|
|
Tímarit
„Með sægræn
augu segir Absinth við mig:“
eða
„Þáttur af eðalgrænum
drykk“ (Mannlíf, 1999)
Einn morguninn sat ég fyrir utan fæðingarhús
Kafka í steikjandi sól og hita og
beið eftir að það yrði opnað.
Beint á móti er bar, svo þetta
lá allt einhvernveginn beint við. Svo
ég settist niður með mitt glas, skeið,
sykur og eld. Það að drekka absinth
er nefnilega ákveðið ritúal.
Í Prag er hefðin þannig að
teskeið er fyllt af sykri, vætt í
absinthinu og svo er kveikt í. Þegar
loginn hefur dáið út er sykurinn
bráðinn og þá er honum hrært
saman við absinthið og glasið tæmt
í einum teyg. Ritúalið undirstrikar
sérstöðu drykkjarins sem er ekki
aðeins 70% að styrkleik heldur er talinn
innihalda ýmis eitur(lyfja)efni, aðallega
þó plöntuna Artemisia absinthium
(malurt), sem kölluð hefur verið biturð.
Og þarna sat ég um stund í steikjandi
sólinni með þennan íðilgræna
vökva í tékknesku kristalsglasi
og horfði á fæðingarhús
Kafka, og svo tók ég upp skeiðina
og hóf ferðina. Þetta var alltsaman
ákaflega viðeigandi að sitja í
þessari fallegu gömlu borg, með skáldið
fyrir augunum og hinn goðsögulega gólem
handan hornsins; því það
að drekka absinth er nefnilega fagurfræðileg
upplifun, bæði á sál og
líkama. Absinthið er guðdómlega
grænt á litinn og gleður augað
verulega þarsem það situr dálítið
dularfullt í tæru kristalsglasi og
bíður þess að smjúga
um líkamann. Áhrifin eru snögg
og sterk og þó ég segi ekki
að tilveran fái á sig sægrænan
blæ þá fær hún allavega
sægræn augu.
Á gullöld absinthsins á síðari
hluta 19. aldar voru til sérstakar skeiðar
fyrir absinth ritúalið sem þá
var nokkuð ólíkt. Skeiðarnar
voru götóttar og flatar og fylltar af
sykri. Vatni var síðan hellt yfir sykurinn,
bæði til að þynna og bragðbæta
bitran drykkinn og svo til að ná hinum
æskilegu skýjaáferðum í
glasið en þegar vatnið blandast absinthinu
verður það mjólkurhvítt.
Þetta eru náttúrulega helgispjöll
hvað varðar litinn eina, og þennan
þokueffekt þekkjum við frá
anísdrykknum Pernod, en Pernod er einmitt
bara absinth, án eiturefna og litarefna og
með öllu lægra áfengismagni.
Pernod heitir eftir Henri-Louis Pernod sem stofnaði
aðal-absinth brugghúsið í
Frakklandi snemma á 19. öld.
Absinth var alltaf vinsælt meðal listamanna
sem álitu drykkinn hafa örvandi áhrif
á sköpunargáfuna og ekki spillti
fyrir að absinth var álitið kynörvandi.
Þannig var absinth aðalmálið
í París á síðari
hluta 19. aldar og málarar eins og Manet,
Degas og Picasso fönguðu eðalgræna
drykkinn á mynd. En um aldamótin síðustu
fékk absinth á sig slæmt orð,
en þá fóru ýmsir listamenn
og skáld, svo sem Van Gogh, Oscar Wilde og
Toulouse-Lautrec að sýna ýmis
merki þess að drykkurinn hjálpaði
lítt upp á heilsu, andlega sem líkamlega.
Niðurstaðan af þessum látum
var sú að hinn fríði vökvi
var bannaður víðast hvar, en er enn
fáanlegur í Tékklandi og á
Spáni og sumir nefna Danmörku, Andorra
og Portúgala. Hvort sem þarna var um
að kenna venjulegri drykkjusýki (sem
á þessum tíma steig fyrstu skrefin
sem félagslegt vandamál) eða illum
áhrifum þessa fagra sægræna
drykkjar skal ósagt látið, en
þess ber að geta að nú er talið
að áhrif jurtarinnar illu (sem inniheldur
efni sem er aðalaflgjafinn í kannabis)
eru talin hverfandi, nema við mjög langvinna
notkun. Hinsvegar hefur verið bent á
að litarefnin sem ná fram litnum fagurgræna
voru mörg hver baneitruð, en þar
má nefna kopar-súlfat og anilín
(eitraður vökvi unnin úr koltjöru,
notaður við litaframleiðslu). Þess
mætti geta að græni eðaldrykkurinn
Chartreuse inniheldur einnig biturðina en er
nokkuð laus við kopareitrun enda langtífrá
eins emeraldgrænn og absinth.
|
|
|
