í huga sér allar hugsanlegar gerðir og stærðir bíla. Og svo hugsaði hann:

Bók og bíl verður að skoða í samhnegi. Hvaða bók skal nota?

Og hann leiddi í huga sér ýmsar tegundir bókmennta bæði í pappírsbandi og skinnbandi. Og svo hugsaði hann:

Í upphafi skal að tilgangi spyrja. Og þá mætti svara: Bara. Eða: vél gagnvart anda. Og bókin er andans tákn. (Þá kemur gárunginn og segir: Sjáiði, vélin rennur en andinn situr sem fastast, – og gæti bætt við: enda bundinn í skinn. En gárunginn sífellt gasprar og ég segi: Sérðu ekki, vélin rennur yfir andann, – hún yfirkeyrir andann. En gárunginn svarar að bragði: Velbundinn andi þolir að verða undir bíl. Kannski laskast bandið, en ekki er andinn band þótt í bandi sé. Og þá segi ég: Einmitt. Gagnvart vélinni fer lítið fyrir andanum, en samt er hann jafngóður þótt fullhlaðinn vörubíll með aftanívagni aki yfir hann.)

Hugsaði uppákomulistamaðurinn. Og þannig varð niðurstaða hans:

Ekki er hætta þótt vél yfirkeyri andann því andinn er sterkur (einkum í skinnbandi). Því veljum við stóran og þungan vörubíl, fullhlaðinn með aftanívagni (5-6 hásingum alls) og leggjum fyrir framan litla bók (td. Bókina um veginn).

Og enn hugsaði uppákomulistamaðurinn:

Raunin er sú að því minni sem bókin er því betur stenst hún yfirkeyrsluna, – og þarf þá jafnvel ekki að vera í skinnbandi.

Þetta þótt útgefanda Bókarinnar um veginn góð hugmynd og í bókarinnar anda og var fús til að lána hana, einkum þar sem hún þurfti ekki að vera í skinnbandi. En vörubílaeigendum þótti hugmyndin asnaleg og neituðu að lána bíl án endurgjalds. Og þar sem rithöfundasambandið stóð að bókahátíðinni og var blankt var hún opnuð án uppákomu.