24.
október 1996
Satt að segja er mér ekki alveg
ljóst hver er meiningin með talinu um sameiningu jafnaðarmanna í einn flokk. Er
átt við Alþýðuflokkinn, Þjóðvaka og Alþýðubandalagið eða hluta
Alþýðubandalagsins? Á að sameinast um aðild að Evrópusambandinu eða andstöðu
við herinn og NATO? Á að sameinast um veiðileyfagjald? Um hvaða
landbúnaðarstefnu á að sameinast? Um hvaða stefnu í heilbrigðismálum? Studdu
allir jafnaðarmenn stefnu Sighvatar Björgvinssonar heilbrigðisráðherra? Höfðu
Jón Baldvin Hannibalsson utanríkisráðherra og Jóhanna Sigurðardóttir
félagsmálaráðherra stuðning allra jafnaðarmanna? Var það bara misskilningur að
þessir ráðherrar voru í stjórn með Sjálfstæðisflokknum en ekki í flokki með
Alþýðubandalagsmönnum? Hvað hefur breyst? Að ástsæla flokksformaðurinn hefur
látið að störfum og tilnefnt eftirmann sinn? Það er náttúrulega nýtt í
stöðunni.
Ég efast ekki um að
Alþýðuflokkurinn, Þjóðvaki og Alþýðubandalagið auk Kvennalistans geti tekið
höndum saman um ýmis mál sem varða hagsmuni alþýðu. Og það gerist sjálfsagt
stundum, en dálítið tilviljanakennt. Vilja þessir flokkar nú ekki gjöra svo vel
að mynda samfylkingu um það, sem þeir geta staðið saman um ásamt
verkalýðshreyfingunni og kannski öðrum hagsmunasamtökum alþýðu? Það væri til
dæmis hægt að vinna að þessu í tengslum við þá kjarasamninga sem nú eru á
döfinni. Það hefur löngum verið vandi verkalýðshreyfingarinnar að ríkisvaldið
hefur verið beint og óbeint þriðji aðili að kjarasamningum og yfirleitt gætt
hagsmuna atvinnurekenda. Það hefur alltaf verið mikilsvert fyrir
verkalýðshreyfinguna að hafa trausta bandamenn á stjórnmálasviðinu.
Slík samfylking, sem gæti átt upphaf
sitt í tengslum við kjarasamningana nú, gæti svo með öflugri samvinnu út
kjörtímabilið stefnt að kosningabandalagi sem byggðist á hagsmunum alþýðu og
væri í samræmi við meginstefnu verkalýðshreyfingarinnar. Hugsanlega verða
samningar aftur lausir ekki mörgum mánuðum frá næstu kosningum.
Mikið væri nú skemmtilegra að heyra
talað um alvöru samfylkingu um raunhæf markmið heldur en þetta hjal um
sameiningu, sem getur aldrei orðið annað en að Þjóðvaki sameinist
Alþýðuflokknum og dragi með sér einhverja mylsnu úr Alþýðubandalaginu,
sameiningu sem ekki mundi færa alþýðu þessa lands neitt annað en vonbrigði og
enn frekari vantrú á þá flokka sem kenna sig við hana.
© Einar Ólafsson